Dramatyczne odkrycia w gdańskim parku. 12 martwych zwierząt, społecznik alarmuje

Do redakcji Pulsu Gdańska zgłosiła się mieszkanka, która zwróciła uwagę na prace prowadzone w Parku im. Jana Pawła II. W przesłanej wiadomości opisała sytuację, która przypomina jej wydarzenia z poprzedniego roku. Po koszeniu trawy miały pozostać martwe jeże. Mieszkanka podkreśliła, że problem był już wcześniej zgłaszany, jednak podobne prace ponownie przeprowadzono jesienią. Niepokój nie dotyczy wyłącznie samego koszenia. Chodzi przede wszystkim o termin, wykorzystywany sprzęt i bezpieczeństwo zwierząt, które właśnie przygotowują się do zimowania. W listopadzie jeże mogą już znajdować się w swoich kryjówkach, ukryte pod liśćmi, gałęziami i w gęstej roślinności. Wjazd ciężkiego sprzętu na takie tereny może stanowić dla nich śmiertelne zagrożenie.

W ubiegłym roku, według relacji społeczników, w parku znaleziono około 12 martwych jeży. W tym roku również doszło do takich przypadków. Jeden z martwych osobników został znaleziony przez Brunona Wołosza, prezesa Fundacji Fidelis Silua, który nagrał zwierzę i pokazał materiał dokumentujący jego odnalezienie.

„Widziałam oskalpowane jeże”. Mieszkanka opowiedziała nam o ubiegłym roku

Na miejscu rozmawialiśmy z panią Katarzyną, która regularnie odwiedza park z psem. Kobieta pamięta sytuację z poprzedniego roku i nie ukrywa, że widok martwych zwierząt mocno ją poruszył. Jak opowiada, sama natrafiła na kilka jeży, których obrażenia były bardzo poważne. Ma również nagrania dokumentujące te przypadki.

- W zeszłym roku widziałam, mam nawet nagrania, widziałam oskalpowane, nazwijmy to, jeże w tamtych rejonach. W tym roku jeszcze jeża nie widziałam, ale widzę, że jest podobny zabieg, że też nagle zaczyna się koszenie. Nie wiem, kto jest za to odpowiedzialny, ale podejrzewam, że będzie bardzo podobna sytuacja - relacjonuje Katarzyna, mieszkanka okolicy.

Katarzyna zwraca uwagę nie tylko na zagrożenie dla jeży, ale również na sposób prowadzenia prac w parku. Jej zdaniem trudno zrozumieć decyzje dotyczące utrzymania zieleni. Szczególnie zastanawia ją moment, w którym zdecydowano się na użycie ciężkiego sprzętu.

- Przez całe lato, przez całe wakacje, tu nic nie było koszone. My nie mogliśmy tam z psami normalnie na polankę wychodzić, bo trawa była cały czas do kolan. Jakieś dołki pokopane, można sobie było nogi połamać. A później nagle w listopadzie zaczyna się koszenie. To nawet nie jest koszenie, tylko zaoranie wszystkiego. Ten pług tak jeździł, że wyglądało to przerażająco. Aż miałam ciarki - opowiada mieszkanka. - Dla mnie im mniej koszenia, tym lepiej, bo jestem zwolenniczką zieleni i naturalnego środowiska. Natomiast nagle takie koszenie w listopadzie, takim pługiem, wyglądało przerażająco. Miałam ciarki. A co dopiero te biedne zwierzątka, które gdzieś tam się pochowały i szykują się do snu zimowego. Dla mnie to jest nielogiczne, nieuzasadnione. Nie wiem, o co chodzi - mówi Katarzyna.

Mieszkanka podkreśla również, że chciałaby poznać powody takiego harmonogramu prac. Wspomina, że początkowo próbowała znaleźć uzasadnienie dla późnojesiennego koszenia, jednak obserwacje z kolejnych miesięcy tylko spotęgowały jej wątpliwości.

Martwe jeże mogły znaleźć dzieci. „To były dla mnie straty moralne”

W rozmowie z nami mieszkanka zwróciła uwagę również na to, że park jest miejscem codziennych spacerów i spotkań okolicznych mieszkańców. Korzystają z niego właściciele psów, rodziny z dziećmi i osoby szukające odpoczynku na świeżym powietrzu. Odnalezienie martwego, poważnie okaleczonego zwierzęcia może być dla nich wyjątkowo trudnym doświadczeniem.

Katarzyna podkreśla, że nie chodzi tylko o nieprzyjemny widok. Dla niej najważniejsze jest to, że zwierzęta mogły zginąć w wyniku prac, które można było odpowiednio zaplanować.

- Dla mnie to są bardziej straty moralne, bo po prostu było mi szkoda tych zwierzątek. Wiem, że można było to zrobić inaczej, żeby zapobiec takiej masakrze. Akurat o mojego psa jakoś bardzo się nie bałam, bo po prostu patrzę na to, co robi. Natomiast dzieci? To bardzo przykra sprawa. Gdybym jako dziecko zobaczyła coś takiego, naprawdę byłoby mi z tym bardzo źle - mówi Katarzyna.

Mieszkanka zwraca również uwagę na wpływ koszenia na miejską przyrodę. Jej zdaniem pozostawianie naturalnej roślinności ma znaczenie nie tylko dla zwierząt, ale także dla drzew i ograniczania skutków wysokich temperatur w miastach.

- Przykre jest to, że dochodzi do cierpienia zwierząt. Szczerze powiedziawszy, jestem tym oburzona. Mówi się przecież o tym, że nie powinno się kosić pod drzewami, że musi zostać ten kawałek, żeby drzewo miało wilgoć, bo rośliny zatrzymują wodę. Cały świat narzeka na to, że mamy patelnię, że wszystko jest zabetonowane. A jak my mamy dać żyć tym ostatnim drzewom, które zostały w tym mieście, jeżeli wszystko jest skoszone po prostu do zera? - pyta Katarzyna.

Mieszkanka przyznaje, że chciałaby poznać konkretne powody przeprowadzenia prac właśnie w listopadzie. Jak zaznacza, początkowo próbowała znaleźć uzasadnienie dla takiego terminu, jednak dotychczas nie otrzymała odpowiedzi na nurtujące ją pytania.

Prezes fundacji mówi o 12 martwych jeżach. „To nie jest mała kosiarka”

O sprawie rozmawialiśmy również z Brunonem Wołoszem, prezesem Fundacji Fidelis Silua, zajmującej się ochroną lasów, polskiego wybrzeża i przyrody. Przedstawiciel organizacji twierdzi, że problem martwych jeży w Parku im. Jana Pawła II był zgłaszany Gdańskiemu Zarządowi Zieleni już w poprzednim roku.

Według jego relacji ubiegłoroczny bilans wyniósł około 12 zwierząt. Jeże miały być poważnie okaleczone przez sprzęt wykorzystywany podczas koszenia. Wołosz szczególnie zwraca uwagę na wielkość maszyny, która wjeżdżała na teren parku.

- W zeszłym roku 12 jeży, skalpów i martwych jeży, rozbitych. Nie chcę mówić szczegółów, jak to wyglądało makabrycznie, przez taki duży ciągnik. Weźmy pod uwagę, że to nie jest mała kosiareczka, tylko wielki ciągnik, który dużą połać takiego parku kosi. Ja zauważyłem, że w ciągu lata takich wycinek tutaj trawy się nie robi - mówi Brunon Wołosz.

Prezes fundacji krytycznie ocenia sposób planowania prac. Jego zdaniem osoby odpowiedzialne za utrzymanie zieleni powinny mieć odpowiednią wiedzę przyrodniczą i uwzględniać ją podczas podejmowania decyzji.

- Ktoś, kto zajmuje się zielenią, powinien naprawdę dysponować wiedzą przyrodniczą. A przynajmniej mieć skłonność i zdolność do tego, aby o taką wiedzę do kogoś sięgnąć. Aczkolwiek jeśli chodzi o zimowanie jeży, to ja się tego uczyłem w szkole podstawowej. Więc rozumiem, że ci, którzy zarządzają, ci urzędnicy nie byli w szkole albo tak zarządzają przyrodą miejską, że to jeże powinny wsłuchiwać się w głos zarządu zieleni - ocenia Wołosz.

W tym roku również znaleziono martwego jeża. Społecznik pokazał nagranie

Tegoroczna sytuacja nie ogranicza się do obaw o możliwe zagrożenie dla zwierząt. Brunon Wołosz potwierdził, że sam znalazł w tym roku martwego jeża na terenie parku. Przypadek został przez niego nagrany. Samo odnalezienie zwierzęcia nie przesądza jednak o przyczynie jego śmierci. Prezes fundacji zwraca natomiast uwagę, że niepokojące sygnały pojawiły się mimo wcześniejszych interwencji. Jak opowiada, już w ubiegłym roku kontaktował się z Gdańskim Zarządem Zieleni. Miał wówczas usłyszeć zapewnienie, że podobna sytuacja się nie powtórzy. Co więcej, kilka dni przed odnalezieniem jednego z poważnie okaleczonych jeży ponownie zapewniano go, że prace zostaną zakończone.

Wołosz relacjonuje, że interweniował także w tym roku, kiedy zobaczył ciągnik koszący trawę w listopadzie. Rozmówczyni z GZZ miała zapewnić go, że prace zostaną wstrzymane. Według jego relacji maszyna pojawiła się jednak ponownie.

- Dzwoniłem w tej sprawie i w zeszłym roku, i w tym roku. W zeszłym roku obiecano mi, że ten proceder się nie powtórzy. Kilka dni przed odnalezieniem skalpu martwego jeża też powiedziano mi, że ten proceder się zakończy. W tym roku dzwoniłem do nich po tym, jak zobaczyłem ciągnik w listopadzie jeżdżący i koszący trawę. Pani, z którą rozmawiałem, obiecała mi, że zatrzymają ten proceder. Ale niestety następnego dnia czy dwa dni później znów widziałem traktor - relacjonuje prezes fundacji.

Wołosz nie potrafi obecnie wskazać imienia i nazwiska urzędniczki, z którą rozmawiał. Podkreśla jednak, że jego zdaniem wcześniejsze interwencje powinny doprowadzić do zmiany sposobu prowadzenia prac.

Jeże zimują w listopadzie. „Wtedy zupełnie nie mają szans”

Jednym z najważniejszych argumentów podnoszonych przez mieszkańców i społeczników jest pora roku, w której zdecydowano się na koszenie. Jesień to dla jeży czas przygotowań do zimowania. Zwierzęta szukają bezpiecznych kryjówek, a gdy zapadają w sen zimowy, ich zdolność reagowania na zagrożenie jest mocno ograniczona. Dlatego prace prowadzone przy użyciu ciężkiego sprzętu wśród wysokiej roślinności mogą być dla nich szczególnie niebezpieczne.

Brunon Wołosz zwraca uwagę, że zagrożenie istnieje również latem. Jeż ukrywający się w gęstej trawie może nie zdążyć uciec przed nadjeżdżającym ciągnikiem. Jesienią sytuacja jest jednak znacznie poważniejsza, ponieważ zwierzę znajdujące się już w stanie zimowego odrętwienia nie ma praktycznie żadnej możliwości ratunku.

- Latem też te jeże mogłyby być zagrożone, bo jeżeli jeż jest gdzieś w kniejach i przyjedzie traktor, to być może jeż nie zdąży uciec. Natomiast jak jest w letargu, w śnie zimowym, to on już zupełnie nie ma szans - wyjaśnia prezes Fundacji Fidelis Silua.

Wołosz podkreśla, że miejski park również jest częścią przyrody, a jego utrzymanie powinno uwzględniać potrzeby żyjących tam zwierząt. Zwraca uwagę, że duże tereny zielone mogą stanowić ważne schronienie dla jeży i innych gatunków.

- Ale tak jak powiedziałem, to jest przyroda. Miasto też stanowi element przyrody i miasto powinno w sposób roztropny przyrodą miejską zarządzać. O ile to jest troszeczkę inaczej niż przyrodą naturalną, którą też zajmujemy się w ramach działalności fundacyjnej, to jednak jest taki trend w dzisiejszym świecie, żeby ta przyroda miejska też była jak najbardziej naturalna. Jeżeli ten duży park, jak na warunki gdańskie, był taką enklawą dla jeży, to w sposób szczególny powinny być chronione - podkreśla Wołosz.

W parku ustawiano budki dla jeży. „Miasto kocha jeże, a potem przyjeżdża ciągnik”

W rozmowie z nami Brunon Wołosz przypomniał również, że na terenie Parku im. Jana Pawła II wcześniej rozstawiano budki dla jeży. Miały one zapewniać zwierzętom dodatkowe miejsca schronienia. Społecznik wskazuje na sprzeczność między takimi działaniami a późniejszym prowadzeniem prac, które mogą zagrażać zwierzętom i ich kryjówkom.

- Proszę sobie wyobrazić, że jakiś czas temu w tym parku były rozstawiane budki dla jeży. Ręce opadają. Czyli tak, stawiamy budki, robimy dobre wrażenie. Miasto kocha jeże. A potem w listopadzie, przypuszczam, że w przyszłym roku stanie się to samo. Przyjdzie inny urzędnik lub ten sam powie, bo to jest mierzenie środków, jak sądzę. Stwierdzają, że przez całe lato nie mieliśmy pieniędzy, bo na przykład to miejsce, w którym teraz stoimy, nie było w ogóle koszone - mówi Wołosz.

Prezes fundacji odniósł się także do działań miasta związanych z tworzeniem nowych terenów zielonych, w tym mikrolasów i niewielkich skwerów. Nie neguje samej idei takich inicjatyw, ale uważa, że nie powinny one przesłaniać problemów związanych z ochroną starszej, już istniejącej przyrody miejskiej. Jego zdaniem równie dużo uwagi należy poświęcać zachowaniu wartościowych terenów, które już są częścią miejskiego krajobrazu.

- Widzę działania pani prezydent, usilne działania, ja bym je nazwał propagandowymi. Gdzieś tam wsadzi w cudzysłowie patyczka, mikrolasy, skwerki. Gdyby nie to, że w międzyczasie niszczona jest cenna, stara i naprawdę najcenniejsza przyroda miejska, to bym powiedział, że to jest cokolwiek dobre. Natomiast dziś wpisuje się to w działanie zarządu zieleni. Po prostu ja nie wiem, jacy ludzie rządzą w tym mieście - ocenia Brunon Wołosz.

Społecznik zwraca także uwagę na możliwe konsekwencje społeczne takich prac. Martwe lub okaleczone zwierzęta mogą zostać znalezione przez przypadkowych spacerowiczów, w tym dzieci. Jak przyznaje, sam widok tegorocznego znaleziska był dla niego bardzo trudny.

Prezes fundacji domaga się konsekwencji. „Sprawa jeży nie jest zamknięta”

Brunon Wołosz uważa, że sprawa nie powinna zakończyć się wyłącznie na wyjaśnieniu przyczyn listopadowego koszenia. Jego zdaniem należy ustalić, kto odpowiada za podejmowanie decyzji i dlaczego wcześniejsze interwencje nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

W trakcie rozmowy zwrócił również uwagę na pojawiające się argumenty dotyczące tego, czy jeże są zwierzętami pożytecznymi. Jak podkreśla, nie powinno to mieć znaczenia dla ich ochrony. Sprzeciwia się bezsensownemu zabijaniu zwierząt i niszczeniu przyrody niezależnie od tego, jaki gatunek jest przedmiotem takich działań.

- I proszę tylko, bo ja już słyszę głosy, czy one są pożyteczne czy nie, bo nie wolno zabijać zwierząt, które są pożyteczne. Nie wolno bezsensownie zabijać niczego i niszczyć przyrody bezsensownie jakiejkolwiek. Trzeba to wszystko robić z głową, jeżeli cokolwiek się robi z przyrodą. Więc sprawa jeży dla mnie nie jest zamknięta. Dla mnie ona się powinna zakończyć konsekwencjami - podkreśla Wołosz.

Zapytany, czy oczekuje konsekwencji służbowych wobec urzędników, potwierdził, że właśnie tego się domaga. Nie wyklucza również zmian personalnych.

- Przynajmniej konsekwencjami w ramach pracy urzędników. Czyli urzędnicy powinni ponieść pewne konsekwencje. Wątpię, że tak się stanie. (...) Powinna przyjść osoba, która do tego się nadaje - mówi prezes fundacji.

Gdański Zarząd Zieleni nie odpowiedział na pytania. Chodzi o martwe jeże i termin koszenia

W związku z sygnałami mieszkańców oraz relacjami przedstawiciela Fundacji Fidelis Silua zwróciliśmy się do Gdańskiego Zarządu Zieleni z prośbą o wyjaśnienie sytuacji w Parku im. Jana Pawła II.

Przesłaliśmy pięć pytań dotyczących zarówno tegorocznych prac, jak i wcześniejszych zgłoszeń. Chcieliśmy ustalić, dlaczego koszenie trawy prowadzone jest w listopadzie i kto podejmuje decyzje o terminie realizacji takich działań. Zapytaliśmy również, jakie procedury ochrony jeży i innych niewielkich zwierząt obowiązują podczas koszenia oraz czy przed rozpoczęciem prac teren jest sprawdzany pod kątem obecności zwierząt.

Ważną kwestią były także wydarzenia z ubiegłego roku. Poprosiliśmy GZZ o informację, czy zarząd odnotował wówczas zgłoszenia dotyczące martwych jeży w parku i jakie działania zostały podjęte. Chcieliśmy dowiedzieć się również, czy w tym roku pojawiły się podobne sygnały oraz czy pracownicy GZZ lub wykonawcy sami zauważyli martwe zwierzęta.

Ostatnie pytanie dotyczyło ewentualnych zmian wprowadzonych po ubiegłorocznych interwencjach mieszkańców. Zapytaliśmy, czy zmodyfikowano harmonogram lub sposób koszenia, aby ograniczyć ryzyko śmierci zwierząt.

Do momentu publikacji materiału nie otrzymaliśmy odpowiedzi Gdańskiego Zarządu Zieleni.