Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie ustawowego minimalnego terminu ważności bonów wydawanych za zwrot pustych opakowań. Zgodnie z przygotowywanymi rozwiązaniami termin ten ma wynosić co najmniej 90 dni. Obecnie ogólnopolskie przepisy nie wskazują, przez jaki czas taki bon powinien zachowywać ważność.
W praktyce oznacza to, że poszczególne sieci handlowe mogą stosować odmienne terminy. Klient oddający opakowania musi więc sprawdzać informacje umieszczone na otrzymanym wydruku lub w regulaminie danego sklepu. Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy bon zostaje odłożony na później i nie zostaje wykorzystany w przewidzianym czasie.
Rzecznik resortu klimatu Marek Pogorzelski poinformował, że regulacja dotycząca bonów znalazła się wśród rozwiązań przewidzianych w przygotowywanej nowelizacji. Część sieci handlowych już wcześniej zdecydowała się dobrowolnie wydłużyć okres ich ważności. Ministerstwo chce jednak wprowadzić minimalny standard obowiązujący wszystkich uczestników systemu.
Nie musisz robić zakupów. Sklep powinien oddać pieniądze
Ważność bonu to tylko jedna z kwestii związanych z odzyskiwaniem kaucji. Konsumenci mają również prawo do wypłaty należnej kwoty w pieniądzach, nawet jeśli automat przyjmujący butelki i puszki drukuje kupon przeznaczony do rozliczenia przy kasie. Sklep nie może uzależniać odzyskania kaucji od dokonania kolejnych zakupów.
Jeżeli klient otrzyma bon o wartości przykładowo 12 zł, może poprosić o wypłatę takiej kwoty zamiast wykorzystania jej przy zakupie innych produktów. Samo wydanie bonu przez automat nie pozbawia konsumenta prawa do otrzymania pieniędzy. Dotyczy to opakowań objętych ogólnopolskim systemem kaucyjnym.
Ministerstwo przypomina również, że zwrot opakowania nie wymaga przedstawienia paragonu. Butelki i puszki można oddawać w punktach zbiórki niezależnie od miejsca ich zakupu. Dla klientów oznacza to możliwość gromadzenia opakowań po zakupach w różnych sklepach i oddawania ich jednorazowo w wybranym punkcie.
Automat nie działa? To nie oznacza utraty kaucji
Nie wszystkie problemy ze zwrotem opakowań wynikają z ważności bonów. Konsumenci zgłaszają również trudności związane z działaniem urządzeń przyjmujących butelki i puszki. Automat może być przepełniony, chwilowo wyłączony albo nie rozpoznawać prawidłowo oznaczonego opakowania.
Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Klimatu i Środowiska awaria urządzenia nie zwalnia sklepu zobowiązanego do zbiórki z obowiązku rozliczenia kaucji. Jeżeli butelka lub puszka spełnia warunki systemu, placówka powinna zapewnić możliwość ręcznego przyjęcia opakowania. Zwrot pieniędzy może wówczas nastąpić bezpośrednio przy kasie.
Obowiązek przyjmowania opakowań dotyczy przede wszystkim sklepów o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m kw., które oferują produkty objęte systemem. Mniejsze placówki mogą dobrowolnie przystępować do zbiórki plastikowych butelek i metalowych puszek. Osobne obowiązki dotyczą małych sklepów sprzedających napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku objętych kaucją.
System kaucyjny zostanie rozszerzony na kolejne produkty
Przygotowywana nowelizacja nie ogranicza się do bonów. Resort chce włączyć do systemu jednorazowe szklane butelki po napojach alkoholowych o pojemności do 350 ml. Chodzi przede wszystkim o popularne „małpki”, które obecnie nie podlegają ogólnopolskim zasadom pobierania i zwrotu kaucji.
Po wprowadzeniu nowych regulacji odpowiednio oznaczone opakowania mogłyby być oddawane do punktów zbiórki, a konsumenci odzyskiwaliby pieniądze pobrane podczas zakupu. Na razie nie podano wysokości takiej kaucji. Nie wyznaczono również ostatecznej daty wejścia regulacji w życie.
Projekt ma uwzględniać okres przejściowy niezbędny do przygotowania rynku. Zmiany będą wymagały dostosowania zarówno po stronie producentów napojów, jak i sklepów oraz operatorów systemu. Do czasu uchwalenia nowych przepisów jednorazowe butelki po alkoholu nadal należy traktować zgodnie z obecnymi zasadami segregacji.
Ile pieniędzy można odzyskać za butelki i puszki?
Obowiązujący system obejmuje trzy główne grupy opakowań. Wysokość kaucji zależy od materiału i rodzaju butelki lub puszki, a nie od ceny napoju. Kluczowe jest również właściwe oznaczenie opakowania.
- Plastikowa butelka do 3 litrów: kaucja 0,50 zł.
- Metalowa puszka do 1 litra: kaucja 0,50 zł.
- Szklana butelka wielokrotnego użytku do 1,5 litra: kaucja 1,00 zł.
- Jednorazowa szklana butelka po alkoholu do 350 ml: stawka kaucji nie została jeszcze ustalona.
Przykładowo za oddanie dziesięciu plastikowych butelek objętych kaucją można otrzymać 5 zł. Jeśli do tej liczby dojdzie pięć metalowych puszek, łączna kwota zwrotu wzrośnie do 7,50 zł. W przypadku dwudziestu szklanych butelek wielokrotnego użytku z oznaczeniem kaucji zwrot wyniesie 20 zł.
Nie wszystkie opakowania wyglądające podobnie podlegają jednak takim samym zasadom. Kaucję można odzyskać wyłącznie za opakowania objęte danym systemem, zgodnie z jego oznaczeniami i warunkami. W przypadku ogólnopolskiego systemu decydujące znaczenie ma znak kaucji umieszczony na opakowaniu.
Ministerstwo zapowiada zmiany, ale nowe przepisy jeszcze nie obowiązują
Przygotowywana nowelizacja ma przede wszystkim doprecyzować zasady funkcjonowania systemu i ograniczyć problemy, z którymi spotykają się jego użytkownicy. Minimalna 90-dniowa ważność bonów byłaby istotnym ujednoliceniem reguł obowiązujących w poszczególnych sieciach handlowych. Rozszerzenie kaucji na dodatkowe opakowania oznaczałoby natomiast kolejny etap rozbudowy systemu zbiórki.
Na razie jednak nie ma podstaw, by uznawać zapowiedziane rozwiązania za obowiązujące prawo. Kierownictwo resortu zaakceptowało wniosek dotyczący wpisania projektu do rządowego wykazu prac legislacyjnych. Przed jego wejściem w życie potrzebne będą dalsze decyzje i zakończenie procedury ustawodawczej.
Konsumenci powinni więc korzystać z praw, które już im przysługują: zwracać opakowania bez paragonu, żądać wypłaty kaucji w pieniądzach i sprawdzać aktualne terminy ważności bonów. Dopiero uchwalenie nowelizacji przesądzi o nowych obowiązkach dla sklepów i zasadach rozliczania kolejnych rodzajów opakowań.
Komentarze (0)