Najbardziej mgliste miasto w Polsce leży na Pomorzu. Aż 90 dni mgły

Jesienią wystarczy wyjść z domu wczesnym rankiem, aby przekonać się, jak bardzo mgła potrafi zmienić dobrze znaną okolicę. Ulice znikają za białą zasłoną, drzewa tracą wyraźne kontury, a widoczność na drogach staje się znacznie gorsza. W jednym z pomorskich miast takie warunki występują wyjątkowo często. Nie bez powodu znalazło się ono na pierwszym miejscu zestawienia najbardziej mglistych polskich miast.

Najbardziej mgliste miasto w Polsce znajduje się na Pomorzu

Tym miejscem są Chojnice, położone w południowo-zachodniej części województwa pomorskiego, niedaleko Borów Tucholskich. Według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej mgła występuje tam średnio przez około 90 dni w roku. To wynik, który zdecydowanie wyróżnia miasto na tle pozostałej części kraju. Dla porównania średnia dla Polski wynosi około 54 dni z mgłą rocznie. Różnica to aż 36 dni. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy Chojnic mogą obserwować to zjawisko przez znaczną część roku, szczególnie w chłodniejszych miesiącach.

Zaskakująco wypada również porównanie z innymi miejscowościami w województwie pomorskim. W Gdańsku i na Helu mgła pojawia się średnio przez około 23 dni w roku. To niemal czterokrotnie mniej niż w Chojnicach. Może się wydawać, że największej liczby mglistych poranków należy spodziewać się właśnie nad morzem. Tymczasem dane pokazują, że położenie bezpośrednio nad Bałtykiem nie oznacza automatycznie częstszego występowania tego zjawiska. W przypadku Chojnic znaczenie mają zupełnie inne czynniki.

Bory Tucholskie i liczne jeziora. Dlaczego właśnie tutaj powstaje tyle mgieł?

Chojnice leżą w otoczeniu terenów, które sprzyjają powstawaniu mgieł. W pobliżu znajdują się Bory Tucholskie, rozległe kompleksy leśne, liczne jeziora, rzeki oraz obszary podmokłe. Taki krajobraz ma istotny wpływ na wilgotność powietrza, a ta jest jednym z najważniejszych czynników odpowiedzialnych za powstawanie mgły. Woda nieustannie paruje z powierzchni jezior, wilgotnej gleby i roślinności. Para wodna trafia do atmosfery, zwiększając jej wilgotność. Kiedy temperatura zaczyna spadać, powietrze może osiągnąć stan nasycenia. Wtedy para wodna skrapla się, tworząc drobne kropelki unoszące się tuż nad ziemią. Znaczenie ma również ukształtowanie terenu. W dolinach, zagłębieniach i naturalnych obniżeniach może gromadzić się chłodniejsze powietrze. Podczas spokojnych nocy, kiedy wiatr jest słaby, nie dochodzi do jego intensywnego mieszania z cieplejszymi masami powietrza. Temperatura przy gruncie spada, a warunki do powstawania mgły stają się jeszcze korzystniejsze. To połączenie wilgotnego środowiska, zbiorników wodnych, terenów leśnych i lokalnego ukształtowania powierzchni sprawia, że okolice Chojnic są szczególnie podatne na występowanie tego zjawiska.

Dlaczego jesienią mgła potrafi utrzymywać się przez wiele godzin?

Najwięcej mglistych poranków przypada zwykle na jesień. Nie jest to przypadek. Wraz z nadejściem tej pory roku noce stają się coraz dłuższe, a powierzchnia ziemi przez wiele godzin oddaje zgromadzone ciepło. W rezultacie ochładza się powietrze znajdujące się bezpośrednio nad gruntem. Kluczowe znaczenie ma tak zwany punkt rosy. Jest to temperatura, do której musi ochłodzić się powietrze, aby zawarta w nim para wodna zaczęła się skraplać. Wówczas powstają mikroskopijne kropelki wody, które tworzą charakterystyczną mleczną zasłonę.

Szczególnie sprzyjające warunki występują po opadach deszczu. Mokra ziemia i roślinność dostarczają dodatkowej wilgoci, a nocne ochłodzenie może doprowadzić do szybkiego powstania mgły. Jeżeli wiatr pozostaje słaby, zjawisko może utrzymywać się również po wschodzie słońca. Nie oznacza to jednak, że mgła zawsze musi powstawać podczas chłodnych nocy. Może pojawić się również wtedy, gdy wilgotne powietrze napływa nad chłodniejsze podłoże. W takich sytuacjach do skraplania pary wodnej dochodzi wskutek różnicy temperatur.

Zgniły wyż i wilgotne powietrze znad Atlantyku. Klimatolog wyjaśnia

Jesienne mgły są naturalnym zjawiskiem atmosferycznym. W rozmowie z Radiową Jedynką klimatolog Rafał Maszewski zwracał uwagę, że ich powstawanie wiąże się z ochładzaniem powietrza i skraplaniem zawartej w nim pary wodnej. Ekspert wyjaśniał również, że wyż atmosferyczny wcale nie musi oznaczać słonecznej pogody. W chłodniejszych miesiącach może występować tak zwany zgniły wyż. Zamiast błękitnego nieba nad danym obszarem utrzymuje się wtedy niska warstwa chmur, której miejscami towarzyszy mżawka. Taka aura potrafi utrzymywać się przez wiele godzin. Niebo pozostaje zachmurzone, wilgotność jest wysoka, a słońce nie ma możliwości skutecznego ogrzania powierzchni ziemi. W efekcie pochmurna i wilgotna pogoda może utrzymywać się nawet przez kilka kolejnych dni. Maszewski zwracał także uwagę na łagodne zimy, podczas których do Polski napływają wilgotne masy powietrza znad Atlantyku. Takie warunki w ostatnich latach regularnie pojawiają się w naszym kraju i również sprzyjają powstawaniu mgieł oraz zamgleń.

Gdzie jeszcze w Polsce występuje dużo mgieł?

Chojnice wyróżniają się na tle kraju, ale nie są jedynym miejscem, w którym mgła pojawia się szczególnie często. Wśród polskich miast charakteryzujących się dużą liczbą takich dni znajdują się również Zielona Góra i Kielce. Potwierdzają to wyniki badania naukowego opublikowanego w 2025 roku, które obejmowało analizę danych meteorologicznych z lat 1973–2020. W przypadku Zielonej Góry i Kielc odnotowywano około 69–77 dni z mgłą rocznie. To wartości wyraźnie wyższe od średniej krajowej. Pokazują również, że częstotliwość występowania mgieł zależy od wielu lokalnych czynników. Znaczenie mają między innymi ukształtowanie terenu, bliskość zbiorników wodnych, rodzaj roślinności oraz warunki panujące w najbliższym otoczeniu miasta.

Kiedy mgła staje się niebezpieczna? Jest konkretna granica

Mgła to nie tylko charakterystyczny element jesiennego krajobrazu. Może również stanowić poważne utrudnienie dla kierowców i innych uczestników ruchu drogowego. Jej obecność wpływa przede wszystkim na widoczność, która w przypadku gęstego zjawiska może spaść nawet do kilkudziesięciu metrów. Z meteorologicznego punktu widzenia mgła występuje wtedy, gdy widzialność pozioma spada poniżej 1000 metrów. Jeżeli widoczność pozostaje większa, ale powietrze nadal jest zamglone, mówimy o zamgleniu. To rozróżnienie ma znaczenie przy opisywaniu warunków atmosferycznych.

Dla kierowców szczególnie niebezpieczne są sytuacje, w których mgła pojawia się nagle, na przykład na otwartych odcinkach dróg, w pobliżu lasów lub terenów podmokłych. Trudniej wtedy zauważyć inne pojazdy, pieszych i przeszkody. Zmniejsza się również możliwość prawidłowej oceny odległości. Podstawowa zasada jest prosta: prędkość należy dostosować do rzeczywistej widoczności, a nie wyłącznie do obowiązującego ograniczenia. Kierowca powinien jechać na tyle wolno, aby móc bezpiecznie zatrzymać samochód na odcinku drogi widocznym przed pojazdem. Warto również zwiększyć odstęp od poprzedzającego samochodu.

Jakich świateł używać podczas jazdy we mgle?

W warunkach ograniczonej widoczności szczególnie ważne jest prawidłowe oświetlenie samochodu. Kierowcy mogą korzystać ze świateł przeciwmgłowych, jednak należy pamiętać o zasadach ich używania. Przednie światła przeciwmgłowe pomagają oświetlić drogę w trudnych warunkach. Z kolei tylne światło przeciwmgłowe może być używane wtedy, gdy widoczność spada poniżej 50 metrów. Kiedy warunki się poprawiają, należy je wyłączyć, aby nie oślepiać osób jadących za samochodem.

Podczas gęstej mgły nie należy używać świateł drogowych, czyli tak zwanych długich. Ich światło odbija się od drobnych kropelek wody znajdujących się w powietrzu i może dodatkowo utrudniać obserwowanie drogi. Zamiast poprawiać widoczność, powoduje nieprzyjemną poświatę przed samochodem. Trzeba również pamiętać o stanie nawierzchni. Mgła często pojawia się przy dużej wilgotności, a jezdnia może być mokra i śliska. W takich warunkach droga hamowania się wydłuża, dlatego gwałtowne manewry i nagłe zmiany prędkości mogą być szczególnie niebezpieczne.