Po ponad dwóch latach wrócił do sanktuarium. To jeden z najcenniejszych zabytków Pomorza

Do Sanktuarium św. Jakuba Apostoła w Lęborku powrócił zabytek, który od stuleci stanowi integralną część tej historycznej świątyni. Po zakończeniu trwających ponad dwa lata prac konserwatorskich zabytkowe tabernakulum ponownie zajęło swoje miejsce w ołtarzu św. Jakuba, gdzie przez wieki było jednym z najważniejszych elementów wyposażenia kościoła.

Powrót obiektu jest ważnym wydarzeniem nie tylko dla parafii, ale również dla wszystkich zainteresowanych historią Pomorza, sztuką sakralną oraz dziedzictwem kulturowym regionu.

Zabytkowe tabernakulum w Sanktuarium św. Jakuba w Lęborku odzyskało dawny blask

Historia tabernakulum sięga początków XVIII wieku. Badacze wskazują, że zostało wykonane prawdopodobnie pomiędzy 1700 a 1722 rokiem. Od ponad trzech stuleci jest świadkiem historii kościoła, miasta i kolejnych pokoleń mieszkańców Lęborka. Zabytek wymagał jednak kompleksowych działań konserwatorskich. Wieloletnie oddziaływanie czasu sprawiło, że konieczne stało się przeprowadzenie specjalistycznych prac mających na celu zabezpieczenie konstrukcji oraz przywrócenie pierwotnego wyglądu licznych elementów dekoracyjnych.

Renowacja trwała ponad dwa lata. W tym czasie konserwatorzy zajmowali się zarówno warstwą malarską, jak i detalami rzeźbiarskimi oraz elementami zdobniczymi. Efektem prac jest przywrócenie dawnego blasku polichromii, złoceniom i dekoracjom, które przez stulecia budowały wyjątkowy charakter zabytku. Dziś odwiedzający mogą ponownie zobaczyć dzieło w formie zbliżonej do tej, którą oglądali mieszkańcy miasta przed setkami lat.

Unikatowe figury z kości słoniowej wyróżniają lęborski zabytek

Szczególną wartość tabernakulum stanowią elementy wykonane z kości słoniowej. To właśnie one sprawiają, że obiekt jest uznawany za jeden z najcenniejszych zabytków sztuki sakralnej znajdujących się w regionie. W centralnej części znajdują się barokowe reliefy przedstawiające sceny biblijne związane z Eucharystią. Ich precyzja wykonania i wysoki poziom artystyczny świadczą o kunszcie dawnych twórców.

Jeszcze większą uwagę historyków sztuki zwracają umieszczone po bokach późnogotyckie figurki Marii i św. Jana. Powstały one wcześniej niż samo tabernakulum i stanowią niezwykle rzadki przykład dawnej sztuki religijnej. Ich wartość historyczna, artystyczna oraz ikonograficzna wykracza poza znaczenie lokalne, a podobne obiekty należą obecnie do najrzadszych zabytków tego typu na Pomorzu.

To właśnie te elementy sprawiają, że lęborskie tabernakulum jest czymś więcej niż zabytkiem wyposażenia kościoła. Stanowi ono bezcenne świadectwo historii i rozwoju sztuki sakralnej na przestrzeni wieków.

Tabernakulum zachwyca detalami i kunsztem dawnych mistrzów

Sam obiekt ma formę niewielkiej budowli nawiązującej do architektonicznej struktury ołtarza. Wyróżniają go korynckie kolumny, bogato zdobione drzwiczki oraz misternie opracowane wnętrze. Każdy element został wykonany z niezwykłą precyzją. Widoczne są liczne ornamenty, płaskorzeźby oraz dekoracje podkreślające znaczenie miejsca przechowywania Najświętszego Sakramentu.

Odrestaurowane złocenia oraz polichromie pozwalają dziś dostrzec szczegóły, które przez lata pozostawały mniej widoczne. Dzięki przeprowadzonym pracom konserwatorskim można ponownie podziwiać pełnię walorów artystycznych zabytku.

Sanktuarium św. Jakuba Apostoła w Lęborku jest ważnym miejscem na Pomorskiej Drodze św. Jakuba

Powrót tabernakulum zwraca uwagę również na samą świątynię, która należy do najważniejszych obiektów sakralnych regionu. Gotycki kościół św. Jakuba Apostoła został wzniesiony jako orientowana budowla halowa z masywną wieżą. Choć na przestrzeni wieków przechodził liczne remonty i modernizacje, do dziś zachował wiele cennych elementów wyposażenia.

W zakrystii znajduje się oryginalne sklepienie kryształowe, będące jedynym tego typu zachowanym elementem dawnego wystroju. W południowej ścianie prezbiterium można zobaczyć renesansowe płyty nagrobne Joachima Sycewica, starosty lęborskiego i bytowskiego, oraz jego córki Doroty.

Wnętrze świątyni zdobi także barokowy ołtarz z 1702 roku przedstawiający scenę ukrzyżowania Chrystusa z postaciami Marii i Marii Magdaleny. Ważną częścią wyposażenia są również cztery XVIII wieczne ołtarze boczne, w tym ołtarz św. Antoniego, ołtarz Świętej Rodziny oraz nastawy z wizerunkami maryjnymi. Na uwagę zasługuje również cenna rokokowa ambona wykonana z polichromowanego drewna. Jej zwieńczenie stanowi drewniana figura św. Jakuba, patrona świątyni.

Relikwie św. Jakuba i status sanktuarium przyciągają pielgrzymów

Kościół od lat jest ważnym punktem na trasie Pomorskiej Drogi św. Jakuba, która stanowi część europejskiej sieci szlaków pielgrzymkowych prowadzących do Santiago de Compostela. W czerwcu 2010 roku do świątyni sprowadzono z Watykanu relikwie pierwszego stopnia św. Jakuba Apostoła. Kilka tygodni później, 25 lipca 2010 roku, na mocy dekretu biskupa pelplińskiego kościół otrzymał tytuł Diecezjalnego Sanktuarium Świętego Jakuba.

Od tego czasu miejsce regularnie odwiedzają pielgrzymi podążający szlakiem św. Jakuba, a także turyści zainteresowani historią regionu i zabytkami sakralnymi Pomorza.