Po latach więzienia Andrzej Poczobut odwiedził Gdańsk. Symboliczna wizyta w mieście Solidarności

Do Trójmiasta przyjechał razem z żoną Oksaną. Pobyt miał być czasem odpoczynku po latach więzienia i represji, ale szybko stał się jednym z najważniejszych wydarzeń ostatnich dni na Pomorzu. Jeszcze kilka tygodni wcześniej Andrzej Poczobut przebywał w kolonii karnej na Białorusi. Dziś spotyka się z samorządowcami, odwiedza Europejskie Centrum Solidarności i apeluje o pomoc dla polskich rodzin mieszkających za wschodnią granicą.

Andrzej Poczobut po ponad pięciu latach więzienia odzyskał wolność

Andrzej Poczobut, polsko białoruski dziennikarz, publicysta i działacz Związku Polaków na Białorusi, został uwolniony pod koniec kwietnia 2026 roku w ramach międzypaństwowej wymiany więźniów. Przez ponad pięć lat był więziony przez reżim Aleksandra Łukaszenki w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze.

Skazano go w politycznym procesie pod zarzutami „wzniecania nienawiści” i działań przeciwko państwu białoruskiemu. Organizacje broniące praw człowieka od początku podkreślały jednak, że represje były konsekwencją jego działalności dziennikarskiej i zaangażowania w obronę polskiej mniejszości na Białorusi.

To nie były pierwsze represje wobec Poczobuta. Już wcześniej był zatrzymywany i sądzony za krytykę władz w Mińsku. W 2021 roku został ponownie aresztowany i skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Część kary spędził w karcerze.

Po odzyskaniu wolności został wydalony do Polski. Za swoją działalność został odznaczony Orderem Orła Białego przez prezydenta Karola Nawrockiego.

Andrzej Poczobut spotkał się z władzami Gdańska i Sopotu

Pobyt Andrzeja i Oksany Poczobutów w Trójmieście rozpoczął się od spotkań z samorządowcami. Spacerowali po Gdańsku razem z prezydent Aleksandrą Dulkiewicz oraz wiceprezydentem Piotrem Grzelakiem.

- Gdańsk jest piękny, szczególnie teraz, w maju! - napisał Andrzej Poczobut w mediach społecznościowych.

Aleksandra Dulkiewicz podkreślała po spotkaniu, że były więzień polityczny przede wszystkim mówi o innych.

- Najbardziej porusza to, że Andrzej Poczobut nie mówi o sobie. Mówi o potrzebach Polaków na Białorusi, o wolności, demokracji i pamięci o polskich bohaterach - napisała prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.

Poczobut spotkał się także z prezydentką Sopotu Magdaleną Czarzyńską Jachim. Rozmowy dotyczyły między innymi wieloletniego wsparcia dla Polaków mieszkających na Białorusi oraz organizowania kolonii dla dzieci.

Spotkanie Andrzeja Poczobuta z Lechem Wałęsą

Jednym z najważniejszych punktów wizyty było spotkanie z Lechem Wałęsą. Były prezydent RP opublikował wspólne zdjęcia w mediach społecznościowych.

- Ważna wizyta i rozmowa. Pan Andrzej Poczobut z małżonką - napisał były prezydent RP Lech Wałęsa.

W spotkaniu uczestniczyli także Oksana Poczobut oraz Krzysztof Lisek z Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie im. Jana Olszewskiego.

Andrzej Poczobut gościem sejmiku województwa pomorskiego

Andrzej Poczobut był również gościem specjalnym sesji Sejmiku Województwa Pomorskiego. Radni przywitali go owacją na stojąco. Marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk podkreślał, że obecność Poczobuta była symbolem solidarności z osobami walczącymi o wolność słowa i prawa człowieka.

Podczas wystąpienia Poczobut mówił przede wszystkim o sytuacji Polaków na Białorusi oraz działalności Związku Polaków na Białorusi, który od ponad dwóch dekad działa w warunkach nielegalności.

- Dla mnie najważniejsze jest to, że mam zaszczyt reprezentować tutaj Związek Polaków na Białorusi i postrzegam swoją historię właśnie w kontekście tej organizacji - powiedział Andrzej Poczobut podczas sesji sejmiku.

Przypomniał również, że na Białorusi zlikwidowano polskie szkoły, a nauczanie odbywa się obecnie po rosyjsku.

Apel Andrzeja Poczobuta o pomoc dla dzieci z Białorusi

Jednym z najważniejszych momentów wystąpienia był apel o dalsze organizowanie kolonii i wyjazdów dla dzieci polskiego pochodzenia z Białorusi.

- Chcę zaapelować o pomoc, żeby była możliwość przyjazdu dzieci na ferie do Polski. To jest niezwykle dla nas ważne - mówił Andrzej Poczobut podczas obrad sejmiku województwa pomorskiego.

Według szacunków na Białorusi mieszka obecnie ponad 300 tysięcy Polaków. Związek Polaków na Białorusi pozostaje jedyną organizacją prowadzącą tam działalność edukacyjną, kulturalną i dbającą o miejsca pamięci narodowej. W sprawie wsparcia dla dzieci z Białorusi Poczobut spotkał się również z wojewodą pomorską Beatą Rutkiewicz. Rozmowa dotyczyła między innymi możliwości organizowania na Pomorzu kolonii i obozów wypoczynkowych dla polskich dzieci mieszkających na Białorusi.

Andrzej Poczobut odwiedził Europejskie Centrum Solidarności

Szczególne emocje towarzyszyły także wizycie Andrzeja Poczobuta w Europejskim Centrum Solidarności. Od pięciu lat prezentowana jest tam wystawa „Wolna Białoruś”, poświęcona więźniom politycznym oraz osobom walczącym o demokratyczną Białoruś.

Poczobut zobaczył tam swój portret umieszczony w galerii osób walczących o wolność.

- Polska historia, historia Solidarności, to jest dziś niesamowita w swojej mocy dawka optymizmu. Dziękuję za nią! - napisał Andrzej Poczobut po obejrzeniu wystawy w Europejskim Centrum Solidarności.

Wzruszenia nie kryła również pełniąca obowiązki dyrektora ECS Magdalena Mistat.

- Bardzo wzruszająca chwila. Stanąć z Andrzejem Poczobutem przed jego portretem w galerii osób gotowych oddać życie za marzenia o wolnej i demokratycznej Białorusi - powiedziała Magdalena Mistat z Europejskiego Centrum Solidarności.

Andrzej Poczobut odwiedził Muzeum II Wojny Światowej

Podczas pobytu na Pomorzu Andrzej i Oksana Poczobutowie odwiedzili także Muzeum II Wojny Światowej. Po wystawie oprowadzali ich dyrektor Rafał Wnuk oraz wicedyrektor Janusz Marszalec. W księdze pamiątkowej Poczobut zostawił krótki wpis.

- Dziękuję za pokazanie, jak trzeba patrzeć na naszą trudną historię - napisał Andrzej Poczobut po zwiedzeniu Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

Andrzej Poczobut gościem specjalnym koncertu Lady Pank

Podczas pobytu w Trójmieście Andrzej Poczobut pojawił się także podczas koncertu zespołu Lady Pank w Ergo Arenie. Lider grupy Jan Borysewicz zadedykował mu utwór „Wciąż bardziej obcy”.

Jeszcze kilka tygodni wcześniej Andrzej Poczobut przebywał w kolonii karnej na Białorusi. W Gdańsku został przyjęty owacjami i słowami wsparcia.