Nie żyje Krzysztof Dowgiałło. Autor słynnej ballady przez lata związany był z Gdańskiem i Sopotem

Jego nazwisko znały kolejne pokolenia Polaków, choć wielu kojarzyło je przede wszystkim z jednym utworem. Tymczasem za słynną balladą kryła się historia człowieka, który nie tylko opisywał rzeczywistość, ale również aktywnie uczestniczył w wydarzeniach zmieniających losy kraju.

Krzysztof Dowgiałło nie żyje. Kim był autor „Ballady o Janku Wiśniewskim”?

Krzysztof Dowgiałło urodził się 30 czerwca 1938 roku w Nowomalinie, miejscowości znajdującej się obecnie na terenie Ukrainy. Po wojnie jego życie związało się z Wybrzeżem. W 1962 roku ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej i rozpoczął pracę w zawodzie.

Już na początku swojej kariery zdobywał doświadczenie poza granicami Polski. Pracował między innymi w Wielkiej Brytanii, Francji oraz Algierii. Po powrocie do kraju osiedlił się w Gdańsku i związał się z pracownią Miastoprojektu. To właśnie tam zastały go wydarzenia, które na zawsze wpłynęły na jego życie i twórczość.

Autor „Ballady o Janku Wiśniewskim” był świadkiem wydarzeń Grudnia 1970

Grudzień 1970 roku zapisał się w historii Polski jako jeden z najbardziej dramatycznych momentów okresu PRL. Protesty robotnicze na Wybrzeżu zostały krwawo stłumione przez władze komunistyczne, a ich ofiarą padli mieszkańcy Gdańska, Gdyni, Szczecina i Elbląga. Krzysztof Dowgiałło był bezpośrednim świadkiem tych wydarzeń. Obrazy, które zobaczył na ulicach Wybrzeża, stały się impulsem do stworzenia tekstu, który w kolejnych latach urósł do rangi symbolu pamięci o ofiarach Grudnia 1970.

Napisana przez niego „Ballada o Janku Wiśniewskim” szybko zaczęła funkcjonować jako jeden z najważniejszych utworów opisujących tragedię robotników. Przez lata pieśń była śpiewana podczas uroczystości rocznicowych, spotkań opozycyjnych i wydarzeń patriotycznych. Co interesujące, przez długi czas wokół autorstwa słów pojawiały się wątpliwości i spory. Niektórzy przypisywali tekst innym osobom, a sam utwór bywał uznawany za anonimową twórczość środowisk opozycyjnych. Dopiero wyrok sądu wydany w 2007 roku ostatecznie potwierdził autorstwo Krzysztofa Dowgiałły.

Krzysztof Dowgiałło w Solidarności. Zapłacił wysoką cenę za działalność opozycyjną

W sierpniu 1980 roku zaangażował się w działalność rodzącej się Solidarności. Uczestniczył w strajku w Stoczni Gdańskiej, a następnie został członkiem władz regionu gdańskiego związku. Po wprowadzeniu stanu wojennego znalazł się w gronie osób szczególnie represjonowanych przez komunistyczne władze. W grudniu 1981 roku został aresztowany i skazany na cztery lata pozbawienia wolności.

Więzienie nie zakończyło jednak jego aktywności. W Zakładzie Karnym w Potulicach angażował się w życie osadzonych, współorganizował pomoc dla więźniów politycznych, redagował więzienne wydawnictwa, prowadził zajęcia edukacyjne oraz uczestniczył w protestach przeciwko warunkom panującym w zakładzie karnym. Choć został zwolniony w 1983 roku, represje nie ustały. Już w połowie lat osiemdziesiątych ponownie trafił do więzienia za działalność opozycyjną.

Poseł po wyborach 4 czerwca 1989 roku

Przemiany polityczne końca lat osiemdziesiątych otworzyły przed nim nowy rozdział działalności publicznej. W wyborach z 1989 roku zdobył mandat posła Sejmu X kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego Solidarność. W parlamencie zajmował się przede wszystkim tematyką związaną z urbanistyką, budownictwem i planowaniem przestrzennym. Pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Polityki Przestrzennej, Budowlanej i Mieszkaniowej.

W latach 1989–1993 był również związany z Międzynarodową Organizacją Pracy, gdzie sprawował funkcję wiceprzewodniczącego. Pozostawał aktywny także na poziomie lokalnym. Mieszkańcy Sopotu trzykrotnie wybierali go do rady miasta podczas wyborów samorządowych. Po zakończeniu działalności parlamentarnej wrócił do zawodu architekta i prowadził własną pracownię projektową.

Krzysztof Dowgiałło odznaczony przez Lecha Kaczyńskiego

Za działalność opozycyjną oraz wkład w budowę demokratycznej Polski został uhonorowany najwyższymi odznaczeniami państwowymi. W 2007 roku prezydent Lech Kaczyński przyznał mu Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Kilka lat później otrzymał również Krzyż Wolności i Solidarności, jedno z najważniejszych wyróżnień przyznawanych działaczom opozycji antykomunistycznej. Odznaczenia były potwierdzeniem uznania dla wieloletniej działalności publicznej, społecznej i niepodległościowej.