Choć obowiązująca w Polsce podstawowa stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 19 proc., rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Z raportu Grant Thornton, opisywanego przez „Rzeczpospolitą”, wynika, że największe spółki notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie płaciły w 2024 roku średnio 33 proc. efektywnego podatku.
To kolejny rok wzrostu tego wskaźnika. W 2022 roku efektywna stawka podatkowa wynosiła 28 proc., a rok później wzrosła do 30 proc. Oznacza to, że przedsiębiorstwa coraz częściej ponoszą obciążenia znacząco przewyższające nominalny CIT.
Eksperci Grant Thornton podkreślają, że nie jest to jednorazowe zjawisko. Wysoki poziom efektywnego opodatkowania utrzymuje się od kilku lat, wpływając na rentowność działalności gospodarczej, możliwości inwestycyjne oraz atrakcyjność polskiego rynku dla kapitału.
Przedsiębiorcy krytykują przepisy podatkowe
Równolegle pogarszają się oceny dotyczące jakości prawa podatkowego. Badanie przygotowane przez MDDP i Konfederację Lewiatan pokazuje, że większość firm negatywnie ocenia zarówno stabilność przepisów, jak i poziom biurokracji związanej z ich stosowaniem.
Aż 84 proc. przedsiębiorców źle ocenia stabilność systemu podatkowego. Kolejne 73 proc. uważa, że przepisy są skomplikowane i trudne do zrozumienia. Z kolei 78 proc. badanych wskazuje na nadmierne obowiązki administracyjne, a 62 proc. krytycznie ocenia sprawiedliwość całego systemu.
Dla wielu przedsiębiorców problemem nie jest już wyłącznie wysokość podatków, ale również koszty związane z obsługą obowiązków sprawozdawczych, interpretacją nowych regulacji oraz dostosowywaniem działalności do często zmieniających się przepisów.
Polska wśród najsłabiej ocenianych systemów podatkowych
Niepokojące sygnały płyną także z międzynarodowych analiz. W najnowszym rankingu International Tax Competitiveness Index przygotowywanym przez Tax Foundation Polska zajęła 35. miejsce spośród 38 państw OECD.
W porównaniu z poprzednim zestawieniem oznacza to spadek o cztery pozycje. Gorzej ocenione zostały jedynie Kolumbia, Włochy oraz Francja.
Autorzy rankingu analizują nie tylko wysokość podatków, ale również przejrzystość systemu, przewidywalność przepisów oraz ich wpływ na rozwój przedsiębiorczości. Niska pozycja Polski wskazuje, że krajowe rozwiązania podatkowe są postrzegane jako mniej konkurencyjne niż w większości rozwiniętych gospodarek.
Wyższe podatki dla spółek z krajowym kapitałem
Interesująco prezentują się również dane dotyczące struktury właścicielskiej przedsiębiorstw. W ostatnich latach częściej wyższe podatki płaciły firmy z udziałem kapitału zagranicznego. Obecnie sytuacja się odwróciła.
Efektywna stawka podatkowa dla spółek krajowych wyniosła 34 proc., podczas gdy dla przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym było to 31 proc. Oznacza to różnicę sięgającą 3 punktów procentowych na niekorzyść firm kontrolowanych przez polskich właścicieli.
Eksperci wskazują, że na wysokość rzeczywistych obciążeń wpływają m.in. ograniczenia dotyczące kosztów uzyskania przychodów, dodatkowe regulacje podatkowe, obowiązki raportowe oraz rosnące wymagania administracyjne. W efekcie różnica między ustawową stawką CIT a rzeczywistym poziomem opodatkowania pozostaje bardzo wyraźna.
Komentarze (0)