Nowy obowiązek dla właścicieli mieszkań i apartamentów. Za brak grożą wysokie kary

Nowe przepisy to jeden z największych kroków w kierunku poprawy bezpieczeństwa przeciwpożarowego w Polsce od wielu lat. Zmiany obejmują zarówno duże obiekty noclegowe, jak i osoby prywatne, które okazjonalnie wynajmują swoje mieszkania lub domki turystom. W kolejnych latach obowiązek zostanie rozszerzony również na wszystkie mieszkania i domy użytkowane na własne potrzeby.

Obowiązkowe czujki dymu i czadu. Od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Od 30 czerwca 2026 roku właściciele oraz zarządcy obiektów świadczących usługi hotelarskie mają obowiązek wyposażenia swoich lokali w autonomiczne czujki dymu, a w określonych przypadkach również w autonomiczne czujki tlenku węgla, potocznie nazywane czujkami czadu. Nowe wymagania wynikają z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 listopada 2024 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Przepisy zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw z 2024 roku pod pozycją 1716.

Ustawodawca przewidział okres przejściowy, aby właściciele starszych obiektów mogli dostosować się do nowych wymagań. Termin ten zakończył się wraz z końcem czerwca 2026 roku. Od tego momentu obowiązek stał się powszechnie obowiązujący.

Kogo dotyczą obowiązkowe czujki dymu i czadu? Lista jest bardzo szeroka

Nowe przepisy obejmują wszystkie lokale, w których świadczone są usługi hotelarskie. Nie ma przy tym znaczenia, czy działalność prowadzona jest przez dużą sieć hotelową, rodzinny pensjonat czy osobę prywatną wynajmującą mieszkanie kilka razy w roku.

Obowiązek dotyczy między innymi:

• hoteli,
• pensjonatów,
• apartamentów wynajmowanych na doby,
• mieszkań oferowanych w najmie krótkoterminowym,
• domków letniskowych,
• pokoi gościnnych,
• innych lokali i pomieszczeń, w których świadczone są usługi hotelarskie.

Przepisy nie uzależniają obowiązku od liczby gości, liczby rezerwacji ani skali prowadzonej działalności. Kluczowy jest sposób użytkowania lokalu. Jeżeli jest on wykorzystywany do świadczenia usług hotelarskich, musi zostać wyposażony w wymagane urządzenia.

Mat. Urząd Miejski w Gdańsku

Jakie czujki trzeba zamontować? Nie każdy lokal podlega takim samym wymaganiom

Podstawowym obowiązkiem jest montaż autonomicznej czujki dymu, która wykrywa dym już na wczesnym etapie pożaru i uruchamia alarm dźwiękowy. Dodatkowo w pomieszczeniach, w których dochodzi do spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, konieczny jest montaż autonomicznej czujki tlenku węgla. Nie oznacza to jednak, że czujnik czadu musi znaleźć się w każdym lokalu. Przepisy przewidują wyjątki. Obowiązek nie dotyczy między innymi urządzeń wyposażonych w zamkniętą komorę spalania oraz gazowych urządzeń służących wyłącznie do przygotowywania posiłków. Wyłączeniem objęto również obiekty wyposażone w system sygnalizacji pożarowej albo stałe samoczynne urządzenia gaśnicze, ponieważ zapewniają one odpowiedni poziom ochrony.

Gdzie powinny znaleźć się czujki dymu i czadu? Prawidłowy montaż ma ogromne znaczenie

Samo kupienie urządzenia nie wystarczy. Równie istotny jest jego prawidłowy montaż.

Czujkę dymu najlepiej umieścić na suficie, możliwie centralnie w pomieszczeniu. W domach i budynkach posiadających więcej niż jedną kondygnację zaleca się montaż urządzenia na każdym poziomie oraz w pobliżu schodów i ciągów komunikacyjnych prowadzących do sypialni.

Czujka tlenku węgla powinna zostać zamontowana w pomieszczeniu, w którym znajduje się źródło spalania. Najlepszym miejscem jest ściana, na wysokości strefy oddychania człowieka oraz w odległości wskazanej przez producenta urządzenia.

Specjaliści zwracają uwagę, że nie należy montować czujników bezpośrednio przy oknach, drzwiach ani kratkach wentylacyjnych. Intensywny przepływ powietrza może zakłócić prawidłowe działanie urządzeń.

Jakie kary grożą za brak obowiązkowych czujek?

Brak wymaganych zabezpieczeń może oznaczać poważne konsekwencje finansowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami właściciel lub zarządca obiektu może zostać ukarany:

• mandatem do 5 tysięcy złotych,
• grzywną sięgającą nawet 30 tysięcy złotych.

Na tym jednak konsekwencje się nie kończą. Jeżeli dojdzie do pożaru, a brak wymaganych czujek miał wpływ na powstanie zdarzenia lub zwiększenie jego skutków, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania albo znacząco ograniczyć jego wysokość.

Dlaczego czujki dymu i czadu są tak ważne? Zagrożenia nie da się wyczuć

Państwowa Straż Pożarna od lat przypomina, że tlenek węgla, czyli czad, jest gazem całkowicie bezbarwnym i bezwonnym. Człowiek nie jest w stanie wykryć jego obecności własnymi zmysłami, dlatego jedynym skutecznym sposobem wczesnego ostrzeżenia pozostaje odpowiednio dobrana czujka. Objawy zatrucia tlenkiem węgla często przypominają zwykłe zmęczenie lub infekcję. Mogą pojawić się ból głowy, zawroty głowy, duszność, senność, osłabienie oraz przyspieszone tętno. W ciężkich przypadkach dochodzi do utraty przytomności, a nawet śmierci. Jeżeli pojawi się podejrzenie zatrucia czadem lub czujka uruchomi alarm, należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, opuścić budynek wraz z innymi osobami i wezwać pomoc pod numerem 112.

Straż pożarna przypomina o zasadach bezpieczeństwa. Sama czujka to nie wszystko

Nowe przepisy mają zwiększyć poziom bezpieczeństwa, jednak eksperci podkreślają, że równie ważna pozostaje właściwa eksploatacja budynków. Państwowa Straż Pożarna zaleca regularne wykonywanie przeglądów przewodów kominowych oraz instalacji gazowych i wentylacyjnych. Nie należy zasłaniać kratek wentylacyjnych ani ograniczać dopływu świeżego powietrza do pomieszczeń. To właśnie połączenie sprawnej wentylacji, regularnych przeglądów i prawidłowo zamontowanych czujek znacząco zmniejsza ryzyko pożaru oraz zatrucia tlenkiem węgla.

Obowiązkowe czujki dymu i czadu to dopiero początek. Ważne daty sięgają 2030 roku

Nowe przepisy są elementem wieloletniego planu stopniowego wprowadzania obowiązkowych czujek dymu i czadu w całej Polsce.

Pierwszy etap rozpoczął się 23 grudnia 2024 roku. Od tego momentu wszystkie nowe budynki oraz nowe lokale oddawane do użytkowania muszą być wyposażone w wymagane urządzenia już w chwili rozpoczęcia użytkowania.

Kolejny etap nastąpił 30 czerwca 2026 roku, kiedy obowiązek objął pomieszczenia mieszkalne i jednostki mieszkalne, w których świadczone są usługi hotelarskie, w tym cały sektor najmu krótkoterminowego.

Następna ważna data to 1 stycznia 2030 roku. Wówczas obowiązek montażu autonomicznych czujek dymu obejmie wszystkie istniejące mieszkania i domy użytkowane przed 23 grudnia 2024 roku. Z kolei czujki tlenku węgla będą wymagane we wszystkich pomieszczeniach, w których odbywa się spalanie paliwa stałego, ciekłego lub gazowego.

Nowe regulacje mają przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców oraz osób korzystających z usług noclegowych. Według Państwowej Straży Pożarnej odpowiednio zamontowana czujka może wykryć zagrożenie na tyle wcześnie, aby umożliwić bezpieczną ewakuację jeszcze przed rozprzestrzenieniem się ognia lub osiągnięciem niebezpiecznego stężenia tlenku węgla.