Niepozorny pałac na Pomorzu. W środku kryje się światowy unikat

Na północnych Kaszubach nie brakuje miejsc, które potrafią zaskoczyć. Jednym z nich jest Kłanino w powiecie puckim, położone w okolicach Pucka i Krokowej. W niewielkiej miejscowości znajduje się zabytkowy Pałac w Kłaninie, otoczony rozległym parkiem i pozostałościami dawnego folwarku.

Rezydencja jest częścią Szlaku Dworów i Pałaców Północnych Kaszub. Jej historia sięga XVII wieku, ale dzieje samego majątku są jeszcze starsze. Przez stulecia związane były z nim kolejne pomorskie rody. Dziś można tu zobaczyć nie tylko zabytkową architekturę, lecz także wyjątkowe elementy dawnego wyposażenia oraz atrakcję, która ma zupełnie inny charakter: Muzeum Pancerne w Kłaninie.

Pałac w Kłaninie i historia pomorskich rodów

Dzieje Kłanina sięgają średniowiecza. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1285 roku, kiedy zapisano jej nazwę jako Clenin. Przez kolejne stulecia majątek przechodził w ręce różnych rodzin. Wśród właścicieli wymieniani są Kłaniccy, Klińscy, Lobudzcy, Łątowscy, Janowscy i Ustarbowscy. Sam pałac powstał w XVII wieku. Jego obecny wygląd nie jest jednak dokładnym obrazem dawnej rezydencji. Budynek był przebudowywany i rozbudowywany, szczególnie pod koniec XIX wieku. W efekcie powstała charakterystyczna, silnie rozczłonkowana bryła o eklektycznym charakterze.

Szczególne miejsce w historii Kłanina zajmuje rodzina von Grass, która przejęła majątek w 1838 roku i pozostawała z nim związana do 1945 roku. W tym czasie majątek był rozwijany. Powstały między innymi ogrody, szklarnie, cegielnia i gorzelnia. Do rezydencji doprowadzono również własną kolej z peronem i bocznicą. Pałac po II wojnie światowej zmieniał swoje przeznaczenie. Był między innymi siedzibą zawodowej szkoły rolniczej, a następnie zaadaptowano go na internat żeński. W 1983 roku przeprowadzono remont, po którym obiekt wykorzystywano jako ośrodek wczasowy. Po 2000 roku pałac przeszedł w ręce prywatne, został wyremontowany i przeznaczony między innymi na hotel, SPA i restaurację.

Wnętrze Pałacu Kłanino skrywa wyjątkową sień gdańską

Najbardziej niezwykła część Pałacu w Kłaninie znajduje się wewnątrz. To odrestaurowana sień gdańska z przełomu XVII i XVIII wieku, należąca do najcenniejszych elementów zabytkowego wyposażenia rezydencji. Według informacji Pałacu Kłanino jest to prawdopodobnie jedno z pięciu zachowanych na świecie wnętrz tego typu. Zachowany został charakterystyczny układ z obszernym holem, antresolą i reprezentacyjnymi schodami. W sieni uwagę zwracają bogato zdobione schody, kominek oraz barokowa szafa gdańska. Nie są to jednak jedyne elementy, które warto tutaj zobaczyć. Ściany kominka i przylegającej klatki schodowej zdobią XVII wieczne kafle z Delft. Charakterystyczna ceramika jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wnętrza pałacu. W sieni zachowały się także dwa XIX wieczne witraże, które odnaleziono na strychu rezydencji.

Zabytkowa klatka schodowa ma związek z Gdańskiem

Historia wnętrza Pałacu Kłanino jest szczególnie interesująca dla osób, które chcą podczas wycieczki po Kaszubach zobaczyć również ślady dawnego Gdańska. Klatka schodowa pochodzi z kamienicy przy ulicy Piwnej 8 w Gdańsku, znanej wcześniej jako Jopengasse 8. Z budynkiem związana była drukarnia Daniela Ludwiga Wedla, działająca tam od 1777 roku. Dzięki zachowanym elementom wnętrze pałacu nie jest wyłącznie przykładem dawnej architektury rezydencjonalnej. Jest również miejscem, w którym można zobaczyć materialny ślad historii Gdańska. To właśnie detale sprawiają, że zwiedzanie tego miejsca może być interesujące nawet dla osób, które odwiedziły już wiele pomorskich pałaców. Sień gdańska, kafle z Delft, barokowa szafa i schody pochodzące z gdańskiej kamienicy tworzą wyjątkową kompozycję.

Park przy Pałacu w Kłaninie ma ponad 2 hektary

Pałac otacza park o powierzchni ponad 2 hektarów. Jest on pozostałością założenia rozwijanego w czasach rodziny von Grass. Do dziś zachowała się między innymi aleja lipowa prowadząca przez XIX wieczną bramę do rezydencji. Park jest interesującym miejscem także ze względu na znajdujący się w nim starodrzew. Rosną tutaj między innymi miłorząb dwuklapowy, żywotnik japoński, cyprysiki oraz świerk kaukaski. Część szczególnie cennych drzew została uznana za pomniki przyrody.

Wśród nich znajdują się dwa ponad 300-letnie dęby o obwodzie pni przekraczającym 4 metry oraz okazała lipa, której obwód wynosi blisko 4,5 metra. Na terenie parku zachowała się również altana z końca XIX wieku. Ma konstrukcję szkieletową wypełnioną cegłą i jest jednym z elementów dawnego założenia parkowego.

Dawny folwark zachował zabytkowe budynki

Zwiedzanie Kłanina nie musi ograniczać się do samego pałacu. Na terenie dawnego dziedzińca gospodarczego zachowały się kolejne elementy historycznego założenia. Na północ i zachód od rezydencji znajdują się dwie oficyny z 1895 i 1906 roku, a także inne budynki gospodarcze. Wśród nich wymieniane są obora z 1894 roku, budynek inwentarski z końca XVIII wieku oraz spichlerz. Szczególnym obiektem jest XVIII wieczny kamienny spichlerz, zachowany w bardzo dobrym stanie użytkowym. Był połączony z folwarczną wieżą ciśnień, która zaopatrywała w wodę pałac i całe gospodarstwo aż do początku lat 50. XX wieku. Dzięki zachowanym zabudowaniom można zobaczyć, jak wyglądało zaplecze dawnej pomorskiej rezydencji. Pałac był bowiem centrum większego majątku, którego funkcjonowanie wymagało rozbudowanej infrastruktury gospodarczej.

Muzeum Pancerne w Kłaninie to druga atrakcja tego miejsca

W zabudowaniach dawnego folwarku działa Muzeum Pancerne w Kłaninie. Placówka została otwarta w 2022 roku i gromadzi pojazdy wojskowe, broń, wyposażenie oraz przedmioty związane z historią techniki militarnej. Wśród eksponatów znajdują się między innymi czołg T 34, samochód ciężarowy STEYR 1500A, niemieckie radiostacje oraz broń i wyposażenie żołnierzy polskich i niemieckich. Kolekcja obejmuje między innymi Mauser 98K, Mauser 98 Radom, MG34, MG42, STG44, MP40, P08 i P38, a także hełmy i inne elementy wyposażenia wojskowego.

Muzeum działa jako placówka poświęcona pojazdom wojskowym i uzbrojeniu. Druga część działalności, prowadzona jako Muzeum Techniki Militarnej i Historii Pomorza, koncentruje się szczególnie na historii techniki militarnej z uwzględnieniem dziejów Pomorza. To nietypowe połączenie sprawia, że Kłanino może zainteresować zarówno osoby szukające zabytków i architektury, jak i miłośników historii wojskowości.

Muzeum Pancerne w Kłaninie. Godziny otwarcia i ceny w 2026 roku

Dla osób planujących wycieczkę do Kłanina ważne są również informacje praktyczne. W wakacje 2026 Muzeum Pancerne jest czynne codziennie od 10:00 do 18:00. Sezon letni trwa od 27 czerwca do 31 sierpnia. W 2026 roku bilet normalny kosztuje 39 zł, ulgowy 25 zł, a bilet rodzinny dla maksymalnie dwóch dorosłych i trojga dzieci 95 zł. Muzeum organizuje także wydarzenia plenerowe. W lipcu odbyło się Pancerne Lato w Kłaninie połączone z 7. Bazarem TANK HUNTERA. W programie znalazły się dynamiczne pokazy pojazdów historycznych, a także możliwość zobaczenia zabytkowych ciągników i modeli zdalnie sterowanych.

Kolejna odsłona wydarzenia została zaplanowana na 22 i 23 sierpnia 2026 roku. W sobotę 22 sierpnia odbędzie się Pancerne Lato, a dzień później 8. Bazar TANK HUNTERA. Organizatorzy zapowiadają między innymi przejażdżki pojazdami historycznymi.

Pałac Kłanino oferuje także nocleg i restaurację

Kłanino może być nie tylko krótkim przystankiem podczas wycieczki. W zabytkowym pałacu działa hotel, restauracja oraz strefa Wellness i SPA. Wnętrza pokoi nawiązują stylistyką do historycznego charakteru rezydencji. Na miejscu działa również Restauracja Sieniowa, dzięki czemu pobyt można połączyć ze zwiedzaniem, spacerem po parku i posiłkiem. Adres Pałacu Kłanino to ul. Pałacowa 7, 84 107 Kłanino.

Kłanino na Szlaku Dworów i Pałaców Północnych Kaszub

Pałac w Kłaninie znajduje się na Szlaku Dworów i Pałaców Północnych Kaszub, który pozwala odkrywać rezydencje związane z historią pomorskich rodów. Na trasie znajdują się także między innymi obiekty w Rzucewie, Rekowie i Ciekocinku. Kłanino dobrze wpisuje się w plan wycieczki po północnych Kaszubach. W okolicy można połączyć zwiedzanie pałacu z wyprawą w kierunku Pucka, Krokowej czy Swarzewa. Przez okolicę przebiega także ścieżka rowerowa Krokowa i Swarzewo, co daje możliwość zaplanowania wycieczki rowerowej z zabytkową rezydencją jako jednym z przystanków.

Pałac w Kłaninie i film „Kamerdyner”

Z Kłaninem wiąże się także ciekawostka dla miłośników polskiego kina. W 2018 roku do kin trafił „Kamerdyner” w reżyserii Filipa Bajona, a historia filmu została zainspirowana między innymi życiem ostatniego niemieckiego właściciela pałacu w Kłaninie, Gerharda Behrenda von Grassa.

Gerhard został adoptowany przez Leopolda von Grassa z Kłanina. Oprócz nazwiska przejął także związane z rodziną majątki. Filmowa historia rozgrywa się między innymi w Kłaninie, jednak sam pałac nie był miejscem zdjęć. Główny plan zdjęciowy powstał na Warmii i Mazurach, a rolę pałacu w Kłaninie odegrał pałac w Łężanach na Warmii.

Pałac w Kłaninie. Co warto zobaczyć podczas wycieczki?

Podczas wizyty w Kłaninie warto zaplanować czas nie tylko na samą rezydencję. Na turystów czeka kilka różnych elementów dawnego założenia.

W Pałacu Kłanino warto zwrócić uwagę na:

• sienię gdańską z przełomu XVII i XVIII wieku,
• bogato zdobione schody,
• barokową szafę gdańską,
• kafle z Delft z XVII wieku,
• XIX wieczne witraże,
• klatkę schodową związaną z kamienicą przy ulicy Piwnej w Gdańsku.

Na zewnątrz warto zobaczyć ponad 2 hektary parku, aleję lipową, XIX wieczną bramę, altanę oraz cenne drzewa, w tym pomniki przyrody. W części gospodarczej założenia zachowały się natomiast dawne oficyny, obora, budynki inwentarskie, spichlerz i wieża ciśnień. Osobnym punktem wycieczki może być Muzeum Pancerne, które pozwala poznać zupełnie inną część historii Pomorza.