Tego miejsca w Gdańsku nie poznacie. Pojawią się tu tysiące roślin

Jeszcze w tym roku w kilku częściach Gdańska fragmenty utwardzonych nawierzchni zostaną zastąpione drzewami, krzewami i kwiatami. Jedną z takich zmian mieszkańcy zobaczą w samym Śródmieściu.

Gdańsk usuwa beton. Tak zmieni się miejska przestrzeń

Chodzi o tak zwane rozbruki, czyli usuwanie niepotrzebnych fragmentów betonu, płyt lub kostki i zastępowanie ich zielenią. Dzięki temu miejsca, które wcześniej były całkowicie utwardzone, mogą zostać wykorzystane pod drzewa i rośliny. Gdański Zarząd Zieleni prowadzi takie prace już od kilku lat. Zgodnie z Gdańską Kartą dla Drzew każdego roku powinno powstawać co najmniej 500 m² nowych rozbruków. W 2025 roku ten cel został osiągnięty. W 2025 roku w Gdańsku udało się zagospodarować w ten sposób 515 m² powierzchni. Tegoroczne plany są znacznie ambitniejsze. Do końca roku zielenią ma zostać objętych ponad 1000 m² miejskiej przestrzeni. Za realizację poszczególnych przedsięwzięć odpowiadają Gdański Zarząd Zieleni, Gdańskie Wody oraz Gdański Zarząd Dróg. Projekty są finansowane ze środków własnych, Budżetu Obywatelskiego oraz środków rad dzielnic.

Pomnik Lecha Bądkowskiego otoczą drzewa i rośliny

Jedna z tegorocznych zmian obejmie miejsce dobrze znane mieszkańcom Śródmieścia. Chodzi o pomnik Lecha Bądkowskiego u zbiegu ulic Świętojańskiej i Minogi. Wokół pomnika zostanie usunięta część kostki brukowej. W jej miejsce powstanie ponad 100 m² zielonej powierzchni. Nie będzie to jednak zwykły trawnik. Projekt zakłada posadzenie pięciu klonów. Cztery z nich będą klonami zwyczajnymi, a jeden klonem strzępiastokorowym.

Jeszcze większe wrażenie robi liczba pozostałych nasadzeń. W rabatach znajdzie się 1725 krzewów i 195 bylin. Wśród nich będą między innymi trzmieliny Fortune’a, ostrokrzewy karbowanolistne, śmiałki darniowe, rozchodniki okazałe, kocimiętki Fassena, jodły koreańskie, astry nowobelgijskie oraz jeżówki purpurowe. To oznacza, że część przestrzeni zajmowanej dziś przez kostkę zostanie całkowicie zmieniona. Zamiast utwardzonej nawierzchni pojawią się drzewa i rozbudowane rabaty.

Pierwsze rozbruki powstały na Wyspie Spichrzów

Gdańsk nie zaczyna tego programu od zera. Pierwsze rozbruki wykonano już w 2023 roku. W ramach projektu Budżetu Obywatelskiego „Zielona aleja na Wyspie Spichrzów” na Podwalu Przedmiejskim, pomiędzy ul. Chmielną a ul. Pszenną, usunięto 250 m² betonu. W tym miejscu powstały trzy zieleńce. Posadzono blisko 1800 roślin, w tym jałowce, rokitniki, róże, pęcherznice, szałwie, jasnoty i przetaczniki. Pojawiły się także ozdobne trawy oraz 12 lip drobnolistnych. Była to pierwsza większa realizacja tego typu. W kolejnych latach podobne zmiany zaczęły pojawiać się w innych częściach miasta.

Prawie 400 m² nawierzchni zniknęło przy Al. Grunwaldzkiej

W 2024 roku rozbrukowano kolejny duży fragment Gdańska. Tym razem zmiany objęły Al. Grunwaldzką we Wrzeszczu Górnym. Z inicjatywy Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny usunięto blisko 400 m² nawierzchni na odcinku od budynku poczty do skrzyżowania z ul. Dmowskiego. Zamiast niej powstały rabaty z krzewami i bylinami. Posadzono między innymi róże, ogniki szkarłatne, hortensje bukietowe i brunnery wielkolistne. Nowa zieleń ma również praktyczne znaczenie. Rośliny pomagają zatrzymywać wodę, ograniczają nagrzewanie się przestrzeni i poprawiają warunki dla rosnących w tym miejscu miłorzębów. Prace wykonano we współpracy z Gdańskimi Wodami.

Tak zmieniały się kolejne miejsca w Gdańsku w 2025 roku

W ubiegłym roku zielone zmiany pojawiły się w kilku dzielnicach Gdańska. Łącznie miasto zyskało 515 m² nowych powierzchni dla roślin, a większość przedsięwzięć zrealizowano w ramach projektów Budżetu Obywatelskiego. Największe prace przeprowadzono na Starym Chełmie, w rejonie ronda Anny Piaseckiej. Zajęto się tam obszarem o powierzchni 345 m², a nową kompozycję uzupełniło 10 klonów czerwonych. Projekt powstał we współpracy z Gdańskimi Wodami.

We Wrzeszczu, na niewielkim placu znajdującym się w cieniu charakterystycznego „dolarowca”, odzyskano dla zieleni kolejne 50 m². Posadzono tam róże rabatowe, werbeny patagońskie oraz pięć platanów klonolistnych. Na Osowej, przy ulicach Koziorożca i Jednorożca, zieleni przeznaczono 115 m². Wśród nowych nasadzeń znalazły się róże, berberysy, sosna kosodrzewina, szałwie omszone, krwawniki pospolite, seslerie jesienne oraz dzielżany ogrodowe. Najmniejsza zmiana objęła ul. Rzęsną na Rudnikach. Zaledwie 5 m² płyt chodnikowych zastąpiono nasadzeniami. Pojawiły się tam derenie białe, bez czarny, irga szwedzka, róże rabatowe, proso rózgowate oraz kłosowce fenkułowe.

Kolejne zmiany czekają okolice Galerii Bałtyckiej

W 2026 roku prace będą prowadzone także w innych częściach miasta. Jedna z nich obejmie al. Grunwaldzką w pobliżu Galerii Bałtyckiej. Zaplanowano tam rozbrukowanie około 75 m² powierzchni. Projekt „Mniej betonu, więcej zieleńców! Zieleń i krzewy przed Galerią Bałtycką” jest realizowany w ramach Budżetu Obywatelskiego. W tym miejscu pojawi się pięć grabów oraz rodzime gatunki roślin kwitnących na biało.

Zmieni się również fragment ul. Dmowskiego, od strony skrzyżowania z al. Grunwaldzką. Rozbruk obejmie blisko 70 m². W miejscu utwardzonej nawierzchni pojawi się jedno drzewo oraz rabata różano bylinowa. Ten projekt jest finansowany ze środków Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny.

Jesienią kolejne ulice zyskają więcej zieleni

Na tym tegoroczne plany się nie kończą. W październiku zaplanowano prace w kolejnych częściach Gdańska, tym razem prowadzone wspólnie przez Gdański Zarząd Dróg i Gdański Zarząd Zieleni. Najpierw drogowcy przygotują miejsca, w których niepotrzebna utwardzona nawierzchnia zostanie usunięta. Następnie Gdański Zarząd Zieleni zagospodaruje odzyskaną przestrzeń, wprowadzając tam nowe nasadzenia i rośliny. Największy obszar obejmie ul. Trakt św. Wojciecha. Chodzi o około 420 m² powierzchni na odcinku od ul. Dworcowej do ul. Gościnnej oraz w rejonie hotelu Zatoka. Kolejne zmiany zaplanowano przy ul. Jaśkowa Dolina. Na wysokości budynku przy ul. Jaśkowa Dolina 84, w kierunku zatoki autobusowej, dla zieleni zostanie przeznaczone około 330 m². Na liście znalazła się również ul. Chrzanowskiego, gdzie prace obejmą około 85 m² powierzchni w rejonie wjazdu w ul. Stachury.

Co mieszkańcy zyskają dzięki rozbrukom?

Dla mieszkańców najłatwiej zauważalna będzie po prostu zmiana wyglądu konkretnych miejsc. Tam, gdzie wcześniej znajdowała się kostka lub beton, pojawią się drzewa, krzewy i kwiaty. Na tym jednak korzyści się nie kończą. Powierzchnia biologicznie czynna pozwala lepiej zagospodarować wodę opadową niż szczelna nawierzchnia. Roślinność pomaga również ograniczać nagrzewanie się przestrzeni w czasie upałów.

Znaczenie ma także obecność drzew. Ich korony dają cień, a rośliny tworzą dodatkowe miejsca dla miejskiej przyrody. Dlatego tegoroczne rozbruki obejmują nie tylko reprezentacyjne miejsca w centrum. Nowa zieleń pojawi się również przy ulicach i w dzielnicach, między innymi na Wrzeszczu, Osowej, Rudnikach i Starym Chełmie. W przypadku pomnika Lecha Bądkowskiego zmiana będzie szczególnie widoczna. Ponad 100 m² kostki zostanie zastąpione zielenią, a w nowych rabatach znajdzie się łącznie 1920 krzewów i bylin oraz pięć drzew.