Niemal połowa mieszkańców Gdańska popełnia ten sam błąd. Chodzi o bioodpady

Choć segregacja odpadów jest dziś dla większości mieszkańców codziennością, bioodpady wciąż sprawiają wiele problemów. To właśnie w przypadku tej frakcji najczęściej dochodzi do pomyłek, które później trudno naprawić. Tymczasem znaczenie bioodpadów dla środowiska i całego systemu gospodarki odpadami stale rośnie.

Bioodpady to jeden z najcenniejszych surowców w systemie odpadów

Choć najwięcej mówi się zwykle o plastiku, szkle czy papierze, to właśnie bioodpady należą do najcenniejszych frakcji odpadów komunalnych. Odpowiednio zagospodarowane nie trafiają na składowiska, lecz wracają do obiegu jako kompost wzbogacający glebę.

To rozwiązanie ma znaczenie nie tylko dla ogrodnictwa czy terenów zielonych. Wpływa również na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz realizację założeń gospodarki o obiegu zamkniętym.

– Bioodpady to jedna z najcenniejszych frakcji odpadów komunalnych. Odpowiednio posegregowane wracają do ziemi jako kompost wzbogacający glebę i pomagają zamknąć obieg materii organicznej. To realna realizacja gospodarki o obiegu zamkniętym oraz wkład w ochronę klimatu. Kompostowanie zmniejsza emisję metanu i CO₂. Dziś uruchamiamy kampanię, która pomaga mieszkańcom robić to właściwie – mówi Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska.

Największy problem? Foliowe worki

Badania świadomości mieszkańców Gdańska pokazują, że mimo coraz większej wiedzy na temat segregacji odpadów, w przypadku bioodpadów nadal popełnianych jest wiele błędów. Najbardziej powszechny z nich dotyczy sposobu wyrzucania odpadów organicznych. Aż 46 proc. mieszkańców wrzuca bioodpady do brązowego pojemnika w foliowych workach.

To jednak niejedyny problem. Z badania wynika również, że 12 proc. mieszkańców nie segreguje poprawnie nawet zepsutych owoców, natomiast 4 proc. wrzuca do pojemników na bioodpady kubki po napojach oraz opakowania po dietach pudełkowych. Na pierwszy rzut oka mogą wydawać się to drobne pomyłki. W praktyce każda z nich oznacza mniej wartościowego kompostu i więcej problemów podczas przetwarzania odpadów.

Szczególnie mylące okazują się opakowania oznaczone jako biodegradowalne. Wielu mieszkańców zakłada, że można je bezpiecznie wyrzucić do brązowego pojemnika. Tymczasem takie produkty często wymagają zupełnie innych warunków rozkładu niż te, które występują podczas standardowego kompostowania.

Ponad 46 tysięcy ton bioodpadów rocznie

Skala wyzwania jest ogromna. Ilość bioodpadów trafiających do systemu gospodarowania odpadami stale rośnie. W samym 2025 roku do Zakładu Utylizacyjnego trafiło ponad 46 tysięcy ton bioodpadów oraz około 8 tysięcy ton odpadów zielonych.

To liczby, które pokazują, jak ważna staje się jakość segregacji już na etapie gospodarstw domowych.

– Bioodpady odgrywają kluczową rolę w systemie gospodarki odpadami, a ich ilość z roku na rok rośnie. W ubiegłym roku do Zakładu Utylizacyjnego trafiło ponad 46 tys. ton bioodpadów oraz około 8 tys. ton odpadów zielonych. Dlatego tak ważne są prawidłowa segregacja, edukacja oraz inwestycje umożliwiające zwiększanie poziomu recyklingu i ograniczenie ilości odpadów kierowanych do zagospodarowania w ZUT – podkreśla Piotr Kryszewski.

Rosnące ilości bioodpadów oznaczają jednocześnie większą odpowiedzialność mieszkańców. Im lepiej odpady są segregowane, tym większa część z nich może zostać skutecznie przetworzona.

Co powinno trafiać do brązowego pojemnika?

Wbrew pozorom zasady segregacji bioodpadów nie są skomplikowane.

Do brązowego pojemnika należy wrzucać przede wszystkim:

• obierki warzyw i owoców,
• resztki warzyw i owoców,
• fusy z kawy i herbaty,
• suche pieczywo,
• skorupki jaj,
• zwiędłe kwiaty,
• resztki roślinne z ogrodu.

Najważniejsza zasada brzmi jednak bardzo prosto: bioodpady należy wyrzucać luzem, bez foliowych i plastikowych worków.

Do tej frakcji nie powinny natomiast trafiać surowe mięso, kości, odchody zwierząt, zużyte artykuły higieniczne ani różnego rodzaju opakowania.

– Segregacja bioodpadów to proste działanie, które ma realny wpływ na środowisko i koszty systemu. Foliowe worki uniemożliwiają prawidłowy rozkład i zanieczyszczają kompost. Warto pamiętać, że zgłoszenie kompostownika nie zwalnia z obowiązku posiadania brązowego pojemnika – mówi Anna Wołodźko, dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej.

Kompostowanie pozwala oszczędzać

Od 1 kwietnia 2026 roku właściciele domów jednorodzinnych w Gdańsku mogą korzystać z ulgi za kompostowanie bioodpadów. Wysokość ulgi wynosi 20 zł miesięcznie na nieruchomość. Aby z niej skorzystać, należy zadeklarować posiadanie kompostownika w formularzu DO 1 lub DO 3. Zainteresowanie rozwiązaniem wyraźnie wzrosło. Na koniec 2025 roku miasto odnotowało 657 deklaracji dotyczących kompostowników. Po uruchomieniu ulgi mieszkańcy złożyli kolejnych 378 zgłoszeń.

To pokazuje, że coraz więcej osób dostrzega korzyści płynące z przydomowego kompostowania.

– Ulga to nie tylko wsparcie finansowe, ale także realny wkład w ochronę środowiska. Poziom segregacji bezpośrednio wpływa na osiąganie wymaganych poziomów recyklingu. Im mniej błędów, tym niższe koszty systemu i większe korzyści dla mieszkańców – podkreśla Piotr Kryszewski.

Warto pamiętać, że ulga nie może zostać przyznana wstecz, przysługuje tylko raz na nieruchomość i nie zwalnia z obowiązku posiadania brązowego pojemnika. Konieczne jest również faktyczne prowadzenie kompostowania, które może zostać skontrolowane. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości ulga zostaje cofnięta na sześć miesięcy.

Z odpadów powstaje „Czarne Złoto Ogrodników”

Bioodpady zebrane od mieszkańców trafiają do Zakładu Utylizacyjnego, gdzie przechodzą proces przetwarzania. Efektem jest kompost określany często mianem „Czarnego Złota Ogrodników”. Jego jakość zależy jednak przede wszystkim od tego, co wcześniej trafiło do brązowych pojemników.

Każda plastikowa reklamówka, fragment opakowania czy inny nieodpowiedni odpad obniża wartość gotowego produktu i utrudnia cały proces technologiczny.

– Zakład Utylizacyjny stanowi ostatnie ogniwo systemu gospodarowania odpadami, a bioodpady traktujemy jako wartościowy surowiec. Ich jakość zależy od selektywnej zbiórki. Zanieczyszczenia, zwłaszcza tworzywami sztucznymi, znacząco ją obniżają i utrudniają przetwarzanie. Dlatego zależy nam na produkcji jak największej ilości wysokiej jakości kompostu, który może wracać do środowiska i poprawiać warunki przyrodnicze w Gdańsku i okolicy – mówi Sebastian Kozłowski, wiceprezes Zakładu Utylizacyjnego.

Masz wątpliwości? Lepiej sprawdzić niż zgadywać

Nie każdy odpad jest oczywisty do przyporządkowania. To właśnie niepewność często prowadzi do błędów podczas segregacji.

Mieszkańcy mogą korzystać z wyszukiwarki dostępnej w aplikacji Czyste Miasto Gdańsk oraz na stronie internetowej programu. Znajdują się tam również praktyczne materiały dotyczące kompostowania.

– Dla wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej o prawidłowym kompostowaniu, przygotowaliśmy poradnik, który jest dostępny w wersji papierowej w Urzędzie Miejskim oraz Zespołach Obsługi Mieszkańców, a także do pobrania na stronie Czyste Miasto Gdańsk – informuje Anna Wołodźko, dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej.

Coraz większa ilość bioodpadów trafiających do systemu pokazuje, że ta frakcja będzie odgrywała coraz ważniejszą rolę w gospodarce odpadami. Od codziennych decyzji podejmowanych przy kuchennym koszu zależy, czy stanie się wartościowym kompostem, czy problemem utrudniającym recykling i dalsze przetwarzanie odpadów.