Rosnące wydatki związane z utrzymaniem mieszkania należą do największych obciążeń domowych budżetów, szczególnie w przypadku osób utrzymujących się z emerytur i rent. Rachunki za energię elektryczną, gaz czy ogrzewanie trzeba opłacać regularnie, niezależnie od tego, jak wysokie świadczenie otrzymuje senior. Nie wszyscy wiedzą jednak, że polskie przepisy przewidują szczególny mechanizm rekompensowania części takich wydatków.
Jest nim ryczałt energetyczny, wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych określonym grupom uprawnionych. Od 1 marca 2026 roku jego wysokość wynosi 336,16 zł miesięcznie. Oznacza to 4033,92 zł w ciągu pełnych dwunastu miesięcy pobierania świadczenia według obecnej stawki.
Co istotne, ryczałt nie jest uzależniony od dochodów. Oznacza to, że osoba spełniająca ustawowe warunki nie traci do niego prawa wyłącznie dlatego, że otrzymuje stosunkowo wysoką emeryturę lub rentę. Nie istnieje tutaj mechanizm zmniejszania świadczenia po przekroczeniu określonego progu dochodowego.
Kto może otrzymać dodatkowe pieniądze z ZUS?
Brak kryterium dochodowego nie oznacza, że świadczenie jest dostępne dla wszystkich emerytów. Przepisy wiążą prawo do ryczałtu przede wszystkim ze szczególnym statusem osoby uprawnionej, wynikającym z jej działalności w przeszłości, doznanych represji albo sytuacji rodzinnej. To właśnie ten status, a nie wysokość rachunków za prąd, ma podstawowe znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku.
Zgodnie z informacjami ZUS prawo do ryczałtu mają:
- Kombatanci oraz inne osoby uprawnione na podstawie przepisów regulujących świadczenia dla kombatantów i ofiar represji.
- Żołnierze zastępczej służby wojskowej, którzy byli przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach pozyskiwania rud uranowych lub batalionach budowlanych.
- Wdowy i wdowcy pobierający emeryturę lub rentę, pozostali po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
- Wdowy po żołnierzach przymusowo zatrudnianych, które pobierają emeryturę lub rentę i spełniają wymagania określone przepisami.
Warto przy tym zaznaczyć, że sam fakt ukończenia 60 lub 65 lat nie daje prawa do dodatkowej wypłaty. Nie wystarczy również posiadanie niskiej emerytury, trudna sytuacja finansowa czy wysokie rachunki za energię. Prawo do pieniędzy musi wynikać z konkretnej podstawy ustawowej.
Ponad 4 tys. zł w ciągu roku. Ile wynosi ryczałt energetyczny w 2026 roku?
Wysokość ryczałtu energetycznego jest corocznie aktualizowana. Nową stawkę ogłasza Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a jej obowiązywanie rozpoczyna się 1 marca. ZUS wypłaca świadczenie według kwoty określonej w oficjalnym komunikacie.
Do końca lutego 2026 roku ryczałt wynosił 312,71 zł miesięcznie. Od marca stawka wzrosła o 23,45 zł, do 336,16 zł. W rezultacie osoba uprawniona otrzymuje obecnie o 281,40 zł więcej w przeliczeniu na dwanaście miesięcy niż przy poprzedniej stawce.
W publikacjach dotyczących tego dodatku pojawia się niekiedy zaokrąglona kwota 350 zł. Trzeba jednak podkreślić, że na listopad 2026 roku prawnie obowiązującą wysokością miesięcznej wypłaty jest dokładnie 336,16 zł. Kolejna zmiana stawki może nastąpić od marca 2027 roku, ale jej wysokość wymaga osobnego urzędowego ogłoszenia.
Jak złożyć wniosek o ryczałt energetyczny?
Osoba, która spełnia warunki przyznania świadczenia, powinna wystąpić do ZUS z odpowiednim wnioskiem. Służy do tego formularz ERK, wykorzystywany również w sprawach dotyczących dodatku kombatanckiego i kompensacyjnego. Dokument można otrzymać w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo pobrać z jego oficjalnej strony internetowej.
Najważniejszym elementem postępowania jest potwierdzenie uprawnienia do świadczenia. W zależności od sytuacji konieczne może być przedstawienie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub zaświadczenia właściwego organu wojskowego. W przypadku członków rodzin wymagane są dokumenty potwierdzające ich status.
Wniosek można złożyć w dowolnym czasie. Nie obowiązuje jeden coroczny termin, po którego upływie możliwość wystąpienia o ryczałt bezpowrotnie znika. Nie trzeba także co miesiąc składać nowego wniosku ani przedstawiać faktur za zużytą energię.
Czy ryczałt energetyczny można otrzymywać razem z emeryturą?
Tak. W typowych przypadkach ryczałt energetyczny jest wypłacany razem z emeryturą lub rentą. Nie stanowi zamiennika podstawowego świadczenia, lecz dodatkową formę wsparcia przewidzianą w przepisach.
Nie można natomiast uzyskać kilku ryczałtów tylko dlatego, że jedna osoba pobiera więcej niż jedno świadczenie emerytalno-rentowe. ZUS wskazuje, że w takiej sytuacji przysługuje jeden ryczałt energetyczny.
W szczególnych przypadkach zasady wypłaty mogą być odmienne, na przykład przy zawieszeniu świadczenia emerytalno-rentowego. Dlatego przed złożeniem dokumentów warto ustalić zarówno podstawę uprawnienia, jak i sposób realizowania wypłat.
Dla osób spełniających ustawowe warunki ryczałt może być istotnym uzupełnieniem domowego budżetu. Najważniejsze jest jednak sprawdzenie, czy przysługuje im status uprawniający do pieniędzy. Brak kryterium dochodowego nie eliminuje bowiem pozostałych wymogów.
Źródła:
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Ryczałt energetyczny.
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Formularz ERK i informacje o zasadach wypłaty.
- Komunikat Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 20 stycznia 2026 r., Monitor Polski 2026, poz. 104.
- Infor.pl – materiał dotyczący miesięcznego dodatku z ZUS.
Komentarze (0)