Kilka minut może zdecydować. Te rzeczy warto mieć gotowe przed ewakuacją

Przygotowanie na sytuację kryzysową nie powinno zaczynać się w chwili, gdy pojawia się alarm. Najwięcej czasu można stracić właśnie wtedy, gdy dokumenty, leki, ładowarki i najpotrzebniejsze rzeczy są porozrzucane po domu, a domownicy nie wiedzą, gdzie mają się spotkać ani co zrobić w pierwszej kolejności. Dlatego Rządowe Centrum Bezpieczeństwa oraz autorzy „Poradnika bezpieczeństwa” zalecają wcześniejsze przygotowanie zestawu ewakuacyjnego i prostego planu rodzinnego.

Plan przygotowań przed sytuacją kryzysową

Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, kto w rodzinie odpowiada za dzieci, seniorów, osoby wymagające pomocy oraz zwierzęta. Warto również ustalić dwa miejsca spotkania: jedno w pobliżu domu, a drugie poza najbliższą okolicą, na wypadek gdyby powrót do miejsca zamieszkania nie był możliwy.

Należy także zapisać najważniejsze numery telefonów i adresy. Nie powinny być przechowywane wyłącznie w smartfonie. Papierowa lista kontaktów może okazać się potrzebna, gdy telefon się rozładuje, zostanie uszkodzony albo nie będzie dostępu do sieci.

Kolejny etap to przygotowanie dokumentów. W jednym łatwo dostępnym miejscu warto przechowywać dokumenty tożsamości, najważniejsze informacje medyczne, polisy ubezpieczeniowe oraz inne dokumenty potrzebne do załatwiania spraw formalnych. Przydatne są zarówno kopie papierowe, jak i elektroniczne zapisane na zabezpieczonym nośniku.

Plecak ewakuacyjny dla każdego domownika

Każdy domownik powinien mieć własny plecak dostosowany do swoich możliwości. Nie chodzi o ciężki zestaw survivalowy, lecz o wyposażenie pozwalające zaspokoić podstawowe potrzeby podczas pierwszych godzin poza domem i dotrzeć do miejsca, w którym można uzyskać pomoc.

Plecak powinien być wygodny, wytrzymały i możliwy do szybkiego zabrania. Nie należy go przeładowywać. Znacznie ważniejsze jest odpowiednie dobranie zawartości oraz znajomość sposobu używania zabranego wyposażenia.

Lista wyposażenia plecaka ewakuacyjnego

W podstawowym plecaku ewakuacyjnym powinny znaleźć się:

1. Woda butelkowana – do wykorzystania podczas pierwszych godzin poza domem.
2. Filtr do wody lub tabletki do jej uzdatniania.
3. Trwała żywność – m.in. batony energetyczne, bakalie, suszone owoce i produkty niewymagające chłodzenia.
4. Leki przyjmowane na stałe.
5. Podstawowa apteczka – środki opatrunkowe, bandaże, plastry, gaza, rękawiczki jednorazowe, środek do dezynfekcji, nożyczki i folia termiczna.
6. Dokumenty tożsamości oraz ich kopie.
7. Najważniejsze informacje medyczne i dane kontaktowe.
8. Gotówka w różnych nominałach.
9. Telefon komórkowy.
10. Naładowany powerbank.
11. Ładowarka i odpowiednie przewody.
12. Radio na baterie lub wyposażone w alternatywne źródło zasilania.
13. Latarka, a najlepiej również czołówka.
14. Zapas baterii do urządzeń, które ich wymagają.
15. Ciepła odzież odpowiednia do pory roku.
16. Kurtka lub peleryna przeciwdeszczowa.
17. Koc lub folia termiczna.
18. Podstawowe środki higieniczne.
19. Papierowa mapa najbliższej okolicy.
20. Kompas, jeżeli użytkownik potrafi z niego korzystać.
21. Multitool lub scyzoryk.
22. Taśma naprawcza.
23. Linka oraz opaski zaciskowe.
24. Worki na śmieci, które mogą służyć również do zabezpieczenia rzeczy przed wilgocią.
25. Gwizdek do sygnalizowania swojej obecności.
26. Notes i długopis.

W przypadku dzieci warto dodatkowo przygotować identyfikator zawierający dane kontaktowe opiekuna. Seniorzy oraz osoby przewlekle chore powinny mieć łatwo dostępną informację o chorobach, stosowanych lekach i osobie, z którą należy się skontaktować w razie problemów.

Woda i zapasy na kilka dni

Plecak ewakuacyjny nie zastępuje zapasów przechowywanych w domu. Rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” zaleca przygotowanie środków pozwalających funkcjonować przez minimum trzy dni.

W przypadku wody zalecane minimum to 3 litry na osobę na dobę. Czteroosobowa rodzina powinna więc mieć co najmniej 36 litrów wody przeznaczonych na trzy dni.

W domu warto przechowywać również żywność trwałą, która nie wymaga chłodzenia ani skomplikowanego przygotowania. Mogą to być konserwy, produkty suche, batony energetyczne, bakalie i inne artykuły o odpowiednio długim terminie przydatności.

Nie oznacza to jednak, że cały taki zapas powinien znaleźć się w plecaku. Zestaw ewakuacyjny musi pozostać na tyle lekki, aby można było bezpiecznie przemieszczać się z nim przez dłuższy czas.

Leki i apteczka

Szczególną uwagę należy poświęcić lekom przyjmowanym regularnie. Ich brak podczas dłuższej ewakuacji może szybko stać się poważnym problemem, dlatego zapas powinien być kontrolowany wraz z pozostałym wyposażeniem.

W podstawowej apteczce mogą znaleźć się środki opatrunkowe, bandaże, plastry, rękawiczki jednorazowe, preparat do dezynfekcji, nożyczki i folia termiczna. Można przygotować również podstawowe leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i środki stosowane przy typowych dolegliwościach.

Zawartość apteczki trzeba regularnie kontrolować pod kątem terminów ważności.

Radio, telefon i powerbank

Smartfon jest ważnym źródłem informacji, jednak nie powinien być jedynym. Podczas poważnej awarii sieć komórkowa może zostać przeciążona, a brak prądu może uniemożliwić regularne ładowanie urządzeń.

Dlatego w zestawie warto mieć naładowany powerbank, przewody oraz radio na baterie lub radio z alternatywnym sposobem zasilania.

Oficjalne informacje mogą być przekazywane za pomocą Alertu RCB, radia, komunikatów służb oraz władz lokalnych. To one powinny mieć pierwszeństwo przed niesprawdzonymi informacjami publikowanymi w mediach społecznościowych.

Mapy i plan opuszczenia miejsca zamieszkania

Jeszcze przed wystąpieniem zagrożenia warto sprawdzić kilka możliwych dróg opuszczenia najbliższej okolicy. Jedna z nich może zostać zablokowana przez powódź, pożar, awarię, wypadek albo działania ratownicze.

W plecaku warto mieć papierową mapę najbliższej okolicy i większego obszaru. Przydatne mogą być również mapy pobrane wcześniej do telefonu i działające bez połączenia z internetem.

Rodzina powinna wiedzieć, dokąd udać się w razie rozdzielenia oraz kto będzie osobą kontaktową mieszkającą poza obszarem bezpośredniego zagrożenia.

Kolejność działań w sytuacji kryzysowej

Po otrzymaniu informacji o zagrożeniu najpierw należy sprawdzić oficjalne komunikaty. Trzeba ustalić, czy służby zalecają pozostanie w budynku, przygotowanie się do ewakuacji czy natychmiastowe opuszczenie danego obszaru.

Następnym krokiem jest zebranie domowników oraz upewnienie się, że dzieci, seniorzy i osoby wymagające dodatkowego wsparcia mają zapewnioną opiekę.

Jeżeli konieczna jest ewakuacja, należy zabrać przygotowane wcześniej plecaki, leki, dokumenty, telefon i środki łączności. Nie warto wówczas tracić czasu na kompletowanie dodatkowego wyposażenia o drugorzędnym znaczeniu.

Jeżeli sytuacja pozwala na bezpieczne wykonanie dodatkowych czynności, przed wyjściem można zabezpieczyć mieszkanie. W zależności od rodzaju zagrożenia może to oznaczać zamknięcie okien i drzwi, wyłączenie urządzeń elektrycznych czy odcięcie gazu lub wody. Nie należy jednak wykonywać takich czynności kosztem szybkiej ewakuacji.

Następnie trzeba postępować zgodnie z poleceniami służb i korzystać z wyznaczonych tras oraz punktów zbiórki. W przypadku zorganizowanego transportu należy stosować się do instrukcji osób kierujących ewakuacją.

Po dotarciu do bezpiecznego miejsca warto przekazać bliskim krótką informację o swoim położeniu. Podczas przeciążenia sieci wysłanie wiadomości tekstowej może być skuteczniejsze niż wielokrotne próby nawiązania połączenia głosowego.

Prosty schemat działania podczas kryzysu

1. Sprawdź oficjalne komunikaty i ustal, jakie wystąpiło zagrożenie.
2. Zbierz domowników i zadbaj o osoby potrzebujące pomocy.
3. Zabierz przygotowany plecak, dokumenty i leki.
4. Zabezpiecz mieszkanie lub dom, jeżeli można zrobić to bezpiecznie.
5. Wykonuj polecenia służb.
6. Korzystaj z wyznaczonych tras i punktów ewakuacyjnych.
7. Po dotarciu do bezpiecznego miejsca poinformuj bliskich.
8. Nie wracaj na zagrożony teren, dopóki służby nie poinformują, że jest to bezpieczne.

Plecak i zapasy do regularnego sprawdzania

Raz przygotowany zestaw nie powinien zostać odłożony na kilka lat. Co kilka miesięcy warto sprawdzić terminy ważności żywności i leków, stan baterii, latarki, radia oraz powerbanków.

Trzeba również aktualizować dokumenty, listy kontaktów i informacje dotyczące stanu zdrowia domowników. W przypadku dzieci konieczne jest także sprawdzanie odzieży znajdującej się w zestawie.

Plecak najlepiej przechowywać w stałym, łatwo dostępnym miejscu. Powinno być możliwe zabranie go bez dodatkowego pakowania, gdy na opuszczenie domu pozostanie tylko kilka minut.