Tę nagrodę otrzymują wyjątkowi ludzie z całego świata. Gdańsk szuka kolejnych kandydatów

Gdańsk ponownie szuka osób i organizacji, które swoją działalnością zmieniają życie lokalnych społeczności. Chodzi o nagrodę ustanowioną na cześć zamordowanego prezydenta miasta. Jej kolejna edycja zbliża się do ważnego terminu, a lista dotychczasowych laureatów pokazuje, jak różne mogą być formy walki o prawa człowieka i solidarność.

Nagroda im. Pawła Adamowicza. Kogo można zgłosić do VI edycji?

Nagroda im. Pawła Adamowicza jest przyznawana osobom i organizacjom, które aktywnie działają na rzecz wolności, równości i solidarności. Kandydaci mogą pochodzić z dowolnego kraju, ale ich działalność powinna mieć wymiar lokalny lub regionalny i przynosić konkretne efekty dla społeczności. Organizatorzy zwracają uwagę przede wszystkim na inicjatywy przeciwdziałające dyskryminacji, nietolerancji, mowie nienawiści, radykalizacji postaw i ksenofobii. Ważne są również działania na rzecz integracji społecznej, równych szans i ochrony praw podstawowych.

Nie trzeba być znanym politykiem czy przedstawicielem dużej organizacji, aby zasługiwać na takie wyróżnienie. W centrum zainteresowania są ludzie, którzy angażują się w sprawy innych, reagują na niesprawiedliwość i podejmują działania na rzecz poprawy sytuacji w swoich społecznościach. Nabór do szóstej edycji początkowo miał zakończyć się 31 października. Termin został jednak przedłużony. Jak poinformowała prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, kandydatury można zgłaszać do piątku, 6 listopada 2026 roku.

Kto może zgłosić kandydata do Nagrody im. Pawła Adamowicza?

Zgłoszenia nie może dokonać dowolna osoba prywatna. Regulamin określa, jakie instytucje i środowiska mają prawo przedstawiać kandydatury do międzynarodowego wyróżnienia.

Nominacje mogą składać:

Osoby i instytucje uprawnione do zgłaszania kandydatów muszą przygotować odpowiednie dokumenty. Formularze oraz szczegółowe zasady nominacji zostały opublikowane na stronie Europejskiego Komitetu Regionów. Są dostępne w języku angielskim. Laureat szóstej edycji zostanie ogłoszony 13 stycznia 2027 roku. To data szczególna dla Gdańska, ponieważ dzień później przypada rocznica tragicznej śmierci Pawła Adamowicza. Uroczyste wręczenie nagrody odbędzie się podczas sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów w Brukseli na początku 2027 roku.

Nagroda ustanowiona w hołdzie zamordowanemu prezydentowi Gdańska

Inicjatywa powstała w 2021 roku z inicjatywy Europejskiego Komitetu Regionów, który połączył siły z miastem Gdańsk oraz Międzynarodową Siecią Miast Schronienia (ICORN). Jej patronem został Paweł Adamowicz, prezydent Gdańska zamordowany 13 stycznia 2019 roku podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Nagroda nawiązuje do wartości, które były ważną częścią jego działalności publicznej. Nie jest to wyłącznie wyróżnienie za pojedyncze osiągnięcie. Jego idea polega na docenianiu odwagi i konsekwencji w działaniach na rzecz innych ludzi. Organizatorzy chcą zwracać uwagę na tych, którzy przeciwstawiają się wykluczeniu, wspierają osoby znajdujące się w trudnej sytuacji i budują społeczeństwo oparte na szacunku. Dlatego wśród dotychczasowych laureatów znaleźli się zarówno samorządowcy mierzący się z trudnymi sytuacjami politycznymi, jak i organizacje pomagające uchodźcom czy osobom doświadczającym dyskryminacji.

Kto otrzymał Nagrodę im. Pawła Adamowicza w poprzednich latach?

Pierwszą laureatką została Henriette Reker, burmistrz Kolonii. Jury doceniło jej wieloletnią działalność na rzecz różnorodności, integracji i solidarności. W 2015 roku Reker przeżyła atak nożownika związany z jej zaangażowaniem w pomoc migrantom i ich integrację.

W drugiej edycji wyróżniono polską gminę Michałowo. Doceniono działania samorządu na rzecz osób potrzebujących pomocy na granicy polsko-białoruskiej podczas kryzysu uchodźczego. Specjalne wyróżnienie otrzymał Oleksandr Babycz, burmistrz ukraińskiego miasta Hoła Prystań.

Trzecia edycja przyniosła nagrodę dla Ambasady Demokracji Lokalnej (ADL) w Zavidovići, stowarzyszenia związanego z włoską Brescią. Organizacja została doceniona za 30 lat pracy na rzecz integracji migrantów, pomocy ludności cywilnej podczas wojny i rozwoju demokracji lokalnej.

Zavidovići to około 40-tysięczne miasto położone 120 kilometrów na północ od Sarajewa. Brescia, gdzie znajduje się siedziba stowarzyszenia, liczy około 200 tysięcy mieszkańców i leży w północnych Włoszech. W ostatnich latach ADL wspierało między innymi uchodźców z Ukrainy. Prowadziło także program pomocy osobom dyskryminowanym ze względu na orientację seksualną. Specjalne wyróżnienie jury otrzymała Alla Myronova, wójt ukraińskiej gminy Inhulka.

W czwartej edycji nagrodzono Witalija Kliczkę, burmistrza Kijowa. Wyróżnienie przyznano za przywództwo i obronę praw człowieka oraz demokracji w obliczu wojny w Ukrainie. Jury doceniło również działalność Bassama Aramina i Ramiego Elhanana, przedstawicieli Parents Circle Families Forum (PCFF).

To organizacja skupiająca rodziców z Palestyny i Izraela, którzy stracili dzieci w konflikcie izraelsko-palestyńskim. Jej działalność opiera się na próbach budowania porozumienia między ludźmi po obu stronach konfliktu, których połączyło tragiczne doświadczenie utraty najbliższych.

Ekrem İmamoğlu i Mary Crilly. Kto został laureatem piątej edycji?

W piątej edycji główne wyróżnienie otrzymał Ekrem İmamoğlu, burmistrz Stambułu. Nagrodzono go za obronę demokracji, solidarności i niezależności samorządu lokalnego w obliczu zmasowanej kampanii politycznego hejtu i prób dyskwalifikacji. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się w marcu 2026 roku. İmamoğlu nie mógł osobiście odebrać wyróżnienia, ponieważ przebywał w więzieniu. W jego imieniu nagrodę odebrał Nuri Aslan, pełniący obowiązki burmistrza Stambułu.

Specjalne wyróżnienie jury przypadło Mary Crilly, założycielce i dyrektorce Centrum ds. Przeciwdziałania Przemocy Seksualnej w Cork. Jej działalność od ponad czterech dekad koncentruje się na wspieraniu osób doświadczających przemocy seksualnej.

Teraz organizatorzy czekają na kandydatury do szóstej edycji. Zgłoszenia można składać do 6 listopada 2026 roku. Szczegółowe informacje i formularze znajdują się na stronie Europejskiego Komitetu Regionów.