Pomorze zrobiło ważny krok. Teraz decyzja zapadnie w Gdańsku

Po wielu latach rozmów i współpracy pomorskich samorządów plany utworzenia formalnego związku metropolitalnego wchodzą w kolejną fazę. Zakończył się etap podejmowania uchwał przez gminy i powiaty, ale do rozpoczęcia działalności nowej struktury wciąż potrzebne są kolejne decyzje.

61 samorządów powiedziało „tak” dla metropolii

Wszystkie jednostki tworzące Obszar Metropolitalny Gdańsk Gdynia Sopot podjęły uchwały w sprawie przystąpienia do związku metropolitalnego. Łącznie chodzi o 61 gmin i powiatów. To ważny moment, ponieważ liczba wymaganych uchwał została określona w ustawie. Aby związek mógł zostać utworzony, pozytywną opinię musi wyrazić co najmniej 70 procent jednostek samorządu terytorialnego objętych wnioskiem.

W przypadku Pomorza oznacza to minimum 43 z 61 samorządów. Ostatecznie wymagane decyzje podjęły wszystkie jednostki tworzące OMGGS.

- Przez ostatnie kilkanaście lat mówiliśmy o tym, że samorządy współtworzące Obszar Metropolitalny potrafią współpracować ponad podziałami i dla wspólnych celów. Dzisiaj mamy bardzo konkretny dowód na to, że ta współpraca jest czymś więcej niż deklaracją. Każda z 61 jednostek samorządu terytorialnego podjęła uchwałę dotyczącą przystąpienia do związku metropolitalnego, bo każda widzi w metropolii szansę na lepszą współpracę i skuteczniejsze rozwiązywanie zadań, które nie kończą się na granicach jednej gminy czy powiatu. To ważne dopełnienie wielu lat wspólnej pracy i jednocześnie początek nowego etapu - mówi Michał Glaser, prezes zarządu OMGGS.

Kolejny krok należy do Gdańska

Zakończenie głosowań w 61 samorządach nie oznacza jeszcze formalnego powstania związku metropolitalnego. Teraz procedura przenosi się do Gdańska. W październiku odbędzie się uroczysta sesja Rady Miasta Gdańska. To właśnie podczas niej ma zostać podjęta uchwała dotycząca utworzenia związku metropolitalnego. Decyzja rady będzie kolejnym elementem formalnej procedury. Po jej przyjęciu możliwe będzie przygotowanie i złożenie wniosku o utworzenie związku.

Wniosek zostanie skierowany za pośrednictwem wojewody pomorskiej do ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Następnie minister przygotuje dokument dla Rady Ministrów. To właśnie Rada Ministrów podejmie ostateczną decyzję w sprawie utworzenia związku metropolitalnego, wydając odpowiednie rozporządzenie.

Jak powstanie pomorska metropolia?

Cała procedura została określona w ustawie o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Przyjęcie uchwał przez wszystkie 61 samorządów jest więc ważnym etapem, ale nie zamyka całego procesu. Po decyzji Rady Miasta Gdańska konieczne będzie przeprowadzenie kolejnych działań formalnych. Wniosek przejdzie przez poziom wojewódzki i ministerialny, a następnie trafi do Rady Ministrów. Dopiero rozporządzenie rządu formalnie utworzy związek metropolitalny.

Ustawa metropolitalna weszła w życie w lipcu

Podstawą całego procesu jest ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Parlament przyjął ją w czerwcu 2026 roku, a w lipcu podpisał ją prezydent. Przepisy weszły w życie 31 lipca. W sierpniu Walne Zebranie Członków OMGGS jednogłośnie podjęło uchwałę o przekształceniu stowarzyszenia w związek metropolitalny. Dopiero później rozpoczął się etap podejmowania uchwał przez poszczególne gminy i powiaty. Każda z 61 jednostek musiała zająć stanowisko w sprawie przystąpienia do nowej struktury. Ten etap został już zakończony.

Transport i rozwój regionu wśród najważniejszych zadań

Nowy związek ma być przede wszystkim narzędziem do wspólnego działania samorządów w sprawach, które wykraczają poza granice jednej gminy czy powiatu. Jednym z najważniejszych obszarów będzie transport. Chodzi o współpracę przy zadaniach dotyczących całego obszaru metropolitalnego, a nie wyłącznie pojedynczych miast. Kolejne obszary to planowanie rozwoju oraz realizacja wspólnych przedsięwzięć. Formalna struktura ma ułatwić samorządom wspólne przygotowywanie i prowadzenie działań, których skala obejmuje większą część Pomorza.

- Najważniejszy etap mamy za sobą, ale nie oznacza to końca pracy. Przeciwnie, teraz trzeba przełożyć ustawę i decyzje samorządów na konkretne rozwiązania. Metropolia ma być narzędziem do wspólnego działania: przede wszystkim w transporcie, planowaniu rozwoju i realizacji wspólnych przedsięwzięć. Przed nami dużo pracy, ale dzisiaj możemy powiedzieć jedno: 61 samorządów jest gotowych, żeby tę pracę wykonać razem - dodaje Michał Glaser, prezes zarządu OMGGS.

Pomorska metropolia ma rozpocząć działalność w 2027 roku

Zgodnie z przyjętym harmonogramem związek metropolitalny ma rozpocząć funkcjonowanie 1 stycznia 2027 roku. Zanim do tego dojdzie, trzeba przygotować nową strukturę, jej statut oraz zasady organizacji pracy. Będzie to kolejny etap po zakończeniu głosowań we wszystkich samorządach. Plan zakłada więc, że najbliższe miesiące zostaną wykorzystane nie tylko na przeprowadzenie procedury związanej z utworzeniem związku, ale także na przygotowanie go do rozpoczęcia działalności.

Droga do metropolii trwała wiele lat

Obecny etap jest efektem wieloletniej współpracy samorządów skupionych w Obszarze Metropolitalnym Gdańsk Gdynia Sopot. Przez lata gminy i powiaty współpracowały ze sobą w ramach OMGGS. Formalne ramy dla utworzenia związku stworzyła dopiero ustawa przyjęta w 2026 roku. W czerwcu parlament przyjął przepisy dotyczące związku metropolitalnego w województwie pomorskim. W lipcu ustawę podpisał prezydent, a 31 lipca weszła ona w życie.

18 sierpnia Walne Zebranie Członków OMGGS jednogłośnie zdecydowało o przekształceniu stowarzyszenia w związek metropolitalny. Następnie rozpoczęły się głosowania w 61 gminach i powiatach. Dzisiaj wszystkie te jednostki mają już za sobą ten etap. Teraz procedura wchodzi w kolejną fazę, w której szczególne znaczenie będzie miała październikowa sesja Rady Miasta Gdańska, a następnie działania prowadzone na szczeblu wojewódzkim, ministerialnym i rządowym.

Jeżeli przyjęty harmonogram zostanie zrealizowany, pomorska metropolia rozpocznie działalność 1 stycznia 2027 roku.