Najpierw przytwierdzone nakrętki, teraz kolejna zmiana. Zauważymy ją w sklepach

Jeszcze niedawno przytwierdzone nakrętki były dla wielu osób jedną z najbardziej irytujących zmian przy plastikowych butelkach. Dziś większość klientów zdążyła się do nich przyzwyczaić. Teraz uwagę może zwrócić coś zupełnie innego: wygląd samej butelki.

Butelki PET mogą wyglądać inaczej. Zmianę można zauważyć w sklepie

Przez lata przezroczysta butelka była czymś oczywistym. Klarowne opakowanie pozwalało zobaczyć napój znajdujący się w środku i przez długi czas właśnie tak wyglądała większość popularnych butelek PET. W kolejnych latach na półkach mogą jednak częściej pojawiać się opakowania mniej przejrzyste. Niektóre mogą mieć delikatnie szary lub żółtawy odcień, a ich powierzchnia może wyglądać nieco inaczej niż w przypadku butelek wykonanych wyłącznie z nowego tworzywa.

Skąd taka zmiana?

Chodzi o większe wykorzystanie plastiku pochodzącego z recyklingu. Materiał odzyskany ze zużytych opakowań nie zawsze ma dokładnie takie same właściwości jak tworzywo pierwotne. W zależności od rodzaju surowca i technologii jego przetwarzania może to wpływać na wygląd gotowej butelki. To właśnie dlatego na jednej półce mogą znaleźć się opakowania o różnym stopniu przejrzystości. Nie musi to oznaczać różnicy w jakości produktu.

25 proc. recyklatu w butelkach PET już obowiązuje

Zmiana nie jest wyłącznie odległym planem. Pierwszy ważny wymóg zaczął obowiązywać już w 2025 roku. Zgodnie z unijnymi przepisami butelki na napoje, których głównym składnikiem jest PET, powinny zawierać średnio co najmniej 25 proc. tworzywa pochodzącego z recyklingu. Słowo „średnio” ma tutaj duże znaczenie. Nie chodzi o to, aby każda pojedyncza butelka miała dokładnie 25 proc. recyklatu.

Wymóg odnosi się do średniej zawartości materiału pochodzącego z recyklingu w odpowiednich butelkach PET wprowadzanych na rynek w danym państwie członkowskim. Konsument, biorąc do ręki konkretną butelkę, nie jest więc w stanie na podstawie jej wyglądu określić dokładnego udziału recyklatu. Może jednak zauważyć efekt tego procesu. Wykorzystanie odzyskanego tworzywa może bowiem wpływać na właściwości optyczne materiału.

Od 2030 roku wymagania dotyczące recyklingu wzrosną

Kolejny etap został już określony. Od 2030 roku wymagany poziom recyklatu wzrośnie do 30 proc. Wtedy wymóg będzie dotyczył regulowanych jednorazowych plastikowych butelek na napoje. Oznacza to dalsze zwiększanie udziału materiału, który wcześniej był już wykorzystany i został poddany recyklingowi. Dla producentów oznacza to konieczność coraz większego uwzględniania materiałów wtórnych w procesie wytwarzania opakowań. Dla konsumenta może to być natomiast widoczne przede wszystkim w wyglądzie części produktów. Nie należy jednak oczekiwać jednej konkretnej zmiany wizualnej. Unia Europejska nie nakazuje produkowania szarych, żółtych czy mniej przejrzystych butelek. Przepisy określają poziom wykorzystania recyklatu, natomiast wygląd opakowania zależy od materiału i zastosowanej technologii.

Dlaczego recykling może zmienić kolor butelki?

Nowe tworzywo i materiał pochodzący z recyklingu mogą różnić się właściwościami. W przypadku PET proces ponownego przetwarzania może wpływać na przejrzystość tworzywa. W efekcie część opakowań może być delikatnie bardziej szara, żółtawa lub po prostu mniej klarowna. Nie jest to jednak efekt, który musi wystąpić w każdym przypadku. Wiele zależy od jakości wykorzystanego materiału, sposobu jego przygotowania i technologii stosowanej przez producenta. Dlatego zmiana może być dla jednego produktu wyraźna, a dla innego praktycznie niewidoczna. To ważna informacja dla klientów, którzy mogą w przyszłości zauważyć, że dwie podobne butelki wyglądają nieco inaczej.

Czy mniej przejrzysta butelka oznacza gorszą jakość?

Nie można tak tego oceniać. Sam wygląd plastikowej butelki nie świadczy o jakości napoju. Materiały pochodzące z recyklingu, które są wykorzystywane w opakowaniach mających kontakt z żywnością, muszą spełniać odpowiednie wymagania dotyczące bezpieczeństwa. W przypadku recyklingu PET przeznaczonego do takich zastosowań analizuje się między innymi skuteczność usuwania potencjalnych zanieczyszczeń z materiału pochodzącego ze zużytych opakowań. Oznacza to, że lekko szara czy mniej przejrzysta butelka nie powinna być automatycznie traktowana jako wadliwa. Jej wygląd może być po prostu efektem zastosowania materiału z recyklingu.

Przytwierdzone nakrętki były dopiero początkiem

Zmiany dotyczące recyklatu nie są pierwszą dużą ingerencją w wygląd i konstrukcję plastikowych opakowań. Od lipca 2024 roku w Unii Europejskiej obowiązuje wymóg dotyczący przytwierdzonych nakrętek i wieczek. W przypadku objętych regulacjami jednorazowych plastikowych pojemników na napoje o pojemności do 3 litrów nakrętka lub wieczko powinny pozostawać przytwierdzone do opakowania podczas jego użytkowania. Początkowo rozwiązanie było dla wielu konsumentów zaskakujące. Nakrętka zaczepiająca się o butelkę potrafiła przeszkadzać podczas picia, ale z czasem takie opakowania stały się codziennością. Cel tej zmiany był związany przede wszystkim z ograniczeniem liczby nakrętek, które odłączone od butelek mogły trafiać do środowiska jako osobne odpady. Teraz podobną zmianę możemy obserwować na poziomie materiału, z którego wykonuje się samo opakowanie.

Nie każda plastikowa butelka będzie szara

Wokół nowych wymagań łatwo o błędne przekonanie, że po wejściu kolejnych regulacji wszystkie butelki PET będą wyglądały zupełnie inaczej. Tak nie będzie. Większy udział recyklatu może zmienić wygląd tworzywa, ale nie oznacza automatycznej zmiany koloru każdego opakowania. Ostateczny efekt zależy od jakości materiału oraz technologii wykorzystanej podczas produkcji. Jedne butelki mogą pozostać niemal całkowicie przejrzyste. Inne mogą mieć delikatnie zmieniony odcień lub mniejszą klarowność. Dla klienta będzie to przede wszystkim sygnał, że na rynku coraz większą rolę odgrywa materiał pochodzący z ponownego przetworzenia.

Zmiany w butelkach są częścią większej polityki UE

Wymagania dotyczące butelek PET i recyklingu plastiku są częścią szerszych działań Unii Europejskiej związanych z ograniczaniem ilości odpadów i rozwojem gospodarki o obiegu zamkniętym. Chodzi o to, aby materiały wykorzystane przy produkcji opakowań mogły możliwie długo pozostawać w obiegu. Zużyta butelka ma więc nie być wyłącznie odpadem, lecz także źródłem materiału do produkcji kolejnych opakowań. Ten kierunek obejmuje również nowe regulacje dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, które przewidują kolejne wymagania związane z wykorzystaniem materiałów pochodzących z recyklingu.

Dla konsumenta cała zmiana może sprowadzać się do bardzo prostego momentu. Podczas zakupów sięgnie po butelkę, która będzie wyglądała trochę inaczej niż ta kupowana kilka lat wcześniej. Nie będzie to jednak przypadkowa zmiana. Za mniej przejrzystym plastikiem może stać konkretny proces: wykorzystanie materiału, który wcześniej był już częścią innego opakowania i zamiast trafić na wysypisko, wrócił do obiegu.