ASF na Pomorzu nie odpuszcza. Są nowe przypadki

Afrykański pomór świń od kilku miesięcy jest jednym z problemów, z którymi mierzą się służby weterynaryjne na Pomorzu. W ostatnim czasie wirusa potwierdzano zarówno u dzików, jak i w gospodarstwach utrzymujących trzodę chlewną.

Czerwona strefa ASF na Pomorzu. Te miejscowości objęto ograniczeniami

Od 16 września 2026 roku na części powiatu lęborskiego obowiązuje obszar objęty ograniczeniami III, czyli tak zwana czerwona strefa ASF. W gminie Wicko obejmuje ona Żarnowską, Charbrowo, Wicko i Gęś. W gminie Nowa Wieś Lęborska ograniczeniami objęto Janowice, Janowiczki i Niebędzino.

Obszary objęte ograniczeniami znajdują się także w powiecie słupskim. W przypadku gminy Główczyce dotyczą między innymi miejscowości Główczyce, Gać, Cecenowo, Wolinia, Dargoleza, Podole Wielkie, Gorzyno, Stowięcino, Izbica, Ciemino, Pobłocie, Michałowo, Skórzyno, Równo, Rzuszcze, Warblino, Szczypkowice, Wielka Wieś, Klęcino, Siodłonie, Będziechowo i Rumsko. Celem wprowadzonych ograniczeń jest zmniejszenie ryzyka dalszego rozprzestrzeniania się wirusa i ochrona gospodarstw utrzymujących świnie.

Kolejne przypadki ASF u dzików

Najnowsze wykrycia dotyczą między innymi padłych dzików w gminach Główczyce i Dębnica Kaszubska. To ważna informacja dla służb weterynaryjnych, ponieważ dziki mogą przyczyniać się do utrzymywania wirusa w środowisku i jego przemieszczania się na kolejne tereny. Dlatego prowadzony jest monitoring populacji dzików, a szczególną uwagę zwraca się na padłe zwierzęta. Każdy taki przypadek powinien zostać zgłoszony odpowiednim służbom. Nie należy samodzielnie dotykać padłego dzika ani przemieszczać go w inne miejsce. Po otrzymaniu zgłoszenia służby mogą zabezpieczyć zwierzę, pobrać próbki i sprawdzić, czy przyczyną jego śmierci był ASF.

ASF w Główczycach. Wcześniej wirus pojawił się w gospodarstwie

W przypadku gminy Główczyce sytuacja jest szczególnie istotna, ponieważ wcześniej stwierdzono tam ognisko ASF u świń w miejscowości Ruszcze. Po potwierdzeniu choroby wdrożono procedury przewidziane przy zwalczaniu afrykańskiego pomoru świń. Konieczne było między innymi uśpienie zwierząt w dwóch hodowlach. Takie działania mają ograniczyć możliwość przeniesienia wirusa na kolejne stada. W przypadku ASF liczy się szybkie wykrycie choroby i odizolowanie potencjalnego źródła zakażenia. Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Słupsku informował jednocześnie, że wirus występuje na obszarze większym niż sama gmina Główczyce. Jednym z potwierdzonych miejsc jego obecności stała się również gmina Dębnica Kaszubska.

Powiat lęborski od miesięcy mierzy się z ASF

Również w powiecie lęborskim wcześniej potwierdzano kolejne przypadki afrykańskiego pomoru świń u dzików. W lipcu informowano między innymi o przypadkach w Charbrowskim Borze, Dziechlinie, Unieszynie, Rozgorzu oraz Krępie Kaszubskiej. W Charbrowskim Borze, Dziechlinie, Unieszynie i Rozgorzu wykryto pojedyncze zakażone zwierzęta. W Krępie Kaszubskiej wirusa potwierdzono natomiast u pięciu dzików.

Pod koniec sierpnia sytuacja stała się jeszcze poważniejsza. Po stwierdzeniu ogniska ASF u świń w gminie Główczyce wojewoda pomorski wydał rozporządzenie dotyczące zwalczania choroby. Na części powiatu lęborskiego wyznaczono wówczas obszar zagrożony. W gminie Wicko obejmował on wtedy między innymi Żarnowską, Charbrowski Bór, Krakulice, Charbrowo, Wicko, Skarszewo, Górkę, Poraj i Gęś. W gminie Nowa Wieś Lęborska wskazano Janowice, Janowiczki i Niebędzino. Późniejsza zmiana regionalizacji doprowadziła do objęcia części tego terenu wyższym poziomem ograniczeń.

Co trzeba wiedzieć o bioasekuracji?

Najważniejszym zadaniem w gospodarstwach utrzymujących świnie jest ograniczenie możliwości przedostania się wirusa do stada. Osoby wchodzące do gospodarstw powinny dokładnie przestrzegać zasad higieny. Szczególne znaczenie ma dezynfekcja rąk i obuwia. Przy wjazdach i wyjazdach z gospodarstw stosowane są maty dezynfekcyjne lub urządzenia zapewniające skuteczną dezynfekcję. Czyszczenia i odkażania wymagają również pojazdy oraz sprzęt wykorzystywany przy transporcie świń, pasz i innych materiałów mogących mieć kontakt z wirusem. Posiadacze świń muszą zgłaszać właściwemu Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii miejsca, w których utrzymywane są zwierzęta. Należy również natychmiast informować Inspekcję Weterynaryjną o przypadkach padłych lub chorych świń.

Ograniczenia dotyczą przemieszczania świń

Wprowadzenie ograniczeń oznacza także większą kontrolę nad transportem świń i materiału biologicznego. Wywożenie świń z gospodarstw oraz ich przemieszczanie może wymagać zgody właściwego lekarza weterynarii. Ograniczenia mają zapobiegać sytuacji, w której wirus zostanie przeniesiony wraz ze zwierzętami, pojazdami lub materiałami wykorzystywanymi w gospodarstwach. Na obszarach objętych restrykcjami obowiązują również ograniczenia dotyczące organizowania targów, wystaw, pokazów i konkursów zwierząt oraz określonych działań związanych ze zwierzętami łownymi.

Myśliwi szukają padłych dzików

W działania związane ze zwalczaniem ASF zaangażowany jest również Polski Związek Łowiecki. Myśliwi prowadzą monitoring i przeszukują tereny leśne oraz polne. Jednym z najważniejszych zadań jest odnajdywanie padłych dzików i szybkie przekazywanie informacji o nich odpowiednim służbom. Prowadzony jest także odstrzał sanitarny dzików zarządzony przez wojewodę.

Przedstawiciele służb łowieckich zwracają uwagę, że ograniczenie liczebności populacji dzika ma zmniejszać możliwość przekazywania wirusa między zwierzętami. Równie istotne jest jednak szybkie odnajdywanie padłych osobników. Dla mieszkańców oznacza to jedną prostą zasadę. Jeśli ktoś znajdzie martwego dzika, nie powinien go dotykać ani przenosić. Najbezpieczniej jest zgłosić miejsce znalezienia właściwym służbom.

Czy ASF jest groźny dla człowieka?

Afrykański pomór świń nie stanowi zagrożenia dla ludzi. Choroba dotyczy świń domowych i dzików. Człowiek może jednak przyczynić się do mechanicznego przeniesienia wirusa. Może on znaleźć się między innymi na obuwiu, odzieży, sprzęcie czy pojazdach. Właśnie dlatego zasady bioasekuracji mają tak duże znaczenie. Szczególnie muszą o nich pamiętać osoby, które mają kontakt z trzodą chlewną albo przemieszczają się między gospodarstwami i terenami, na których występują dziki.

Dlaczego tak ważne jest szybkie wykrywanie ASF?

Każdy nowy przypadek może mieć znaczenie dla dalszych działań służb. Szybkie wykrycie wirusa pozwala określić jego zasięg, objąć odpowiedni teren nadzorem i wprowadzić środki ograniczające możliwość przeniesienia choroby. Na Pomorzu szczególnej uwagi wymagają obecnie rejony powiatów słupskiego i lęborskiego, gdzie w ostatnich miesiącach pojawiały się kolejne przypadki zarówno u dzików, jak i świń w gospodarstwach.

Dla właścicieli hodowli oznacza to konieczność szczególnie dokładnego przestrzegania zasad bioasekuracji. Dla pozostałych mieszkańców najważniejsze jest natomiast zachowanie ostrożności podczas kontaktu z terenami, na których mogą przebywać dziki, oraz zgłaszanie znalezionych padłych zwierząt właściwym służbom.