Gdańsk wybrał kolejne przyrodnicze skarby. Niektóre mają za sobą niezwykłą historię

To kolejna odsłona działań, które w ostatnich miesiącach znacząco powiększają liczbę chronionych drzew w Gdańsku. Co szczególnie istotne, większość nowych pomników przyrody została wskazana przez mieszkańców, którzy dostrzegli wyjątkową wartość rosnących w ich sąsiedztwie okazów.

Pomniki przyrody w Gdańsku. To już dziewięć nowych drzew w dwa miesiące

Majowe decyzje Rady Miasta Gdańska nie są odosobnionym wydarzeniem. Zaledwie miesiąc wcześniej samorząd ustanowił pięć nowych pomników przyrody, obejmując ochroną kolejne cenne drzewa, między innymi na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.

Tym razem radni przyjęli uchwały dotyczące czterech nowych pomników przyrody zlokalizowanych na Oruni, Łostowicach, Aniołkach i w Oliwie. Ochroną objęto grupowy pomnik przyrody składający się z dwóch kasztanowców zwyczajnych oraz trzy pojedyncze drzewa: grab pospolity, dąb bezszypułkowy i buk zwyczajny odmiany czerwonolistnej.

Wszystkie projekty uchwał zostały uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Miasto zabezpieczyło również środki na opiekę nad nowymi pomnikami przyrody, ich oznakowanie oraz niezbędne zabiegi pielęgnacyjne.

Mieszkańcy wskazali drzewa, które zasłużyły na ochronę

Większość nowych pomników przyrody to efekt akcji „Zgłoś drzewo na pomnik przyrody”, dzięki której mieszkańcy mogą wskazywać okazy wyróżniające się walorami przyrodniczymi, krajobrazowymi lub historycznymi. W ostatnich latach zainteresowanie inicjatywą systematycznie rosło. Coraz więcej gdańszczan zwraca uwagę na drzewa, które przez dziesięciolecia rosły w ich najbliższym otoczeniu i stały się ważnym elementem lokalnego krajobrazu. W przypadku tegorocznych nominacji mieszkańcy nie tylko zgłaszali kandydatów, ale często również dokumentowali ich historię i znaczenie dla okolicy. Dzięki temu kolejne cenne okazy zyskują szansę na trwałą ochronę.

Kasztanowce z Oruni zostały nowym grupowym pomnikiem przyrody

Jednym z najbardziej charakterystycznych nowych pomników przyrody są dwa kasztanowce zwyczajne rosnące przy ulicy Zamiejskiej na Oruni. Drzewa od lat stanowią rozpoznawalny element tej części dzielnicy. Rosną blisko siebie, tworząc efektowną kompozycję krajobrazową, która wyróżnia się na tle okolicznej zabudowy i zieleni. Pierwszy z kasztanowców osiągnął obwód pnia wynoszący 298 centymetrów, drugi aż 336 centymetrów. Oba mają około 17,5 metra wysokości, a rozpiętość ich koron wynosi około 10,5 metra. Tak imponujące parametry wskazują na zaawansowany wiek drzew. Jednocześnie ich bardzo dobry stan świadczy o wysokiej wartości przyrodniczej i krajobrazowej. Kandydaturę kasztanowców zgłosiło Biuro Rozwoju Gdańska.

Grab z Łostowic przypomina o historii dawnego Zakoniczyna

Nowym pomnikiem przyrody został również grab pospolity rosnący przy ulicy Niepołomickiej na Łostowicach. To miejsce ma wyjątkowy charakter. Drzewo znajduje się na terenie dawnego majątku Zakoniczyn, którego historia sięga średniowiecza. W jego otoczeniu zachował się cenny starodrzew dębowo bukowy oraz staw traszki łostowickiej. Specjaliści zwracają uwagę, że takie fragmenty dawnego krajobrazu są dziś szczególnie cenne. Stanowią ważne enklawy zieleni wysokiej i miejsca sprzyjające zachowaniu lokalnej bioróżnorodności. Grab osiąga wysokość 20,5 metra. Obwód jego pnia na wysokości 1,3 metra wynosi 271 centymetrów, a rozpiętość korony około 12,5 metra.

Dąb z Aniołków przeszedł wyjątkową drogę do statusu pomnika przyrody

Szczególne miejsce wśród nowych pomników przyrody zajmuje dąb bezszypułkowy rosnący u zbiegu ulic Dębinki i Hoene Wrońskiego na Aniołkach. To jeden z najstarszych przedstawicieli lokalnego drzewostanu. Znajduje się w sąsiedztwie historycznych układów alejowych, które od lat należą do najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu tej części Gdańska.

Historia jego ochrony rozpoczęła się dwa lata temu podczas spaceru dendrologicznego zorganizowanego w ramach obchodów Święta Wielkiej Alei. Uczestnicy wydarzenia przygotowali dokumentację umożliwiającą zgłoszenie drzewa jako kandydata na pomnik przyrody. Po dwóch latach procedur i analiz dąb oficjalnie znalazł się pod ochroną.

Jego parametry robią ogromne wrażenie. Obwód pnia mierzony na wysokości 130 centymetrów wynosi aż 377 centymetrów. Drzewo osiąga 28,5 metra wysokości, a rozpiętość korony wynosi około 12 metrów. W dokumentacji podkreślono również bardzo dobry stan zdrowotny okazu. To właśnie dzięki temu dąb nadal pełni ważną funkcję przyrodniczą i krajobrazową. Nowy pomnik przyrody stał się symbolicznym reprezentantem wszystkich drzew tworzących historyczne aleje ulic Dębinki, Hoene Wrońskiego, Tuwima oraz Marii Skłodowskiej Curie.

Co oznacza pomiar pnia na wysokości 130 centymetrów?

Przy opisie wszystkich nowych pomników przyrody pojawia się pojęcie obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 centymetrów. To tak zwana pierśnica, czyli standardowy sposób pomiaru stosowany przez dendrologów i specjalistów zajmujących się oceną drzew. Wysokość 130 centymetrów odpowiada mniej więcej wysokości klatki piersiowej dorosłego człowieka. Dzięki temu możliwe jest porównywanie parametrów różnych drzew według tych samych zasad. To właśnie pomiary wykonane na tej wysokości pozwalają określać, czy dany okaz wyróżnia się na tle innych przedstawicieli swojego gatunku.

Buk z Oliwy zachwyca purpurowymi liśćmi i potężną koroną

Do grona nowych pomników przyrody dołączył również buk zwyczajny odmiany Purpurea, rosnący na dziedzińcu Gdańskiego Seminarium Duchownego przy ulicy Nowickiego w Oliwie. To jeden z najbardziej efektownych wizualnie okazów objętych ochroną podczas tegorocznej sesji. Jego znakiem rozpoznawczym są ciemnopurpurowe, błyszczące liście oraz gęsta, rozbudowana korona.

Drzewo rośnie jako soliter, czyli pojedynczy okaz wyeksponowany na otwartej przestrzeni. Takie drzewa odgrywają szczególną rolę w kompozycjach krajobrazowych i często stają się najbardziej charakterystycznymi elementami historycznych założeń parkowych czy ogrodowych. Buk osiąga 21 metrów wysokości. Obwód jego pnia wynosi 308 centymetrów, a rozpiętość korony około 8,5 metra.

Ze względu na swoje położenie oraz wyjątkowe walory estetyczne od lat stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów przestrzeni seminarium.