Jeszcze do niedawna większość rodzin decydowała się na tradycyjny grób z nagrobkiem. Dziś coraz częściej rozważana jest inna forma pochówku – kolumbarium. Dla jednych to przede wszystkim sposób na ograniczenie wydatków, dla innych szansa na oszczędzenie miejsca na cmentarzu i mniej obowiązków związanych z opieką nad grobem. Zmieniające się podejście do pochówków może mieć jednak znacznie szersze konsekwencje.
Na polskich cmentarzach przybywa kolumbariów, czyli specjalnych konstrukcji z niszami przeznaczonymi do przechowywania urn z prochami zmarłych. Choć rozwiązanie to nie jest nowe, coraz częściej staje się alternatywą dla klasycznych grobów ziemnych i murowanych.
Nie chodzi wyłącznie o zmianę estetyki cmentarzy. Za rosnącym zainteresowaniem taką formą pochówku stoją konkretne argumenty, wśród których szczególnie istotne są finanse, ograniczona powierzchnia nekropolii oraz wygoda dla bliskich.
Pochówek w kolumbarium może kosztować znacznie mniej
Jednym z najważniejszych czynników wpływających na decyzje rodzin są koszty. Tradycyjny pochówek wiąże się nie tylko z opłatami cmentarnymi, ale również z zakupem miejsca, wykonaniem nagrobka i późniejszym utrzymaniem grobu. W przypadku kolumbarium odpada konieczność stawiania klasycznego pomnika, co może znacząco obniżyć całkowity wydatek.
Różnice w cenach są jednak duże i zależą przede wszystkim od lokalizacji cmentarza, wielkości niszy oraz czasu, na jaki zostaje ona udostępniona.
Przykładowo na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie udostępnienie niszy w kolumbarium na 20 lat kosztuje 5100 zł. Na Cmentarzu Komunalnym Południowym opłaty wynoszą od 2250 do 4300 zł, w zależności od wielkości miejsca.
Jeszcze inaczej wygląda to w mniejszych miejscowościach. Na cmentarzu Parafii Podwyższenia Świętego Krzyża w Sosnowcu opłata za niszę wynosi 600 zł. Trzeba jednak pamiętać, że są to przykładowe stawki za miejsce w kolumbarium. Do nich należy doliczyć m.in. koszty kremacji, urny i pozostałych usług pogrzebowych.
Mimo dodatkowych wydatków wybór kolumbarium może oznaczać oszczędność od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych w porównaniu z tradycyjnym pochówkiem.
Na cmentarzach zaczyna brakować miejsca
Cena to niejedyny argument. Coraz większym problemem staje się również ograniczona przestrzeń na nekropoliach. W dużych miastach znalezienie wolnego miejsca na tradycyjny grób bywa coraz trudniejsze, a kolumbaria pozwalają wykorzystać dostępną powierzchnię znacznie efektywniej.
Na obszarze zajmowanym przez kilka tradycyjnych grobów można przygotować konstrukcję mieszczącą wiele urn. To rozwiązanie szczególnie istotne dla miast, w których cmentarze mają ograniczone możliwości rozbudowy.
Znaczenie tego problemu może rosnąć w kolejnych dekadach. Według przywoływanych szacunków GUS liczba zgonów w Polsce wynosi obecnie około 400 tys. rocznie, a do 2045 roku może przekroczyć 500 tys. W takich warunkach poszukiwanie alternatywnych sposobów organizacji przestrzeni cmentarnej staje się coraz ważniejszym zagadnieniem.
Mniej obowiązków związanych z utrzymaniem grobu
Dla części rodzin istotna jest także kwestia codziennej opieki nad miejscem pochówku. Tradycyjny nagrobek wymaga regularnego czyszczenia, usuwania liści, chwastów i innych zanieczyszczeń. Nie każdy ma możliwość częstego odwiedzania cmentarza, szczególnie gdy bliscy mieszkają daleko od miejsca pochówku.
Kolumbarium jest pod tym względem rozwiązaniem mniej wymagającym. Rodzina nie musi pielęgnować dużej powierzchni grobu ani dbać o jego otoczenie w takim zakresie jak w przypadku tradycyjnego nagrobka. Nadal można oczywiście odwiedzać miejsce pochówku, składać kwiaty i zapalać znicze.
Rząd rozważa zmiany w przepisach dotyczących pochówków
Dyskusja o przyszłości polskich cmentarzy dotyczy nie tylko kolumbariów. Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad zmianami w przepisach, które miałyby dopuścić również inne formy postępowania z prochami po kremacji.
Wśród rozważanych rozwiązań pojawiają się m.in. możliwość przechowywania urn w domach oraz rozsypywania prochów poza cmentarzami. Obecnie obowiązujące regulacje pochodzą z 1959 roku i – jak wskazuje resort – nie odpowiadają już w pełni współczesnym oczekiwaniom społecznym.
Projekt nowelizacji nie został dotąd wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu. Ministerstwo ma jednak kontynuować prace nad jego zmienioną wersją.
Wszystko wskazuje na to, że sposób organizowania pochówków w Polsce może w kolejnych latach ulegać zmianom. Kolumbaria są już jedną z dostępnych alternatyw, a rosnące koszty tradycyjnych nagrobków i ograniczona przestrzeń na cmentarzach sprawiają, że coraz więcej rodzin bierze je pod uwagę.
Komentarze (0)