Uczniowie klas IV–VIII szkół podstawowych mogą skorzystać z nowych zasad dotyczących prac domowych, które weszły w życie 1 września 2026 roku. Ministerstwo Edukacji Narodowej dopuściło możliwość podwyższania rocznych ocen klasyfikacyjnych uczniom wykonującym nieobowiązkowe pisemne zadania domowe. Rozwiązanie ma pozwalać na docenienie dodatkowego wysiłku i systematycznej pracy, ale nie jest automatycznym mechanizmem poprawiania stopni.
Zmiany wynikają z rozporządzenia ministra edukacji z 20 sierpnia 2026 roku, opublikowanego w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1122. Dokument zmienia dotychczasowe zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w szkołach publicznych. Obejmuje nie tylko kwestie prac domowych, ale również ocenianie zachowania oraz procedury egzaminacyjne.
Dodatkowe zadania mogą pomóc w uzyskaniu lepszej oceny
Jednym z najistotniejszych rozwiązań jest możliwość podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej uczniowi, który wykonuje nieobowiązkowe pisemne prace domowe. Przepisy nie oznaczają jednak powrotu do tradycyjnego wystawiania stopni za każde zadanie. Decydujące znaczenie mają szczegółowe warunki oceniania obowiązujące w konkretnej szkole.
Aby takie rozwiązanie mogło być stosowane, szkoła musi uwzględnić je w swoim statucie. Dopiero wtedy nauczyciele mogą korzystać z przewidzianej w przepisach możliwości podwyższenia rocznej oceny. Nie można zatem zakładać, że wykonywanie dodatkowych zadań automatycznie zapewni uczniowi wyższy stopień w każdej placówce.
W praktyce oznacza to, że rodzice i uczniowie powinni zapoznać się ze statutem swojej szkoły. To w nim znajdują się szczegółowe warunki i sposób oceniania wewnątrzszkolnego. Samo ministerialne rozporządzenie nie określa liczby prac domowych, których wykonanie gwarantowałoby podwyższenie rocznej oceny.
Nauczyciel musi sprawdzić każdą wykonaną pracę domową
Nowe przepisy precyzują również obowiązki nauczycieli związane z pisemnymi pracami domowymi. Każda wykonana przez ucznia praca musi zostać sprawdzona, a uczeń powinien otrzymać informację zwrotną. Nie wystarczy zatem samo zadanie pracy i pozostawienie jej bez omówienia.
Istotne znaczenie ma również cel zadawanych ćwiczeń. Zgodnie z rozporządzeniem pisemne prace domowe w klasach IV–VIII powinny służyć utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu zastosowaniu treści zrealizowanych podczas zajęć edukacyjnych. Oznacza to, że zadania mają być związane z materiałem, który uczniowie poznali już na lekcjach.
Przepisy utrzymują zasadę nieobowiązkowości takich prac domowych. Niewykonanie pisemnej pracy domowej w klasach IV–VIII nie stanowi podstawy do wystawienia negatywnej oceny za samo zadanie. Jednocześnie szkoły mogą przewidzieć premiowanie dodatkowej aktywności uczniów w ramach zasad podwyższania ocen rocznych.
Niektórych prac domowych nie wolno już zadawać
Od 1 września 2026 roku zniesiono możliwość zadawania w klasach IV–VIII praktyczno-technicznych prac domowych przeznaczonych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych. Wcześniej zadania tego rodzaju mogły być zlecane jako nieobowiązkowe. Nowe przepisy usuwają taką możliwość z regulacji dotyczących prac domowych.
Zmiana obejmuje wszystkie zajęcia edukacyjne realizowane w tych klasach, a nie wyłącznie przedmiot związany z techniką. Oznacza to, że nauczyciele nie mogą korzystać z dotychczasowego rozwiązania polegającego na zadawaniu tej kategorii prac do samodzielnego wykonania po lekcjach. Jednocześnie utrzymano możliwość zadawania nieobowiązkowych pisemnych prac domowych.
Warto odróżnić nowe ograniczenie od całkowitego zakazu uczenia się w domu. Przepisy nie zabraniają uczniom samodzielnego powtarzania materiału ani wykonywania dodatkowych ćwiczeń z własnej inicjatywy. Regulują natomiast określone rodzaje zadań zlecanych przez nauczycieli.
Oceny zachowania również na nowych zasadach
Nowelizacja wprowadziła także zmiany dotyczące ocen zachowania. Od roku szkolnego 2026/2027 nauczyciele uwzględniają dziewięć podstawowych obszarów obejmujących między innymi wywiązywanie się z obowiązków, szacunek wobec innych osób oraz przestrzeganie norm społecznych. Znaczenie mają również współpraca, odpowiedzialność za własny rozwój i aktywność na rzecz społeczności szkolnej.
Wśród kryteriów znalazły się dbałość o kulturę języka oraz bezpieczeństwo i zdrowie własne i innych osób. MEN uwzględniło ponadto zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej. Katalog obejmuje również szacunek wobec własnego narodu i ojczyzny, a także tradycji oraz kultury innych narodów.
Zmiana nie oznacza wprowadzenia jednolitego systemu punktowego dla wszystkich szkół w Polsce. Rozporządzenie wskazuje podstawowe obszary, które należy uwzględniać przy ustalaniu ocen zachowania. Szczegółowe rozwiązania dotyczące oceniania wewnątrzszkolnego pozostają określone w statutach placówek.
Kolejne przepisy MEN zaczną obowiązywać w 2027 roku
Na tym zmiany w systemie oceniania się nie kończą. Od 1 września 2027 roku zaczną obowiązywać nowe regulacje dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności. Przepisy określą między innymi minimalny czas trwania egzaminów oraz zasady ich przeprowadzania w obecności komisji.
Minimalny czas egzaminu z jednego przedmiotu wyniesie 30 minut w klasach I–III szkoły podstawowej, 45 minut w klasach IV–VIII oraz 60 minut w szkołach ponadpodstawowych. Egzaminy co do zasady będą przeprowadzane stacjonarnie, a korzystanie z urządzeń telekomunikacyjnych zostanie ograniczone, z wyjątkiem urządzeń służących monitorowaniu zdrowia ucznia. W szczególnych przypadkach związanych ze stanem zdrowia lub niepełnosprawnością możliwe będzie przeprowadzenie egzaminu poza szkołą.
Nowe regulacje przewidują również ograniczenie liczby egzaminów klasyfikacyjnych do maksymalnie trzech przedmiotów dziennie. Wynik egzaminu lub sprawdzianu będzie musiał zostać ustalony i przekazany uczniowi najpóźniej następnego dnia. Oznacza to, że kolejna część reformy zacznie obowiązywać dopiero w roku szkolnym 2027/2028.
Komentarze (0)