NBP wypuścił nowe 10 zł do obiegu. Banknot zastąpiony przez niezwykłą monetę

Narodowy Bank Polski wyemitował monetę kolekcjonerską „Halina Konopacka w służbie Ojczyźnie”. To historia kobiety, która potrafiła zdobyć olimpijskie złoto, a w dramatycznych dniach września 1939 roku znalazła się w samym środku operacji ratowania polskiego skarbu.

Nowa moneta NBP. Ile kosztuje srebrne 10 zł?

Moneta ma nominał 10 zł, ale jej cena sprzedaży wynosi 360 zł. Wybito ją ze srebra próby Ag 999. Numizmat ma 32 milimetry średnicy i waży 14,14 grama. Zastosowano wykończenie lustrzane, a maksymalny nakład wynosi 8000 sztuk. Monetę można kupić w regionalnych oddziałach NBP oraz za pośrednictwem internetowego sklepu Kolekcjoner. Jest sprzedawana w kapsule i opakowaniu bankowym, a do zestawu dołączony jest certyfikat.

Na rewersie znajduje się portret Haliny Konopackiej. W jego otoczeniu umieszczono fragment bieżni olimpijskiego stadionu oraz złocistą gałązkę laurową. Wokół widnieje napis „HALINA KONOPACKA W SŁUŻBIE OJCZYŹNIE”. Awers został zaprojektowany w zupełnie inny sposób. Obok polskiego orła znalazły się sztaby złota oraz przedwojenny autobus miejski. To nawiązanie do jednej z najbardziej niezwykłych historii związanych z życiem Konopackiej.

Halina Konopacka. Pierwsza polska mistrzyni olimpijska

Halina Konopacka urodziła się 26 lutego 1900 roku w Rawie Mazowieckiej. Sport pojawił się w jej życiu stosunkowo wcześnie, a jej zainteresowania szybko wykraczały poza jedną dyscyplinę. Startowała w rzucie dyskiem, rzucie oszczepem, pchnięciu kulą, skoku wzwyż i skoku w dal. Uprawiała także narciarstwo, grała w piłkę ręczną i koszykówkę, jeździła konno oraz interesowała się automobilizmem.

Największy sukces przyszedł w Amsterdamie.

31 lipca 1928 roku Halina Konopacka zdobyła złoty medal olimpijski w rzucie dyskiem. Wynik 39,62 metra był jednocześnie rekordem świata. Było to pierwsze złoto olimpijskie w historii Polski.

Konopacka przez całą karierę nie przegrała zawodów w rzucie dyskiem. Ustanowiła trzy rekordy świata, 23 razy poprawiała rekord Polski i zdobyła 27 tytułów mistrzyni Polski. Do jej dorobku należą również złote medale Światowych Igrzysk Kobiet z 1926 i 1930 roku. Po zwycięstwie w Amsterdamie stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci przedwojennej Polski. Warszawa przyjęła ją entuzjastycznie, a sportsmenkę przyjął także prezydent Ignacy Mościcki.

Mistrzyni olimpijska miała także artystyczną duszę

Konopacka nie była wyłącznie sportsmenką. Jej biografia pokazuje osobę o bardzo szerokich zainteresowaniach. Grała na fortepianie i znała cztery języki obce. Pisała wiersze i zajmowała się malarstwem. Jej twórczość poetycka była publikowana między innymi w „Wiadomościach Literackich” oraz „Skamandrze”. Sportową karierę zakończyła w 1931 roku. Kilka lat później jej życie przybrało zupełnie inny kierunek.

Wrzesień 1939 roku. Ruszyła z polskim złotem

Po wybuchu II wojny światowej Halina Konopacka znalazła się w centrum wydarzeń związanych z ewakuacją rezerw Banku Polskiego. Jej mężem był pułkownik Ignacy Matuszewski, minister skarbu w latach 1929 do 1931. To właśnie Matuszewski kierował operacją ewakuacji polskiego złota, a w przedsięwzięciu uczestniczył również major Henryk Floyar Rajchman, były minister przemysłu i handlu.

Konopacka aktywnie włączyła się w transport cennego ładunku. Od 9 września 1939 roku prowadziła jeden z 40 autobusów, którymi przewożono złoto z Łucka do Śniatynia na granicy z Rumunią. Później trasa prowadziła przez Rumunię, Turcję i Syrię w kierunku Francji. Podczas kolejnych etapów operacji trzeba było przeładowywać skrzynie z samochodów na pociąg, a następnie organizować dalszy transport. Była to akcja prowadzona w warunkach wojennych i pod presją czasu. Ostatecznie polskie złoto udało się uratować. Właśnie do tego wydarzenia nawiązuje część projektu nowej monety NBP. Sztaby złota i autobus widoczne na awersie przypominają o operacji, w której Konopacka uczestniczyła osobiście.

Podczas ewakuacji zaginął jej olimpijski medal

Wojenne wydarzenia miały dla Haliny Konopackiej również bardzo osobisty wymiar. Podczas ewakuacji zaginął jej złoty medal olimpijski. Była to pamiątka po sukcesie, który w 1928 roku uczynił ją pierwszą polską mistrzynią olimpijską. Los jej medalu jest jednym z najbardziej niezwykłych szczegółów całej historii. Konopacka uczestniczyła w ratowaniu polskiego złota, a jednocześnie podczas tej samej wojennej tułaczki utraciła symbol własnego największego sportowego osiągnięcia.

Halina Konopacka po wojnie

Po wojnie Konopacka zamieszkała na stałe w Stanach Zjednoczonych. Tam spędziła ostatnie lata życia. Zmarła 28 stycznia 1989 roku w Daytona Beach na Florydzie. W 1990 roku jej prochy sprowadzono do Polski i pochowano na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Jej dorobek został doceniony również pośmiertnie. W 2018 roku otrzymała Order Orła Białego. Wcześniej została odznaczona między innymi Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski w 1989 roku oraz Złotym Krzyżem Zasługi w 1929 roku. Pamięć o wybitnej sportsmence jest obecna także na Pomorzu. W 2000 roku jej gwiazda została umieszczona w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie.

Co przedstawia moneta „Halina Konopacka w służbie Ojczyźnie”?

Projekt numizmatu został oparty na dwóch najważniejszych częściach biografii Konopackiej. Rewers przypomina o olimpijskim zwycięstwie w Amsterdamie. Portret sportsmenki zestawiono z fragmentem stadionowej bieżni i symbolem zwycięstwa w postaci lauru.

Awers przenosi natomiast uwagę na wrzesień 1939 roku. Sztaby złota i autobus nawiązują do ewakuacji rezerw Banku Polskiego. Obok znajdują się polski orzeł, znak mennicy, napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, rok 2026 oraz nominał 10 zł. W ten sposób jedna moneta opowiada o dwóch zupełnie różnych momentach życia tej samej osoby. Najpierw o historycznym sukcesie na stadionie, później o udziale w operacji ratowania polskiego majątku podczas wojny.

Srebrna moneta NBP ma nakład 8000 sztuk

Srebrne 10 zł z Haliną Konopacką jest dostępne w ograniczonym nakładzie 8000 egzemplarzy. Moneta została wybita ze srebra próby Ag 999, ma 32 milimetry średnicy i masę 14,14 grama. Jej cena wynosi 360 zł. Data emisji to 1 września 2026 roku. Numizmat jest sprzedawany w kapsule, opakowaniu bankowym i z certyfikatem.

Kolekcjonerzy mogą spodziewać się także kolejnej emisji. 2 października 2026 roku NBP planuje wprowadzić do sprzedaży wartości kolekcjonerskie związane ze 120 leciem Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. W planie znalazły się srebrna moneta o nominale 10 zł oraz złota moneta o nominale 200 zł.