Polski system ubezpieczeń społecznych przewiduje obowiązek odprowadzania składek od wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Dotyczy to również pracowników, którzy osiągnęli wiek emerytalny i mają już ustalone prawo do świadczenia z ZUS. Sam fakt pobierania emerytury nie zwalnia ich z obowiązkowego ubezpieczenia rentowego.
Obecnie składka rentowa wynosi 8 proc. podstawy wymiaru. Jej finansowanie jest podzielone pomiędzy pracownika i pracodawcę. Osoba zatrudniona pokrywa 1,5 proc., natomiast podmiot zatrudniający finansuje pozostałe 6,5 proc.
Obowiązek ten od dawna budzi zastrzeżenia części środowisk reprezentujących seniorów. Wynika to z faktu, że osoba, która uzyskała już prawo do emerytury, co do zasady nie może otrzymać renty z tytułu niezdolności do pracy zamiast tego świadczenia. Mimo to składka rentowa pozostaje elementem obciążeń jej wynagrodzenia.
Nowe przepisy mają zlikwidować część obowiązkowych potrąceń
Poselski projekt zmiany ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje wprowadzenie zwolnienia z finansowania składki rentowej w części obciążającej ubezpieczonego. Rozwiązanie miałoby dotyczyć osób, które mają ustalone prawo do emerytury i podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu oraz rentowym.
Oznaczałoby to, że z wynagrodzenia uprawnionego seniora nie potrącano by już 1,5 proc. na ubezpieczenie rentowe. Pozostała część składki, finansowana przez pracodawcę, nadal byłaby odprowadzana. Projekt nie zakłada zatem likwidacji całej składki rentowej ani zmniejszenia obciążeń po stronie przedsiębiorców.
Zwolnienie nie obejmowałoby również automatycznie wszystkich pozostałych składek. Nadal obowiązywałyby odpowiednie przepisy dotyczące ubezpieczenia emerytalnego oraz zdrowotnego. Pracujący seniorzy mogliby dzięki temu w dalszym ciągu gromadzić składki emerytalne, które mogą być uwzględniane przy przeliczeniu wysokości świadczenia.
Czy senior otrzyma wyższą pensję? Przykładowe wyliczenia
Proponowana zmiana oznaczałaby ograniczenie części obciążeń finansowanych bezpośrednio z wynagrodzenia. Wysokość korzyści zależałaby od kwoty stanowiącej podstawę naliczania składek. Im wyższe wynagrodzenie podlegające oskładkowaniu, tym większa nominalna wartość zwolnienia.
Przykładowo przy wynagrodzeniu 5000 zł brutto miesięcznie część składki rentowej finansowana obecnie przez pracownika wynosi 75 zł. Przy pensji 7000 zł jest to 105 zł, natomiast przy 9000 zł wynosi 135 zł. Takie kwoty nie byłyby już potrącane z wynagrodzenia, gdyby projekt wszedł w życie w proponowanym kształcie.
Nie należy jednak automatycznie utożsamiać pełnej wartości składki z przyrostem wynagrodzenia netto. Ostateczna różnica na rękę zależałaby również od rozliczenia podatku dochodowego i innych obciążeń. Szczegółowe efekty byłyby zatem odmienne w zależności od sytuacji konkretnego pracownika.
Składki dla emerytów. Kto zostanie objęty zwolnieniem?
Projekt nie odnosi się do wszystkich osób pobierających emeryturę. Podstawowym warunkiem skorzystania ze zwolnienia byłoby posiadanie ustalonego prawa do emerytury i jednoczesne podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywanej pracy.
Zmiana mogłaby więc objąć zarówno osoby zatrudnione na etacie, jak i część emerytów pracujących na podstawie umów zlecenia. W przypadku zleceniobiorców znaczenie miałyby jednak konkretne zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym. Nie każda umowa cywilnoprawna oznacza bowiem identyczny obowiązek składkowy.
Senior, który utrzymuje się wyłącznie z emerytury, nie odczułby bezpośrednio takiego zwolnienia. Podobnie sama aktywność zawodowa nie gwarantowałaby korzyści, gdyby z danego tytułu nie powstawał obowiązek opłacania składki rentowej. Nie jest to zatem powszechny dodatek dla wszystkich osób starszych.
Zmiana będzie kosztować 480 mln zł rocznie
Autorzy projektu oszacowali, że zwolnienie pracujących emerytów z finansowania części składki rentowej spowodowałoby zmniejszenie wpływów do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych o około 40 mln zł miesięcznie. W skali roku oznaczałoby to kwotę około 480 mln zł. To istotny element dyskusji o możliwości wprowadzenia proponowanych przepisów.
Zgodnie z projektem finansowanie zwolnionej części składki miałoby zostać zapewnione poprzez dotację z budżetu państwa do FUS. Tym samym zmieniłoby się źródło środków przeznaczanych na finansowanie ubezpieczenia rentowego tej grupy pracowników. Obciążenie nie zniknęłoby więc całkowicie z systemu finansów publicznych.
Autorzy nowych przepisów przekonują, że ograniczenie składek może zachęcić większą liczbę emerytów do kontynuowania pracy. Ich zdaniem dodatkowa aktywność zawodowa seniorów mogłaby zwiększyć wpływy z innych danin publicznych. Nie ma jednak pewności, w jakim stopniu ewentualne dodatkowe przychody zrekompensowałyby koszty zwolnienia.
Czy Sejm uchwali zwolnienie ze składki rentowej?
Projekt poselski przygotowany przez Konfederację został złożony 18 września 2026 roku i otrzymał numer druku 3177. Dnia 22 października skierowano go do pierwszego czytania w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Na tym etapie przepisy pozostają propozycją wymagającą dalszych decyzji parlamentu.
Ostateczny kształt regulacji może ulec zmianie w trakcie prac legislacyjnych. Konieczne będzie przeprowadzenie procedury ustawodawczej, a następnie podpisanie ustawy przez prezydenta i jej ogłoszenie. Samo wniesienie projektu nie oznacza, że obowiązek opłacania części składki rentowej został już zniesiony.
Jeżeli ustawa zostanie uchwalona bez zmiany zaproponowanego terminu, zacznie obowiązywać pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie trzech miesięcy od jej ogłoszenia. Do tego czasu emeryci kontynuujący pracę muszą stosować obecne zasady rozliczania składek. Nie jest również przesądzone, czy parlament ostatecznie poprze proponowane rozwiązanie.
Komentarze (0)