Dwa stopnie alarmowe w woj. pomorskim. Służby w gotowości, jest apel do mieszkańców

Decyzja premiera Donalda Tuska oznacza utrzymanie zwiększonej gotowości służb, administracji publicznej oraz osób odpowiedzialnych za ochronę najważniejszej infrastruktury. Stopnie alarmowe BRAVO, BRAVO CRP i CHARLIE będą obowiązywać do 31 sierpnia 2026 roku.

Stopnie alarmowe w Polsce. BRAVO i BRAVO CRP w całym kraju

Obecnie na terenie Polski obowiązują dwa stopnie alarmowe dotyczące całego kraju. To BRAVO oraz BRAVO CRP. Trzeci poziom, CHARLIE, został natomiast wprowadzony na określonych obszarach linii kolejowych. Zarządzenia w tej sprawie premier Donald Tusk podpisał 25 maja 2026 roku. Zaczęły obowiązywać 1 czerwca i pozostaną w mocy do 31 sierpnia 2026 roku do godziny 23:59. BRAVO obejmuje również polską infrastrukturę energetyczną znajdującą się poza granicami kraju.

O wprowadzeniu, przedłużeniu albo odwołaniu stopni alarmowych decyduje Prezes Rady Ministrów. Podstawą prawną jest ustawa z 10 czerwca 2016 roku o działaniach antyterrorystycznych. To rozwiązanie ma przede wszystkim charakter prewencyjny. Stopień alarmowy nie oznacza automatycznie, że doszło do ataku lub że mieszkańcy znajdują się w bezpośrednim niebezpieczeństwie. Jest sygnałem dla służb i administracji, aby zwiększyć czujność i przygotować się na możliwość wystąpienia zagrożenia.

Cztery stopnie alarmowe w Polsce. Co oznaczają?

Polski system przewiduje cztery stopnie alarmowe: ALFA, BRAVO, CHARLIE i DELTA. Najniższy poziom to ALFA. Oznacza podstawowy poziom zagrożenia i zwiększoną uwagę służb.

Drugi jest BRAVO, który można wprowadzić w przypadku zwiększonego i przewidywalnego zagrożenia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym, kiedy nie został jeszcze zidentyfikowany konkretny cel ataku.

Trzeci poziom to CHARLIE. Stosuje się go w przypadku poważniejszego zagrożenia, między innymi po uzyskaniu wiarygodnych i potwierdzonych informacji o planowanym zdarzeniu o charakterze terrorystycznym albo gdy wystąpi zdarzenie potwierdzające prawdopodobny cel takiego ataku.

Najwyższym poziomem jest DELTA. Wprowadza się go w przypadku bardzo wysokiego zagrożenia lub gdy doszło już do zdarzenia o charakterze terrorystycznym.

Obecnie w Polsce nie obowiązuje jednak jeden poziom alarmowy na całym terytorium. BRAVO i BRAVO CRP dotyczą całego kraju, natomiast CHARLIE obejmuje konkretne obszary infrastruktury kolejowej.

Stopień BRAVO. Co zmienia dla służb?

BRAVO jest drugim stopniem alarmowym w czterostopniowej skali. Ma charakter przede wszystkim prewencyjny i oznacza zwiększoną gotowość służb. Wprowadzenie tego poziomu wiąże się między innymi ze wzmożoną kontrolą dużych skupisk ludzkich. Policja, Straż Graniczna lub Żandarmeria Wojskowa mogą prowadzić dodatkowe działania w miejscach, w których przebywa wiele osób. Kontrolowane mogą być również obiekty użyteczności publicznej oraz inne miejsca, które potencjalnie mogłyby stać się celem ataku.

W ramach stopnia BRAVO przewidziano między innymi:

• wzmożoną kontrolę dużych skupisk ludzi,
• wzmożoną kontrolę obiektów użyteczności publicznej,
• dodatkowe kontrole pojazdów, osób i budynków w rejonach zagrożonych,
• zwiększenie ochrony środków komunikacji publicznej,
• zwiększenie ochrony ważnych obiektów publicznych,
• zapewnienie dostępności osób odpowiedzialnych za wdrażanie procedur bezpieczeństwa,
• ostrzeganie personelu o możliwych zagrożeniach,
• dodatkowe zabezpieczenie miejsc, które mogą potencjalnie stać się celem ataku.

W określonych sytuacjach umundurowani funkcjonariusze lub żołnierze wykonujący zadania związane z ochroną takich miejsc mają obowiązek noszenia broni długiej oraz kamizelek kuloodpornych.

Szkoły, przedszkola i uczelnie. Ważna zasada podczas BRAVO

Obowiązywanie drugiego stopnia alarmowego wiąże się także z dodatkowymi zasadami dotyczącymi placówek oświatowych. Osoby postronne nie mogą wchodzić na teren przedszkoli, szkół i uczelni. Za osoby postronne uznaje się osoby inne niż pracownicy, uczniowie oraz ich opiekunowie prawni. Służby mogą również prowadzić kontrole w otoczeniu placówek. Szczególną uwagę należy zwracać na podejrzane zachowania osób oraz pozostawione bez opieki przedmioty. Nie oznacza to jednak zamknięcia szkół czy innych placówek. Chodzi o ograniczenie dostępu osób, które nie mają związku z ich funkcjonowaniem.

BRAVO CRP. Ten stopień dotyczy cyberbezpieczeństwa

Równolegle w całej Polsce obowiązuje BRAVO CRP, czyli drugi stopień alarmowy dotyczący cyberprzestrzeni. Jego zadaniem jest zwiększenie ochrony systemów teleinformatycznych administracji publicznej oraz systemów należących do infrastruktury krytycznej. W czasie obowiązywania BRAVO CRP instytucje mają między innymi wzmożenie monitorować stan bezpieczeństwa systemów informatycznych. Sprawdzane jest również, czy nie doszło do naruszenia bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej oraz, czy prawidłowo działają usługi elektroniczne.

Personel odpowiedzialny za bezpieczeństwo systemów musi pozostawać dostępny w trybie alarmowym. W przypadku kluczowych systemów przewidziano także całodobowe dyżury administratorów oraz osób uprawnionych do podejmowania decyzji dotyczących bezpieczeństwa teleinformatycznego. Dla mieszkańców BRAVO CRP oznacza przede wszystkim działania prowadzone po stronie administracji i operatorów systemów. Nie jest to zakaz korzystania z internetu ani ograniczenie dostępu obywateli do usług cyfrowych.

Stopień CHARLIE. Gdzie obowiązuje?

Najwyższy z obecnie stosowanych w Polsce stopni alarmowych to CHARLIE. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że nie został on wprowadzony na terenie całego kraju. CHARLIE obowiązuje na obszarach linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe oraz PKP Linię Hutniczą Szerokotorową. Pozostanie tam w mocy do 31 sierpnia 2026 roku do godziny 23:59.

Trzeci stopień alarmowy oznacza wyższy poziom gotowości. Można go wprowadzić między innymi w przypadku uzyskania wiarygodnych i potwierdzonych informacji o planowanym zdarzeniu o charakterze terrorystycznym. CHARLIE przewiduje szereg dodatkowych działań zabezpieczających. Należy do nich między innymi wprowadzenie dyżurów dla osób odpowiedzialnych za procedury bezpieczeństwa, sprawdzenie dostępności obiektów wyznaczonych na zastępcze miejsca czasowego pobytu w przypadku ewakuacji ludności, a także dodatkowy całodobowy nadzór nad miejscami wymagającymi ochrony. W ramach tego stopnia alarmowego przewidziano także wydanie broni, amunicji oraz środków ochrony osobistej osobom uprawnionym do wykonywania zadań ochronnych.

Dlaczego wprowadzono BRAVO i CHARLIE?

Przedłużenie stopni alarmowych ma charakter prewencyjny. W uzasadnieniu decyzji wskazywana jest aktualna sytuacja geopolityczna w regionie oraz zagrożenia związane z działaniami o charakterze hybrydowym. Wśród powodów wymieniane są działania Federacji Rosyjskiej i Białorusi wymierzone w Polskę oraz inne państwa Unii Europejskiej, a także konsekwencje rosyjskiej agresji na Ukrainę. W przypadku BRAVO CRP istotnym elementem jest natomiast możliwość wystąpienia zagrożeń dotyczących systemów teleinformatycznych administracji publicznej oraz infrastruktury krytycznej. Oznacza to, że państwo utrzymuje zwiększoną gotowość nie tylko w przestrzeni fizycznej, ale również w cyberprzestrzeni.

Co stopnie alarmowe oznaczają dla mieszkańców?

Dla większości mieszkańców stopnie alarmowe nie oznaczają nowych, powszechnych ograniczeń w codziennym życiu. Nie wprowadzono z tego powodu zakazu przemieszczania się ani powszechnego ograniczenia funkcjonowania sklepów, urzędów czy transportu. Stopnie alarmowe są przede wszystkim narzędziem służącym służbom, administracji i operatorom infrastruktury do zwiększenia gotowości.

W praktyce mieszkańcy mogą jednak zauważyć więcej patroli, częstsze kontrole oraz zwiększoną ochronę wybranych obiektów. Dotyczy to przede wszystkim miejsc, które mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa państwa, dużych skupisk ludzi, infrastruktury krytycznej, transportu publicznego oraz obiektów użyteczności publicznej. Możliwe są także dodatkowe kontrole pojazdów, osób i budynków w miejscach uznanych za potencjalnie zagrożone.

Służby apelują o szczególną czujność

W czasie obowiązywania stopni alarmowych istotne znaczenie ma również zachowanie mieszkańców. Służby zwracają uwagę na sytuacje, które mogą odbiegać od codziennej normy. Szczególną uwagę należy zwrócić na nietypowo zachowujące się osoby, pozostawione bez opieki torby, plecaki i inne pakunki, a także samochody, szczególnie transportowe, zaparkowane w pobliżu miejsc, w których odbywają się zgromadzenia. Nie należy samodzielnie sprawdzać podejrzanego przedmiotu, przenosić go ani próbować ustalać, do kogo należy. Informację o niepokojącej sytuacji należy przekazać Policji. Służby podkreślają również, że znaczenie mogą mieć pozornie drobne zdarzenia, które wyraźnie odbiegają od normalnego zachowania.

Bezpieczeństwo podczas obowiązywania stopni alarmowych zależy nie tylko od działań służb, ale również od przygotowania administratorów obiektów oraz czujności obywateli.