Pomorze rozpoczyna nowy etap działań w obszarze mieszkalnictwa. Coraz wyraźniej widać, że dostęp do mieszkań staje się jednym z kluczowych tematów nie tylko społecznych, ale też gospodarczych.
Budownictwo społeczne Pomorze. Problem, który już nie jest abstrakcyjny
Zainteresowanie tematem nie jest przypadkowe. Podczas konferencji poświęconej mieszkalnictwu obecni byli przedstawiciele samorządów z całego regionu. Jak podkreślał wicemarszałek województwa pomorskiego Marcin Skwierawski, duże zainteresowanie tematem wśród samorządów tylko potwierdza jego wagę. Zwracał uwagę, że nie chodzi o ogólny kryzys jakości życia, lecz o konkretną barierę rozwojową, jaką jest dostępność mieszkań.
Skala problemu jest dobrze udokumentowana. Z badań wynika, że ponad 50 procent mieszkańców Pomorza uznaje dostęp do mieszkań za najpilniejszy obszar wymagający poprawy, mimo że aż 93 procent mieszkańców pozytywnie ocenia jakość życia w regionie.
– To pokazuje, że nie mamy do czynienia z kryzysem jakości życia, lecz z konkretną barierą rozwojową, dostępnością mieszkań – zaznaczył Marcin Skwierawski.
100 mln zł z UE. Konkretna odpowiedź regionu
Odpowiedzią na rosnące potrzeby jest program realizowany w ramach Funduszy Europejskich dla Pomorza 2021–2027. Na jego realizację przeznaczono 23,44 mln euro, czyli około 100 mln zł. Środki mają trafić bezpośrednio do samorządów i umożliwić realizację nowych inwestycji mieszkaniowych. Program ma charakter pilotażowy i ma pozwolić sprawdzić skuteczność różnych rozwiązań.
– To nie jest kwota, która rozwiąże problem w skali całego regionu, ale pozwoli przetestować skuteczne mechanizmy i przygotować się do szerszych działań – wyjaśnił Marcin Skwierawski.
Nowe mieszkania zamiast półśrodków
Jedną z kluczowych decyzji jest przeznaczenie całego wsparcia wyłącznie na budowę nowych mieszkań komunalnych i społecznych.
– Chcemy realnie zwiększyć ich dostępność i dać mieszkańcom możliwość pozostania w swoich miejscowościach – podkreślił wicemarszałek.
To podejście oznacza wyraźną zmianę. Zamiast doraźnych działań region stawia na trwałe zwiększenie liczby dostępnych lokali.
Nowe mieszkania będą powstawać w miastach oraz częściach miejskich gmin miejsko wiejskich. To właśnie tam presja na rynek mieszkaniowy jest dziś największa. Za realizację projektów odpowiadać będą jednostki samorządu terytorialnego oraz ich spółki, w tym Towarzystwa Budownictwa Społecznego i Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe.
Luka czynszowa. Problem, który dotyka co trzecie gospodarstwo
Jednym z najważniejszych wyzwań pozostaje luka czynszowa, obejmująca nawet 30 do 35 procent gospodarstw domowych. To osoby, które nie kwalifikują się do mieszkań komunalnych, ale jednocześnie nie mają możliwości finansowych, by kupić lub wynająć mieszkanie na rynku komercyjnym.
Zmiana podejścia. Mieszkania dostępne zamiast tanich
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Tomasz Lewandowski zwrócił uwagę na zmianę podejścia do polityki mieszkaniowej:
– Jeszcze 20 lat temu mieszkalnictwo społeczne było na marginesie polityk publicznych. Dziś wiemy jasno, bez dostępnych mieszkań samorządy nie będą w stanie się rozwijać ani konkurować o mieszkańców – wskazał. – Kluczowe jest odejście od myślenia o tanich mieszkaniach na rzecz mieszkań dostępnych, takich które umożliwiają stabilne funkcjonowanie rodzin – dodał.
Zaznaczył również, że same środki finansowe nie wystarczą:
– Nie same pieniądze budują mieszkania. Potrzebne są równoległe działania, zmiany instytucjonalne, zwiększenie dostępności gruntów oraz nowe narzędzia prawne. Potrzebujemy otwartości, odwagi i determinacji. Bez nich nie zwiększymy dostępności mieszkań.
Nowe podejście w Europie i miliardy dla Polski
Zmienia się sposób myślenia o mieszkalnictwie nie tylko w Polsce, ale w całej Europie. Temat, który jeszcze niedawno był traktowany jako lokalny problem, dziś trafia na poziom strategicznych decyzji unijnych. Coraz wyraźniej widać, że dostępność mieszkań zaczyna być postrzegana jako jeden z fundamentów stabilnego rozwoju regionów.
To otwiera zupełnie nowe możliwości finansowania inwestycji. Środki unijne, które wcześniej rzadko trafiały bezpośrednio na budowę mieszkań, zaczynają być realnym wsparciem dla takich projektów. Pomorze jest jednym z pierwszych regionów, które próbują z tego skorzystać w praktyce.
Równolegle rośnie skala wsparcia krajowego. W Polsce planowane jest przeznaczenie nawet 20 mld zł na mieszkalnictwo do 2030 roku, co pokazuje, że temat przestał być marginalny. Coraz większą rolę odgrywają także instrumenty finansowe, w tym działania Banku Gospodarstwa Krajowego, oraz współpraca między sektorem publicznym i prywatnym.
Mieszkania a decyzje mieszkańców
Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że problem mieszkaniowy ma przede wszystkim wymiar ekonomiczny. Rosnące ceny, wysokie czynsze i ograniczona zdolność kredytowa wpływają na decyzje życiowe mieszkańców. Najbardziej odczuwają to młodzi ludzie, którzy coraz częściej odkładają decyzję o usamodzielnieniu się lub rozważają wyjazd. Co ważne, problem dotyczy nie tylko największych miast. Coraz częściej widoczny jest także w mniejszych ośrodkach, gdzie ogranicza możliwości rozwoju i zatrzymywania mieszkańców.
Komentarze (0)