Groźny wirus na Pomorzu. Służby w gotowości, są nowe restrykcje

Pierwsze w tym roku ognisko ASF u świń w województwie pomorskim potwierdzono w miejscowości Rzuszcze. Dla mieszkańców oznacza to nowe ograniczenia, a dla hodowców konieczność zachowania szczególnej ostrożności.

ASF w gminie Główczyce. Wirus wykryto w gospodarstwie

Afrykański pomór świń został potwierdzony w gospodarstwie w Rzuszczach, w gminie Główczyce, w powiecie słupskim. Ognisko otrzymało numer 2026/7. Zostało wyznaczone na podstawie wyników badań z 22 sierpnia 2026 roku. W gospodarstwie utrzymywano 18 świń. Po potwierdzeniu obecności wirusa wdrożono procedury związane ze zwalczaniem choroby. Cała trzoda chlewna znajdująca się w gospodarstwie została zlikwidowana. Zabezpieczono również znajdujące się na terenie gospodarstwa produkty i materiały, które mogły mieć kontakt z wirusem. Chodzi między innymi o obornik, paszę i ściółkę. Gospodarstwo zostało zabezpieczone, a następnie rozpoczęto działania związane z oczyszczaniem i dezynfekcją. Inspekcja Weterynaryjna prowadzi także działania mające ustalić możliwą drogę pojawienia się wirusa w gospodarstwie.

Pierwsze ognisko ASF świń na Pomorzu w 2026 roku

Wykrycie wirusa w Rzuszczach ma szczególne znaczenie dla regionu. To pierwsze w 2026 roku potwierdzone ognisko ASF u świń w województwie pomorskim. Jednocześnie jest to już siódme ognisko afrykańskiego pomoru świń u trzody chlewnej w Polsce w tym roku. Wcześniejsze przypadki stwierdzano między innymi w województwach zachodniopomorskim i kujawsko pomorskim.

W 2026 roku wirus pojawił się zarówno w niewielkich gospodarstwach, jak i dużych hodowlach. Pierwsze tegoroczne ognisko stwierdzono w maju w powiecie choszczeńskim, gdzie hodowano ponad 20 tysięcy świń. Później ASF wykrywano także w gospodarstwach w powiatach gryfińskim, świeckim i golubsko dobrzyńskim. W gminie Golub Dobrzyń w połowie sierpnia potwierdzono dwa ogniska. Najpierw choroba pojawiła się w Poćwiardowie, a następnie w Ostrowitem.

W sumie w wyniku tegorocznych ognisk ASF u świń zlikwidowano blisko 28 tysięcy zwierząt.

Restrykcje po wykryciu ASF w Rzuszczach

Potwierdzenie wirusa w gospodarstwie w Rzuszczach oznaczało konieczność wprowadzenia ograniczeń w jego najbliższym otoczeniu. Wokół ogniska wyznaczono obszar zapowietrzony o promieniu 3 kilometrów oraz obszar zagrożony o promieniu 10 kilometrów. Na terenach objętych ograniczeniami obowiązują szczegółowe zasady dotyczące przemieszczania świń, produktów pochodzenia zwierzęcego oraz innych materiałów mogących przyczynić się do przeniesienia wirusa. W związku z wprowadzonymi restrykcjami na terenie objętym ograniczeniami pojawiają się również odpowiednie znaki. Szczególne znaczenie ma teraz zabezpieczenie gospodarstw znajdujących się w pobliżu ogniska. Służby przypominają hodowcom o konieczności ścisłego przestrzegania zasad bioasekuracji.

Maty dezynfekcyjne przy każdym wyjeździe z Rzuszcz

Jednym z najbardziej widocznych elementów działań prowadzonych po wykryciu ASF są maty dezynfekcyjne. W Rzuszczach ustawiono je przy każdym wyjeździe z miejscowości. Maty zawierają środek dezynfekujący i mają służyć do odkażania kół pojazdów przejeżdżających w pobliżu ogniska. Zastosowanie takiego rozwiązania ma szczególne znaczenie, ponieważ gospodarstwo, w którym wykryto wirusa, znajduje się przy drodze. W ten sposób służby chcą ograniczyć ryzyko, że ASF zostanie wyniesiony poza bezpośrednie otoczenie ogniska.

Mieszkańcy nie powinni usuwać mat z jezdni. Ich pozostawienie w wyznaczonych miejscach jest jednym z elementów zabezpieczenia obszaru. Władze gminy informują także o oznakowaniu terenów objętych ograniczeniami i apelują o stosowanie się do obowiązujących zasad.

Gmina Główczyce powołała sztab zarządzania kryzysowego

Po wykryciu ASF władze gminy Główczyce powołały gminny sztab zarządzania kryzysowego. Ma on koordynować działania wszystkich służb i instytucji zaangażowanych w ograniczenie zagrożenia. W działania włączono między innymi inspekcję sanitarną, leśników, przedstawicieli parku narodowego, myśliwych oraz sąsiedni samorząd. Zakres prowadzonych działań jest szeroki. Obejmuje nie tylko zabezpieczenie gospodarstwa, w którym wykryto wirusa, ale również obserwowanie sytuacji w okolicy oraz ograniczanie możliwości przeniesienia ASF do kolejnych hodowli. Jest to szczególnie istotne ze względu na potwierdzenie obecności wirusa również u dzików.

ASF u dzików w gminie Główczyce

Na terenie gminy prowadzone są poszukiwania padłych dzików. W działania zaangażowani są myśliwi. Monitorowanie populacji dzików ma znaczenie dla oceny sytuacji epidemiologicznej na danym obszarze. Zwierzęta te mogą być źródłem utrzymywania się wirusa w środowisku i stanowić zagrożenie dla znajdujących się w pobliżu gospodarstw. Potwierdzenie ASF u dzików sprawia, że hodowcy muszą zwracać szczególną uwagę na zabezpieczenie swoich gospodarstw przed kontaktem świń z potencjalnie zakażonym środowiskiem.

ASF jest bardzo zakaźny. Jak można przenieść wirusa?

Afrykański pomór świń jest chorobą wirusową, która bardzo łatwo rozprzestrzenia się wśród świń. Niebezpieczeństwo nie wynika wyłącznie z bezpośredniego kontaktu chorego zwierzęcia ze zdrowym. Wirus może zostać przeniesiony również za pośrednictwem człowieka. Skażone obuwie, ubranie, sprzęt rolniczy czy koła pojazdów mogą stać się nośnikiem ASF i doprowadzić do zawleczenia go do gospodarstwa. Z tego powodu tak ważne są zasady bioasekuracji. Dotyczą one zarówno dużych hodowli, jak i niewielkich gospodarstw przydomowych. Wielkość stada nie chroni przed ASF. W przypadku gospodarstwa w Rzuszczach istotnym elementem zabezpieczenia stały się właśnie maty dezynfekcyjne. Ich zadaniem jest ograniczenie możliwości przeniesienia wirusa na kołach pojazdów.

Czy ASF jest groźny dla ludzi?

Wykrycie afrykańskiego pomoru świń może budzić niepokój mieszkańców, jednak ASF nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Człowiek nie może zarazić się tym wirusem. Choroba jest natomiast bardzo poważnym problemem dla hodowców. Jej pojawienie się może oznaczać konieczność likwidacji całych stad oraz wprowadzenia ograniczeń na dużym obszarze. Wirus charakteryzuje się również dużą trwałością. Może przetrwać w mięsie, wędlinach oraz zamrożonych tuszach przez wiele miesięcy. Człowiek nie choruje na ASF, ale może nieświadomie przyczynić się do przeniesienia wirusa. Dlatego szczególne znaczenie ma odpowiednie zabezpieczenie gospodarstw oraz ograniczenie możliwości kontaktu trzody chlewnej z potencjalnie skażonymi materiałami i powierzchniami.

Ponad 1400 zakażonych dzików w Polsce

Ogniska ASF u świń są tylko częścią problemu. W całej Polsce liczba zakażonych dzików przekroczyła 1400 osobników. Pokazuje to skalę wyzwania, przed którym stoją służby weterynaryjne i rolnicy. Ograniczenie choroby wymaga jednoczesnego monitorowania gospodarstw oraz sytuacji w populacji dzików. W przypadku gminy Główczyce działania prowadzone są więc na kilku poziomach. Z jednej strony zabezpieczono gospodarstwo w Rzuszczach, z drugiej monitorowane są okoliczne hodowle i populacja dzików.