Wszystkich Świętych w Gdańsku. Wieczór na gdańskim cmentarzu [ZDJĘCIA]

W niedzielę, 1 listopada odwiedziliśmy jedną z najbardziej rozpoznawalnych nekropolii w Gdańsku. Tym razem wybraliśmy się tam po zachodzie słońca, kiedy światło zniczy zaczęło rozświetlać kolejne alejki.

Cmentarz Srebrzysko wieczorem. Niezwykły widok w Dniu Wszystkich Świętych

W ciągu dnia na gdańskich cmentarzach dominują odwiedzający, kwiaty i przygotowane na tę okazję dekoracje. Wieczorem uwagę przyciąga coś zupełnie innego. Kiedy zapada zmrok, tysiące płonących zniczy tworzą wyjątkową scenerię, a dobrze znane alejki wyglądają zupełnie inaczej niż za dnia. Tak było również 1 listopada na Cmentarzu Centralnym Srebrzysko. Po zachodzie słońca nagrobki rozświetliły ciepłe punkty światła. W niektórych miejscach znicze tworzyły długie świetlne ciągi, w innych pojedyncze płomienie oświetlały kwiaty i rodzinne fotografie ustawione przy grobach.

Szczególnie charakterystyczny był kontrast pomiędzy ciemnym otoczeniem a światłem rozchodzącym się po cmentarzu. Wysokie drzewa, rozległe alejki i różnice poziomów terenu sprawiały, że kolejne fragmenty nekropolii odkrywały się przed odwiedzającymi stopniowo. Każda kolejna alejka oferowała nieco inny widok. Wieczorne odwiedziny mają również inny rytm niż te w ciągu dnia. To moment, w którym łatwiej zatrzymać się na dłużej, spokojnie podejść do grobu i poświęcić chwilę wspomnieniom. Dla wielu osób właśnie taka atmosfera jest nieodłączną częścią obchodów Wszystkich Świętych.

Tysiące zniczy, kwiaty i jesienna sceneria. Tak wyglądał Gdańsk 1 listopada

Wszystkich Świętych to dzień, w którym pamięć o bliskich przybiera bardzo widoczną formę. Na grobach pojawiają się chryzantemy, kompozycje kwiatowe i znicze, często przygotowywane przez rodziny z dużym wyprzedzeniem. Każdy nagrobek wygląda inaczej, ale wszystkie łączy ten sam gest: chęć upamiętnienia osób, których nie ma już wśród nas. Na Srebrzysku szczególnie efektownie prezentowały się oświetlone alejki. Światło zniczy odbijało się od nagrobków, a jesienne drzewa stanowiły naturalne tło dla listopadowej scenerii. Niektóre miejsca rozświetlały dziesiątki płomieni, inne pozostawały bardziej kameralne, z pojedynczymi lampionami ustawionymi przy grobach.

To właśnie takie szczegóły najlepiej pokazują charakter tego dnia. Za każdym zniczem stoi czyjaś historia, rodzinne wspomnienie i osobista relacja. Dla jednych jest to pamięć o rodzicach i dziadkach, dla innych o przyjaciołach, rodzeństwie czy osobach, które odegrały ważną rolę w ich życiu. Wieczorny spacer pozwolił nam uchwycić te obrazy w wyjątkowej listopadowej scenerii. Przygotowaliśmy zdjęcia oraz materiał wideo, na którym można zobaczyć, jak wyglądała nekropolia po zmroku.

Cmentarz Centralny Srebrzysko w Gdańsku. Historia i niezwykłe położenie

Srebrzysko jest jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc na mapie gdańskich nekropolii. Cmentarz znajduje się we Wrzeszczu, przy ulicy Srebrniki 2, a jego powierzchnia wynosi 28,03 hektara. Historia tego miejsca sięga 1924 roku. Właśnie wtedy nekropolia została otwarta jako cmentarz miejski pod nazwą Central Friedhof. Założono ją na stokach doliny położonej w sąsiedztwie dawnej rezydencji Rottenbergów, znanej jako Srebrny Młyn, czyli Silberhammer. Jednym z największych wyróżników cmentarza jest jego ukształtowanie. Projektanci wykorzystali naturalną dolinę, łagodnie wcinającą się w otaczające ją wzniesienia morenowe. Przez środek poprowadzono szeroką główną aleję, natomiast na zboczach powstały tarasy przeznaczone na miejsca pochówku. Do wyżej położonych części prowadzą poprzeczne alejki i kamienne schody.

Równie ważnym elementem założenia jest zieleń. Przy projektowaniu cmentarza wykorzystano istniejące drzewa, uzupełniając je między innymi nasadzeniami brzóz i świerków serbskich. Wzdłuż głównej alei posadzono skupiny kosodrzewiny, a przy bocznych przejściach pojawiły się ozdobne krzewy, w tym jałowce. Dzięki temu Srebrzysko zachowuje swój charakter przez cały rok. Wiosną i latem uwagę przyciąga bujna roślinność, jesienią zmieniające się kolory drzew, a zimą zimozielone nasadzenia. 1 listopada dochodzi do tego jeszcze niezwykła oprawa świetlna tworzona przez znicze.

Na Srebrzysku znajduje się mogiła 58 żołnierzy Wojska Polskiego

Wśród miejsc pamięci na Cmentarzu Centralnym znajduje się również mogiła zbiorowa żołnierzy Wojska Polskiego. Jest usytuowana w rejonie IX, na terenie kwatery wojskowej. Miejsce to powstało w 1970 roku, po ekshumacji szczątków 58 żołnierzy. Wcześniej byli oni pochowani w grobach ziemnych na terenie nowego Cmentarza Najświętszej Marii Panny, położonego przy ulicy Traugutta. Ich szczątki przeniesiono na Srebrzysko w związku z likwidacją wcześniejszego miejsca pochówku. Nie zachowały się szczegółowe dane dotyczące wszystkich żołnierzy spoczywających w mogile. Według ustnych relacji dawnych pracowników Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej pochówki pochodziły z okresu od 1945 roku i znajdowały się wcześniej na jednej z wydzielonych kwater wojskowych przy alei Zwycięstwa. Pierwotnie mogiłę upamiętniała płyta z piaskowca ufundowana przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację. W 2000 roku zastąpiono ją nową, wykonaną z czarnego granitu. Obecnie miejscem opiekuje się Zarząd Dróg i Zieleni w Gdańsku.

Wszystkich Świętych i Zaduszki. Dlaczego odwiedzamy cmentarze 1 i 2 listopada?

Listopadowe dni mają szczególne znaczenie w polskiej tradycji. 1 listopada obchodzona jest uroczystość Wszystkich Świętych, podczas której Kościół katolicki wspomina wszystkich świętych. Następnego dnia przypada Dzień Zaduszny, czyli Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych. Choć oba dni są ze sobą mocno związane, mają nieco inny charakter. Uroczystość Wszystkich Świętych poświęcona jest wszystkim świętym, zarówno tym oficjalnie kanonizowanym, jak i tym, których świętość nie została formalnie ogłoszona. Zaduszki są natomiast dniem szczególnej modlitwy za zmarłych.

W Polsce przyjęło się, że to właśnie 1 listopada rodziny tłumnie odwiedzają nekropolie. Porządkują groby, przynoszą kwiaty i zapalają znicze. W wielu domach jest to również okazja do spotkań kilku pokoleń i opowiadania historii o członkach rodziny, których młodsi nie mieli okazji poznać.

Zobacz, jak wyglądał Cmentarz Srebrzysko wieczorem 1 listopada