Mgła, orkiestra i ambasador
Uroczystość odbyła się 10 listopada, we mgle i chłodzie. Konsul honorowy Francji, nazwał ją wzruszającą i skromną. Według niego żołnierze polegli za Francję na polskiej ziemi podczas II wojny światowej.
Ceremonii przewodniczył ambasador Francji w Polsce Étienne de Poncins. Po raz pierwszy uczestniczył w niej płk Arnaud Tripet, nowy attaché obrony Ambasady Francji, z delegacją swojego biura. Grała Orkiestra Reprezentacyjna Marynarki Wojennej, wystąpiła kompania honorowa polskiej Marynarki Wojennej.
3 nazwiska po 81 latach
Według konsula tożsamość 3 żołnierzy udało się ustalić dzięki pracy historyków i archeologów. To:
- Camille Coquelet (1918-1945),
- Louis Jovet (1914-1945),
- Eugène Petit (1913-1945).
Według podanych dat życia wszyscy 3 zmarli w 1945 roku.
Napoleon, Sedan i obozy jenieckie
Na cmentarzu na Siedlcach leżą Francuzi z kilku wojen. To żołnierze z epoki napoleońskiej, z wojny francusko-pruskiej 1870 roku i z obu wojen światowych.
Najliczniejszą grupę stanowią jeńcy, którzy podczas II wojny światowej zmarli w niemieckich obozach jenieckich. Ich szczątki ekshumowano z wielu miejscowości na terenie dzisiejszej Polski. Według francuskiego ministerstwa obrony zwożono je głównie z dawnych województw olsztyńskiego, gdańskiego, bydgoskiego, koszalińskiego i szczecińskiego oraz ze Śląska. Oprócz jeńców leżą tu członkowie ruchu oporu, deportowani, robotnicy przymusowi, Alzatczycy wcieleni siłą do armii niemieckiej i zbiegowie z obozów, którzy walczyli w polskim ruchu oporu.
Na Siedlce przeniesiono też szczątki żołnierzy z I wojny światowej z Cmentarza Garnizonowego w Gdańsku oraz jeńców wziętych po bitwie pod Sedanem w 1870 roku.
Szczątki sprzed ponad 200 lat
Najstarsze groby odkryto na miejscu. Podczas zakładania cmentarza odnaleziono szczątki francuskich żołnierzy pochowanych w 1813 roku, po klęsce Wielkiej Armii Napoleona w Rosji. Gdańsk był wtedy w rękach francuskich, w latach 1807-1812.
Działka dla Francji i wizyta de Gaulle'a
Według francuskiego ministerstwa obrony Polska przyznała Francji w 1948 roku prawo do działki w Gdańsku na 99 lat. Francuska misja poszukiwawcza działała w Polsce do 1950 roku. Rodziny zażądały wydania 2180 ciał. Na cmentarzu spoczęli ci, których nie sprowadzono do Francji w akcjach z lat 1951, 1953 i 1961.
Cmentarz przy ul. Powstańców Warszawskich powstawał od 1961 roku, gdy państwo francuskie ufundowało pomnik. Otwarto go 6 lat później, przed wizytą w Polsce prezydenta Francji gen. Charlesa de Gaulle'a. Zajmuje około 2 ha i ma 8 kwater. Gruntowną renowację zakończono w 2002 roku.
Liczby pochowanych różnią się w zależności od źródła. Portal miasta podaje 1359 grobów, z których około 30 proc. ma dane zmarłych. Francuskie ministerstwo obrony pisze o 1152 osobach, w tym 329 niezidentyfikowanych.
Napis, który nie do końca się zgadza
Na pomniku jest napis: „Swoim Synom Zmarłym za Francję w Polsce Wdzięczna Republika Francuska”. Jak zauważa portal miasta, nie do końca odpowiada on realiom historycznym. Pochowani tu Francuzi zginęli, gdy Gdańsk i Pomorze należały do Niemiec, ale w PRL inny napis nie był możliwy.
20 kwietnia 2026 roku wieniec na cmentarzu złożył prezydent Francji Emmanuel Macron, zanim spotkał się w Gdańsku z premierem Donaldem Tuskiem.
Komentarze (0)