Miliony popłyną do Gdańska. Tak miasto chce zatrzymać skutki ulew

Gwałtowne ulewy, lokalne podtopienia i coraz dłuższe okresy bez opadów sprawiają, że miasta muszą zmieniać sposób gospodarowania wodami opadowymi. Gdańsk od lat rozwija system retencji i odwodnienia, a dzięki nowemu dofinansowaniu zrealizuje kolejny pakiet inwestycji, który połączy nowoczesną infrastrukturę z rozwiązaniami opartymi na przyrodzie.

54,7 mln zł dla Gdańska na inwestycje przeciwpowodziowe

Do Gdańska trafi 54,7 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021 do 2027 (FEnIKS). Całkowita wartość projektu wynosi 95,4 mln zł, natomiast wkład własny miasta to 40,7 mln zł. Wszystkie inwestycje będą realizowane w latach 2024 do 2029. Umowę o dofinansowanie podpisano w Warszawie pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej a władzami Gdańska. W imieniu miasta dokument podpisał zastępca prezydenta Piotr Grzelak, natomiast Fundusz reprezentowała prezes Dorota Zawadzka Stępniak.

Projekt nosi nazwę „Zrównoważone systemy gospodarowania wodami opadowymi w Gdańsku. Etap 2. Zielone Miasto” i stanowi kolejny etap działań mających zwiększyć odporność miasta na skutki zmian klimatu. Obejmuje dziesięć inwestycji realizowanych w różnych częściach Gdańska. Są to zarówno modernizacje istniejącej infrastruktury odwodnieniowej, jak i nowe przedsięwzięcia zwiększające retencję oraz wykorzystujące rozwiązania oparte na przyrodzie.

Zmiany klimatu sprawiają, że takie inwestycje stają się koniecznością

Jeszcze kilkanaście lat temu systemy odwodnienia projektowano przede wszystkim z myślą o szybkim odprowadzaniu wody. Dziś coraz większe znaczenie ma również jej zatrzymywanie. Intensywne opady pojawiają się częściej niż kiedyś, a po nich nierzadko następują długie okresy bez deszczu. Dlatego nowoczesne miasta inwestują jednocześnie w kanalizację deszczową, zbiorniki retencyjne i zieloną infrastrukturę.

To właśnie taki kierunek przyjął Gdańsk.

– Zmiany klimatu sprawiają, że inwestycje zwiększające odporność miasta na nawalne opady i podtopienia stają się jednym z naszych najważniejszych zadań. Dzięki środkom z programu FEnIKS zrealizujemy kolejne przedsięwzięcia, które poprawią bezpieczeństwo mieszkańców, zwiększą retencję wód opadowych oraz pozwolą rozwijać zielono niebieską infrastrukturę. To inwestycje, które będą służyć gdańszczankom i gdańszczanom przez wiele lat – powiedział Piotr Grzelak, zastępca prezydenta Gdańska.

Nowy projekt ma nie tylko ograniczyć ryzyko lokalnych podtopień, ale także poprawić sposób gospodarowania wodą opadową w całym mieście. Dzięki temu Gdańsk będzie lepiej przygotowany zarówno na gwałtowne ulewy, jak i na coraz częściej występujące okresy suszy.

Jakie inwestycje powstaną w Gdańsku? Lista obejmuje dziesięć dużych zadań

W ramach projektu zostanie zrealizowanych dziesięć inwestycji, które obejmą różne części miasta.

Zaplanowano:

• renowację kanalizacji deszczowej,
• przebudowę umocnienia Kanału Warzywód I na odcinku przed pompownią Nowy Port,
• realizację projektu Rajskie Ogrody na Długich Ogrodach,
• budowę Zielonej Alei Jana Pawła,
• przebudowę ulicy Junony,
• budowę kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy Narwickiej,
• remont ulicy Hebanowskiego wraz z wymianą nawierzchni jezdni i chodników, remontem kanalizacji deszczowej oraz przebudową sieci gazowej w ramach Budżetu Obywatelskiego,
• budowę drogi dojazdowej wraz z kanalizacją deszczową od ulicy Geodetów do ulicy Nowej Bysewskiej,
• budowę zbiornika retencyjnego Kartuska wraz z odpływem do potoku Strzelniczka,
• pierwszy etap zagospodarowania terenu wokół Polsat Plus Areny Gdańsk.

Inwestycje zostały rozplanowane tak, aby poprawić funkcjonowanie całego systemu gospodarowania wodami opadowymi i zwiększyć bezpieczeństwo w miejscach najbardziej narażonych na skutki intensywnych opadów.

Zbiornik retencyjny i kilometry nowej kanalizacji deszczowej

Jednym z kluczowych elementów projektu będzie budowa zbiornika retencyjnego Kartuska wraz z odpływem do potoku Strzelniczka. Tego typu obiekty pozwalają przejąć nadmiar wody podczas gwałtownych opadów i stopniowo odprowadzać ją do cieków wodnych, zmniejszając ryzyko zalania ulic oraz posesji. Projekt zakłada również budowę około 3,5 kilometra nowej kanalizacji deszczowej oraz przebudowę blisko 4 kilometrów istniejącej sieci. Prace obejmą także przebudowę umocnienia Kanału Warzywód I oraz wykonanie nowej kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy Narwickiej. Dla mieszkańców oznacza to przede wszystkim sprawniejsze odprowadzanie nadmiaru wody podczas ulew, mniejsze ryzyko podtopień oraz większą odporność miejskiej infrastruktury na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Nowe tereny zielone będą zatrzymywać wodę i poprawiać mikroklimat

Projekt nie ogranicza się wyłącznie do inwestycji technicznych. Ważnym elementem są również rozwiązania wykorzystujące potencjał przyrody. Powstaną Rajskie Ogrody na Długich Ogrodach oraz Zielona Aleja Jana Pawła, które będą pełnić funkcję rekreacyjną, ale jednocześnie wspierać naturalną retencję wody. Łącznie dzięki inwestycjom powstanie lub zostanie odnowionych 2,75 hektara zielonej infrastruktury. Takie tereny zatrzymują wodę opadową, odciążają kanalizację podczas intensywnych opadów i poprawiają mikroklimat. Większa ilość zieleni oznacza również niższą temperaturę w czasie upałów, lepszą jakość powietrza oraz bardziej przyjazną przestrzeń dla mieszkańców.

Ponad 113 tysięcy mieszkańców odczuje efekty inwestycji

Z danych przedstawionych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wynika, że z nowych lub odnowionych terenów zielonych będzie mogło korzystać ponad 113 tysięcy mieszkańców Gdańska. Jednocześnie ponad 1300 osób mieszkających na obszarach szczególnie narażonych na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych zyska wyższy poziom ochrony przed podtopieniami.

Istotnym efektem projektu będzie także zwiększenie pojemności miejskich obiektów małej retencji o 24 813 metrów sześciennych. Pozwoli to skuteczniej magazynować wodę podczas nawalnych deszczy i wykorzystywać ją w okresach mniejszej ilości opadów.

Fundusze Europejskie wspierają rozwój zielonej i błękitnej infrastruktury

Nowy projekt jest kolejnym przedsięwzięciem realizowanym przy wsparciu programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021 do 2027. Jego celem jest nie tylko ograniczenie ryzyka podtopień, ale także poprawa jakości przestrzeni miejskiej i zwiększenie odporności Gdańska na skutki zmian klimatu.

– Inwestycje w zieloną i błękitną infrastrukturę to dziś fundament bezpiecznego i odpornego miasta. Gdańsk od lat pokazuje, że mądre zarządzanie wodami opadowymi jest kluczowe dla ochrony mieszkańców i jakości życia w zurbanizowanej przestrzeni. Dzięki wsparciu Funduszy Europejskich oraz zaangażowaniu samorządu możliwe jest tworzenie rozwiązań, które realnie wzmacniają odporność na zmiany klimatu i jednocześnie podnoszą komfort życia lokalnej społeczności – powiedziała Dorota Zawadzka Stępniak, prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Projekt zakłada połączenie klasycznych inwestycji hydrotechnicznych z rozwiązaniami opartymi na przyrodzie. Oprócz nowych odcinków kanalizacji i zbiornika retencyjnego powstaną tereny zielone, które będą zatrzymywać wodę tam, gdzie spadnie. Takie rozwiązania pomagają ograniczać skutki gwałtownych ulew, poprawiają komfort życia mieszkańców i przygotowują miasto na wyzwania związane ze zmieniającym się klimatem.