Gdańsk uczcił 235. rocznicę Konstytucji 3 Maja. Tak wyglądało świętowanie w mieście [FOTO]

Święto 3 maja ponownie zgromadziło mieszkańców wokół wspólnej historii i wartości, które mimo upływu lat nie tracą znaczenia.

Konstytucja 3 Maja Gdańsk. Uroczystości przy pomniku Jana III Sobieskiego

Obchody rozpoczęły się tradycyjnie na Targu Drzewnym przy pomniku króla Jan III Sobieski. Już od godziny 10.45 mieszkańcy mogli odbierać flagi Polski, Unii Europejskiej oraz Gdańska. To właśnie ten gest nadał wydarzeniu wspólnotowy i otwarty charakter.

O godzinie 11.00 rozpoczęła się oficjalna część uroczystości z udziałem samorządowców, przedstawicieli służb, wojska oraz mieszkańców. Złożenie kwiatów stało się symbolicznym hołdem dla twórców Konstytucji.

Podczas wydarzenia głos zabrał Piotr Borawski, zastępca prezydenta Gdańska:

- Wielce szanowne gdańskie środowiska kombatanckie, koleżanki i koledzy samorządowcy, przedstawiciele służb, Droga Gdańska Młodzieży, szanowni państwo. Spotykamy się dzisiaj, by uczcić 235 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. To nawiązanie do tradycji 3 majowych manifestacji patriotycznych, które zaczęły się tutaj w Gdańsku pod koniec lat 70. Od lat zbieramy się pod pomnikiem króla Jana III Sobieskiego, by przypomnieć wielkie dzieło reformy Sejmu Wielkiego i Konstytucję z 1791 roku. To był moment, w którym podjęto próbę ratowania państwa w obliczu ogromnej presji Rosji, Prus i Austrii. Konstytucja 3 maja była bezcennym dziedzictwem, które w czasie niewoli podtrzymywało aspiracje Polaków do niepodległości. Dzisiaj pozostaje symbolem naszych zdolności do tworzenia dobrego prawa i odpowiedzialnego państwa. Jestem przekonany, że to także wskazówka, aby zawsze stać po stronie rządów prawa i konstytucji. - mówił Piotr Borawski, zastępca prezydenta Gdańska.

Konstytucja 3 Maja 1791. Najważniejsze reformy i znaczenie dla Polski

Konstytucja 3 Maja była pierwszą w Europie i jedną z pierwszych na świecie nowoczesnych konstytucji. Została uchwalona przez Sejm Wielki jako próba ratowania państwa po pierwszym rozbiorze.

Najważniejsze założenia dokumentu obejmowały:

• zniesienie liberum veto i wolnej elekcji
• wprowadzenie trójpodziału władzy według idei Monteskiusz
• ograniczenie wpływów magnaterii
• rozszerzenie praw mieszczan i objęcie chłopów ochroną państwa
• przekształcenie Rzeczypospolitej w monarchię konstytucyjną

Konstytucja wprowadzała nowoczesne pojęcie narodu, obejmujące nie tylko szlachtę, ale także inne warstwy społeczne. Była próbą budowy silnego i sprawnie zarządzanego państwa.

Konstytucja 3 Maja historia. Kryzys państwa i próba jego ratowania

Tło uchwalenia konstytucji było dramatyczne. Rzeczpospolita przez dziesięciolecia zmagała się z kryzysem politycznym, ingerencją obcych państw i konfliktami wewnętrznymi. Reformatorzy działali pod ogromną presją czasu.

Do tych realiów odniósł się Andrzej Adamczyk, prezes Okręgu Gdańskiego Związku Piłsudczyków:

- Spotykamy się dzisiaj w 235 rocznicę uchwalenia jednego z najważniejszych aktów prawnych w historii Rzeczypospolitej. Rzeczpospolita nie upadła w ciągu kilku lat. Ten proces trwał około stu lat, od śmierci króla Jana III Sobieskiego. W tym czasie państwo było osłabiane przez konflikty elit i ingerencję obcych mocarstw. Liczebność wojska spadła do kilkunastu tysięcy żołnierzy, podczas gdy sąsiednie państwa dysponowały setkami tysięcy. W takich warunkach grupa patriotów podjęła próbę reformy państwa. To pokazuje skalę determinacji i znaczenie Konstytucji 3 maja jako projektu naprawy państwa - mówił Andrzej Adamczyk, prezes Okręgu Gdańskiego Związku Piłsudczyków.

Konstytucja obowiązywała krótko. Już w 1792 roku została obalona w wyniku interwencji rosyjskiej oraz przystąpienia króla do konfederacji targowickiej.

Konstytucja 3 Maja Gdańsk wydarzenia. Koncert carillonowy i rekonstrukcje historyczne

Obchody w Gdańsku miały także widowiskowy charakter. O godzinie 13.00 z wieży Ratusza Głównego Miasta rozbrzmiał koncert carillonowy, który przyciągnął mieszkańców i turystów spacerujących po Głównym Mieście.

Po południu centrum zamieniło się w scenę historyczną:

• o 15.00 odbyła się uroczysta zmiana warty między Wieżą Więzienną a Złotą Bramą
• rekonstruktorzy przeszli ulicą Długą w kierunku Dworu Artusa
• o 15.30 zaprezentowano inscenizację przysięgi mieszczan na wierność królowi i Rzeczypospolitej

Wydarzenia te przyciągnęły tłumy i stworzyły wyjątkową atmosferę, łącząc edukację historyczną z atrakcyjną formą przekazu.

Konstytucja 3 Maja znaczenie dziś. Symbol wolności i państwowości

Choć Konstytucja 3 Maja obowiązywała zaledwie rok, jej znaczenie przetrwało okres zaborów i kolejne epoki. Stała się symbolem dążeń do niepodległości oraz dowodem, że możliwe jest stworzenie nowoczesnego państwa opartego na prawie.

Współczesne obchody w Gdańsk pokazują, że pamięć o tym wydarzeniu nadal jest żywa. To nie tylko rocznica historyczna, ale również moment refleksji nad tym, czym dziś jest państwo, wspólnota i odpowiedzialność za jego przyszłość.