Reakcja służb w Krakowie
Dr Piotr Robakowski, który kwestiami bezpieczeństwa zajmuje się zawodowo, bo pracuje w Instytucie Politologii Uniwersytetu Gdańskiego, w Zakładzie Studiów Strategicznych i Bezpieczeństwa, i jest związany z Centrum Badań nad Bezpieczeństwem i Obronnością. Reakcję państwa na atak w Krakowie ocenia jako właściwą.
Myślę, że reakcja na pewno była właściwa. Nikt nie spodziewał się zdarzenia tego typu i o takim nasileniu. Nie mieliśmy dotychczas sytuacji, w których osoba atakowałaby przypadkowych przechodniów z broni półautomatycznej, mówi dr Piotr Robakowski z Uniwersytetu Gdańskiego
Ekspert zwraca uwagę na pościg za napastnikiem.
Służby były na miejscu i zadziałały adekwatnie do zagrożenia. Moglibyśmy nawet mówić o pewnej heroicznej postawie przy podjęciu pościgu i unieszkodliwieniu napastnika. Gdyby do tego nie doszło, ofiar na pewno mogło być więcej, dodaje Robakowski
Co łączy takie ataki?
Pytany, czy zaskoczyło go, że w Polsce doszło do takiego zdarzenia, Robakowski mówi o szerszym zjawisku.
Mamy do czynienia z tendencją właściwie światową, z radykalizacją życia publicznego. Coraz częściej osoby, które hołdują skrajnym odniesieniom do zbrodni i fascynują się nią, są w stanie takie czyny popełniać, mówi Robakowski
Polska była przez długi czas państwem, w którym do takich czynów nie dochodziło, aczkolwiek mieliśmy wcześniej sytuację na Uniwersytecie Warszawskim czy ataki nożowników w szkołach. Można było się spodziewać, że ta tendencja będzie się rozwijała, dodaje.
Zapytaliśmy o polityczny spór, który wybuchł po ataku, i o zjawisko naśladowania wcześniejszych zamachowców.
Przypisywanie różnych skrajnych narracji to trochę pójście na skróty. To, co widzimy, to kryzys tożsamościowy, szczególnie młodych ludzi, którzy chcą się wyrwać z poczucia bycia ofiarą i chcą panować nad życiem i losem innych. Myślę, że to jest główny element, który jest widoczny i łączy też te zbrodnie, mówi Robakowski
Ci ludzie fascynują się zbrodnią, nawet wymierzaniem jakiejś sprawiedliwości. Czują się wykluczeni ze społeczeństwa, czują się ofiarami. To jest wyjście z roli ofiary w rolę napastnika, terrorysty, agresora, dodaje.
Strach przed wyjściem na ulicę
Zapytaliśmy o 2 postawy przed 11 listopada: jedni mówią, że nie pójdą na publiczne zgromadzenia, inni zachowują się, jakby nic się nie stało. Robakowski nie dziwi się żadnej z nich.
Często takie zdarzenia są później podbijane po to, żeby zastraszyć ludzi i wzbudzić poczucie zagrożenia. Każdy ma różny próg odporności psychicznej. Jedne osoby będą się bardziej bały i nie będą chciały uczestniczyć, a inne będą chciały podkreślić, że nie damy się zastraszyć ani zmanipulować, mówi Robakowski
Tak opisuje postawę tych, którzy nie dadzą się zastraszyć:
Będziemy bardziej czujni i uważni, będziemy korzystać z ochrony, jaką dają nam służby, ale będziemy dalej prowadzić normalne życie, dodaje Robakowski
Czy na Długim Targu jest bezpiecznie?
Pytany, czy w takiej przestrzeni jak Długi Targ trzeba jeszcze coś poprawić, ekspert przypomina, że zabezpieczenia mają granice.
Każde kolejne zabezpieczenie daje nam poczucie zwiększonego bezpieczeństwa, ale one nigdy w 100% nie będą chroniły. Podnoszenie poziomu bezpieczeństwa to proces. Z tego, co obserwuję na co dzień, te zabezpieczenia są na dość dużym poziomie. Do tego dochodzi zaangażowanie i doświadczenie służb w takich miejscach jak to, mówi Robakowski
Jego zdaniem najwięcej jest do zrobienia w rozpoznawaniu zagrożeń.
Do zrobienia jest budowanie coraz większej świadomości, żebyśmy byli w stanie identyfikować zagrożenia, szczególnie te zupełnie nowe, do których nigdy nie byliśmy przyzwyczajeni. Jakiekolwiek systemowe rozwiązania byśmy wprowadzali, kolejne blokady czy dodatkowe kontrole, nigdy nie zastąpią czujności i odpowiedzialności za siebie i za innych, dodaje
4U: uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak
Robakowski odwołuje się do zasady 4U. To procedura z kampanii społecznej Centrum Prewencji Terrorystycznej ABW i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, która opisuje, jak zachować się podczas ataku sprawcy uzbrojonego w broń palną. Ma 4 kroki: uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak.
1. Uważaj: rozpoznaj zagrożenie i drogi ucieczki.
Od momentu zauważenia dziwnej sytuacji czy zagrożenia pierwszym elementem jest identyfikacja tego zagrożenia. Identyfikacja miejsca ucieczki, wyjść, rozeznanie się, co możemy w takiej sytuacji zrobić, mówi Robakowski
2. Uciekaj: oddal się i zaalarmuj służby.
Jeżeli widzimy, słyszymy, podejrzewamy, że może to być zagrożenie, to oddalamy się. Nie idziemy tam, nie kręcimy filmu, nie patrzymy, czy zauważymy coś ciekawego, tylko oddalamy się z miejsca zagrożenia i wtedy alarmujemy służby, mówi Robakowski
3. Ukryj się, jeśli nie możesz uciec.
Jeśli nie możemy się oddalić i zagrożenie jest bezpośrednie, chowamy się. Wykorzystujemy infrastrukturę tak, żeby zagrożenie nie oddziaływało na nas bezpośrednio, dodaje
4. Udaremnij atak, ale tylko w ostateczności.
Kiedy już nie mamy wyjścia i jesteśmy bezpośrednio zagrożeni, robimy wszystko, żeby w dostępny sposób unieszkodliwić napastnika, mówi Robakowski
Czy zdaliśmy egzamin?
Na koniec zapytaliśmy, czy po ataku w Krakowie zdaliśmy egzamin jako państwo i jako ludzie.
Błyskawicznie zareagowały służby, a ludzie, którzy byli w otoczeniu, instynktownie reagowali, ukrywali się, uciekali z tego miejsca. Dużo rzeczy dzieje się intuicyjnie. Jako społeczeństwo mamy chyba umiejętności i wiedzę, jak zadziałać w sytuacji kryzysowej, kiedy ona się wydarzy, mówi Robakowski
Warto wiedzieć W sytuacji zagrożenia dzwoń pod numer alarmowy 112.
Komentarze (0)