Od 1 września 2026 roku uczniowie szkół podstawowych nie będą mogli swobodnie korzystać z telefonów komórkowych podczas pobytu w placówce. Sejm uchwalił nowelizację Prawa oświatowego, która obejmuje lekcje, przerwy oraz zajęcia organizowane poza szkołą. Dla Gdańska oznacza to konieczność przygotowania jednolitych procedur w podstawówkach prowadzonych przez samorząd oraz w placówkach niepublicznych.
Zakaz nie dotyczy wyłącznie klasycznych telefonów. Przepisy obejmują także inne urządzenia pozwalające na komunikowanie się na odległość, nagrywanie dźwięku albo rejestrowanie obrazu. W praktyce może to oznaczać również smartwatche oraz podobne urządzenia elektroniczne, które coraz częściej trafiają do szkół razem z uczniami. Uczeń będzie mógł mieć urządzenie przy sobie, ale jego używanie ma być zakazane poza wyraźnie określonymi wyjątkami.
W gdańskich szkołach najważniejsze będzie teraz przełożenie ustawowej zasady na codzienną organizację pracy. Każda placówka będzie musiała określić, gdzie uczniowie mają przechowywać telefony, kiedy mogą po nie sięgnąć i kto podejmuje decyzję w sytuacjach wyjątkowych. Sam zakaz będzie wynikał z ustawy, ale sposób jego egzekwowania pozostanie w dużej mierze po stronie szkół.
Komórki w podstawówkach i przerwy bez smartfonów
Największa zmiana dotyczy tego, że ograniczenia mają objąć nie tylko czas lekcji. Telefon nie będzie mógł być używany również podczas przerw. To istotne, bo w wielu szkołach właśnie przerwy były dotąd momentem, w którym uczniowie sięgali po smartfony najczęściej. Nowe przepisy mają ograniczyć rozproszenie, nagrywanie innych uczniów bez zgody oraz przenoszenie konfliktów szkolnych do komunikatorów i mediów społecznościowych.
Minister edukacji Barbara Nowacka, przedstawiając wcześniej założenia projektu po przyjęciu go przez rząd, mówiła, że ustawa dotyczy zakazu używania telefonów komórkowych przez uczniów i uczennice szkół podstawowych w czasie przerw oraz wszystkich zajęć dydaktycznych. W praktyce oznacza to, że telefon ma przestać być stałym elementem szkolnej codzienności, a jego użycie będzie wymagało konkretnego uzasadnienia.
Dla rodziców z Gdańska jedną z ważniejszych kwestii będzie kontakt z dzieckiem w nagłych sytuacjach. Ustawa nie oznacza, że telefon musi zniknąć z plecaka, ale ogranicza możliwość korzystania z niego przez ucznia. Szkoły będą musiały jasno wyjaśnić rodzicom, jak w razie potrzeby skontaktować się z dzieckiem oraz w jakich sytuacjach uczeń będzie mógł użyć telefonu za zgodą nauczyciela lub dyrektora.
Zakaz telefonów w przedszkolach także w Gdańsku
Nowelizacja obejmie również przedszkola i oddziały przedszkolne. To efekt poprawki zgłoszonej podczas prac sejmowych. Sejmowa Komisja Edukacji i Nauki zaopiniowała ją pozytywnie, a Ministerstwo Edukacji Narodowej poparło rozszerzenie zakazu na najmłodsze dzieci. W konsekwencji nowe zasady będą dotyczyć także gdańskich przedszkoli publicznych i niepublicznych.
W przypadku przedszkoli znaczenie zakazu jest inne niż w starszych klasach podstawówek. Małe dzieci nie korzystają z telefonów w placówkach tak często jak uczniowie, ale ustawodawca zdecydował się wprowadzić wspólną regułę dla całego najniższego etapu edukacji. Chodzi o to, aby już w przedszkolach ograniczać obecność urządzeń elektronicznych i unikać sytuacji, w których telefon zastępuje zabawę, kontakt z rówieśnikami albo aktywność pod opieką nauczyciela.
Dla dyrektorów przedszkoli oznacza to konieczność doprecyzowania zasad w dokumentach wewnętrznych. Placówki będą musiały wskazać, jak postępować z urządzeniami przynoszonymi przez dzieci i jak rozwiązywać sytuacje wyjątkowe. W praktyce ważna będzie także komunikacja z rodzicami, bo to oni odpowiadają za to, z czym dziecko przychodzi do przedszkola.
Wyjątki od zakazu telefonów dla zdrowia i bezpieczeństwa
Zakaz telefonów w szkołach nie będzie bezwzględny. Najważniejsze wyjątki dotyczą zdrowia oraz bezpieczeństwa. Uczeń będzie mógł skorzystać z telefonu albo specjalistycznej aplikacji, jeśli urządzenie jest potrzebne ze względów medycznych. Może chodzić m.in. o monitorowanie stanu zdrowia, korzystanie z aplikacji wspierającej leczenie albo sytuację, w której telefon jest elementem stałej kontroli nad bezpieczeństwem dziecka.
Podczas prac nad ustawą przyjęto poprawkę Koalicji Obywatelskiej wzmacniającą ochronę uczniów, którzy rzeczywiście potrzebują urządzenia z powodów zdrowotnych. Jeżeli dyrektor odmówi zgody na korzystanie z telefonu lub specjalistycznej aplikacji w takiej sytuacji, będzie musiał uzasadnić odmowę na piśmie. To ważne dla rodziców, bo ogranicza ryzyko arbitralnych decyzji i wymusza jasne wskazanie powodów odmowy.
Telefon będzie mógł zostać użyty również wtedy, gdy zdecyduje o tym nauczyciel. Dotyczy to sytuacji, w których urządzenie jest potrzebne podczas lekcji, zajęć wychowawczych albo działań opiekuńczych. Oznacza to, że szkoła nie rezygnuje z narzędzi cyfrowych, ale chce oddzielić ich kontrolowane wykorzystanie edukacyjne od swobodnego korzystania ze smartfonów przez uczniów.
Nowe obowiązki dla gdańskich dyrektorów i nauczycieli
Przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027 szkoły będą musiały przygotować się organizacyjnie do nowych przepisów. Najważniejsze będzie dostosowanie statutów, regulaminów i procedur. Trzeba będzie określić sposób przechowywania telefonów, zasady udzielania zgód w wyjątkowych sytuacjach, tryb postępowania przy naruszeniu zakazu oraz sposób informowania rodziców.
W gdańskich szkołach podstawowych wyzwaniem może być skala. W dużych placówkach codziennie przebywa po kilkuset uczniów, a jednolite egzekwowanie zakazu wymaga konsekwencji całego grona pedagogicznego. Jeżeli każda klasa albo każdy nauczyciel będzie stosować zasady inaczej, szybko pojawią się konflikty i poczucie nierównego traktowania. Dlatego kluczowe będą jasne procedury, a nie tylko sam zapis ustawowy.
Nauczyciele będą musieli rozstrzygać sytuacje praktyczne: czy uczeń może skorzystać z telefonu, czy urządzenie było używane zgodnie z zasadami, czy potrzebna jest reakcja wychowawcza oraz czy sprawę należy przekazać dyrektorowi. W przypadku uczniów korzystających z telefonu ze względów zdrowotnych szkoła będzie musiała działać szczególnie ostrożnie, aby zakaz nie ograniczył realnych potrzeb dziecka.
Smartfony w szkołach a higiena cyfrowa uczniów
Nowelizacja jest odpowiedzią na problem, który od lat narasta w szkołach w całej Polsce, również w dużych miastach takich jak Gdańsk. Telefon w szkole to nie tylko kontakt z rodzicem, ale także gry, media społecznościowe, komunikatory, aparat i kamera. Dla nauczycieli oznacza to rozproszenie uwagi uczniów, a dla dyrektorów ryzyko sytuacji związanych z nagrywaniem, publikowaniem treści i konfliktami między dziećmi.
Zakaz ma pomóc w ograniczeniu obecności smartfonów w czasie, gdy uczniowie powinni koncentrować się na lekcjach, odpoczynku, rozmowie z rówieśnikami i aktywności poza ekranem. Nie rozwiąże jednak wszystkich problemów związanych z korzystaniem przez dzieci z internetu. Szkoły nadal będą musiały prowadzić edukację medialną, a rodzice nadal będą odgrywać kluczową rolę w kształtowaniu domowych zasad korzystania z urządzeń.
Po uchwaleniu przez Sejm ustawa trafi do Senatu. Następnie potrzebny będzie podpis prezydenta i ogłoszenie przepisów. Jeżeli harmonogram zostanie utrzymany, od 1 września 2026 roku zakaz telefonów stanie się codziennością także w gdańskich podstawówkach i przedszkolach. Najważniejsze będzie to, czy szkoły zdążą przygotować rozwiązania, które będą czytelne dla uczniów, rodziców i nauczycieli.
Komentarze (0)