Pacjent może nie dostać kodu recepty. Nowe zasady już od 13 września

Zmiana obejmie całą Polskę i będzie dotyczyła recept refundowanych wystawianych w systemie P1. Centrum e-Zdrowia zapowiedziało uruchomienie nowych reguł walidacji w trybie blokującym. Oznacza to, że system nie pozwoli zapisać dokumentu, który nie będzie spełniał określonych wymagań.

Do tej pory część błędów mogła zostać wykryta dopiero przy realizacji recepty w aptece. Po wdrożeniu nowych rozwiązań sprawdzenie odbędzie się już na etapie wystawiania recepty. Lekarz będzie musiał poprawić dokument, zanim pacjent otrzyma kod e-recepty.

Nowe zasady nie zmienią listy refundowanych leków, wskazań refundacyjnych ani poziomu odpłatności. Dotyczą wyłącznie danych przekazywanych do systemu oraz sposobu obliczania ilości produktu leczniczego.

System sprawdzi, na jak długo wystarczy przepisany lek

Jednym z najważniejszych elementów nowych zasad będzie kontrola okresu terapii. System ma ograniczać przypadki wystawiania zwykłych recept refundowanych na ilość leku wystarczającą na ponad 120 dni leczenia.

Limit 120 dni ma szczególne znaczenie przy rozróżnieniu zwykłej recepty refundowanej i recepty rocznej. Jeżeli liczba przepisanych opakowań, ich wielkość oraz wskazane dawkowanie będą wskazywały na terapię dłuższą niż 120 dni, dokument może zostać odrzucony.

Nie oznacza to zakazu leczenia trwającego dłużej niż cztery miesiące. W takiej sytuacji lekarz może zastosować rozwiązania przewidziane dla recept rocznych albo wystawić kolejne dokumenty zgodnie z obowiązującymi zasadami. Problemem będzie natomiast przekazanie do systemu recepty, której konstrukcja nie odpowiada wskazanemu czasowi terapii.

Czas kuracji stanie się obowiązkowym elementem recepty

Na refundowanej e-recepcie trzeba będzie podać informację o czasie trwania kuracji. Dane te pozwolą systemowi zestawić okres leczenia z liczbą i wielkością przepisanych opakowań.

Wymóg obejmie również recepty dotyczące wyrobów medycznych, jeżeli przepisywane są na zasadach objętych nową walidacją. Brak informacji o czasie stosowania może uniemożliwić zapisanie dokumentu.

Dla lekarza oznacza to konieczność dokładniejszego uzupełniania formularza. Dla pacjenta najważniejsza będzie praktyczna konsekwencja: e-recepta może nie zostać wystawiona podczas pierwszej próby, jeżeli program wykryje brak wymaganych danych.

Dawkowanie opisowe może już nie wystarczyć

Centrum e-Zdrowia wymaga również stosowania strukturalnego dawkowania. System powinien otrzymać informacje zapisane w sposób umożliwiający automatyczne odczytanie liczby dawek, częstotliwości przyjmowania preparatu oraz czasu stosowania.

Dawkowanie strukturalne ma ograniczyć pomyłki wynikające z rozbieżności między zaleceniem lekarza a liczbą przepisanych opakowań. Jeżeli pacjent ma przyjmować określoną ilość leku każdego dnia, system będzie mógł sprawdzić, czy wskazana liczba opakowań odpowiada takiemu schematowi.

Nieprawidłowości mogą pojawić się między innymi wtedy, gdy opis dawkowania nie pozwala jednoznacznie określić, na ile dni wystarczy przepisany produkt. W takich przypadkach recepta nie przejdzie walidacji w trybie blokującym.

Wielkość opakowania musi odpowiadać danym z RPL

Kolejnym wymaganiem będzie zgodność informacji o wielkości opakowania z Rejestrem Produktów Leczniczych. Chodzi o to, aby recepta wskazywała faktycznie zarejestrowany wariant produktu.

Ma to znaczenie w przypadku leków dostępnych w różnych opakowaniach, na przykład zawierających 28, 50 albo 100 tabletek. System musi wiedzieć, ile produktu znajduje się w konkretnym opakowaniu, aby prawidłowo obliczyć możliwą ilość do wydania.

Centrum e-Zdrowia już wcześniej wprowadziło podobny mechanizm przy realizacji recept rocznych. Od 7 kwietnia 2026 roku system uwzględnia rzeczywiste wielkości opakowań zapisane w RPL. Bierze pod uwagę również dostępność poszczególnych wariantów w aptekach, zgodnie z danymi ZSMOPL.

Nie wszystkie recepty obejmie blokująca walidacja

Nowe wymagania nie będą dotyczyły recept nierefundowanych, czyli pełnopłatnych, bez oznaczenia „365”. Wyłączone zostaną także recepty recepturowe, recepty farmaceutyczne oraz dokumenty dotyczące importu docelowego.

Wyjątek przewidziano również dla części opakowań o złożonej strukturze. Są to produkty zawierające więcej niż jeden element definiujący ich pojemność lub sposób wydania. Przykładem może być opakowanie obejmujące wstrzykiwacz oraz kilka igieł.

Według informacji przekazywanych przez Centrum e-Zdrowia kategoria ta może obejmować około 2,5 tys. numerów GTIN. W przypadku takich produktów zastosowanie standardowej walidacji mogłoby prowadzić do błędnych wyliczeń.

Farmaceuci od miesięcy zwracają uwagę na problem

Zmiany są związane z problemem dotyczącym recept ważnych przez 30 dni, na których lekarze przepisywali ilość leku odpowiadającą terapii dłuższej niż 120 dni. W lipcu 2026 roku Naczelna Izba Aptekarska wydała rekomendacje dla farmaceutów dotyczące realizacji takich dokumentów.

Izba zaleciła, aby przy receptach 30-dniowych wydawać pacjentowi łącznie zapas odpowiadający maksymalnie 120 dniom terapii. Realizacja może odbywać się jednorazowo albo w kilku aptekach, ale po wydaniu takiej ilości recepta powinna zostać zamknięta albo nie powinna być dalej realizowana.

Naczelna Izba Aptekarska zwracała uwagę, że wyliczenia ilości leku powinien wykonywać system P1. Nowe reguły CeZ mają przenieść kontrolę nad tym procesem na etap wystawiania recepty. Dzięki temu apteka ma otrzymywać dokument, który wcześniej przeszedł automatyczną weryfikację.

Lekarze i dostawcy oprogramowania muszą przygotować systemy

Największe obowiązki spadną na lekarzy oraz podmioty dostarczające programy do obsługi dokumentacji medycznej. Oprogramowanie będzie musiało poprawnie obsługiwać nowe reguły i przekazywać do systemu P1 komplet wymaganych informacji.

Pacjent nie będzie składał dodatkowego wniosku ani wykonywał żadnej czynności technicznej. Powinien jednak pamiętać, że od 13 września wystawienie refundowanej e-recepty może wymagać poprawienia danych przez lekarza. Bez pozytywnej walidacji dokument nie zostanie zapisany, a kod recepty nie zostanie wygenerowany.

Słowa kluczowe: e-recepta, recepty refundowane, nowe zasady e-recept, Centrum e-Zdrowia, walidacja recept, system P1, limit 120 dni terapii, dawkowanie strukturalne, Rejestr Produktów Leczniczych, refundacja leków, apteki, lekarze

Źródła:

• Centrum e-Zdrowia, „Od 13 września 2026 r. zmienią się zasady walidacji recept refundowanych”
• Centrum e-Zdrowia, „Od 7 kwietnia wyliczenia dotyczące e-recept rocznych z uwzględnieniem wielkości opakowań”
• Naczelna Izba Aptekarska, „Komunikat w sprawie realizacji recept ważnych 30 dni”
• Prawo.pl, „Zaostrzone kryteria wystawiania recept już od września”
• Portal Samorządowy, „Od 13 września nowe reguły w aptekach”