W Polsce kobiety mogą obecnie przechodzić na emeryturę po ukończeniu 60 lat, natomiast mężczyźni muszą osiągnąć 65. rok życia. Różnica wynosi więc pięć lat i od dawna jest przedmiotem dyskusji dotyczącej stabilności systemu emerytalnego. Teraz do tematu powróciła minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.
W programie „Gość Wydarzeń” Polsat News 15 października 2026 roku minister opowiedziała się za zrównaniem wieku emerytalnego obu płci. Z jej wypowiedzi wynika, że zmiany powinny raczej polegać na podwyższeniu wieku emerytalnego kobiet, a nie jego obniżeniu w przypadku mężczyzn. Jednocześnie zaznaczyła, że ewentualna reforma wymagałaby wcześniejszej debaty i szerokiego porozumienia społecznego.
Wiek emerytalny kobiet miałby wzrosnąć. Co proponuje minister?
Obowiązujący od 1 października 2017 roku powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Osiągnięcie tego wieku pozwala ubiegać się o emeryturę na zasadach określonych w ustawie. Nie oznacza jednak obowiązku natychmiastowego zakończenia pracy zawodowej.
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz uważa, że warto rozważyć odejście od obecnego zróżnicowania wieku emerytalnego. Jej propozycja wskazuje kierunek, w którym granica dla kobiet mogłaby zostać podniesiona do poziomu obowiązującego mężczyzn. Nie przedstawiono jednak szczegółowego harmonogramu reformy ani projektu ustawy określającego nowy wiek przechodzenia na emeryturę.
Zmiana granicy z 60 do 65 lat oznaczałaby wydłużenie ustawowego okresu aktywności zawodowej kobiet o pięć lat. Nie wiadomo jednak, czy ewentualna reforma byłaby wprowadzana stopniowo i które roczniki mogłaby objąć. Rozważana propozycja nie zmienia dziś uprawnień kobiet, które osiągają obecny wiek emerytalny.
Dlaczego wraca temat podwyższenia wieku emerytalnego?
Jednym z najważniejszych wyzwań dla systemu emerytalnego jest starzenie się społeczeństwa. Zmiany demograficzne oznaczają, że w przyszłości relacja liczby osób pracujących do liczby emerytów może stawać się coraz mniej korzystna. Ma to znaczenie dla finansowania wypłat z systemu ubezpieczeń społecznych.
Minister Pełczyńska-Nałęcz powiązała konieczność dyskusji o reformach z sytuacją demograficzną i finansami państwa. Zwróciła również uwagę na obciążenia, które mogą w przyszłości ponosić młodsze pokolenia. Jej zdaniem rozwiązanie problemów strukturalnych wymaga rozmowy o zasadach działania systemu świadczeń społecznych.
Późniejsze przejście na emeryturę może zwiększyć wysokość miesięcznego świadczenia, ponieważ pozwala zgromadzić więcej składek i skraca przewidywany okres ich wypłacania. Korzyść zależy jednak od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego, wysokości wynagrodzenia oraz historii zatrudnienia. Z kolei wydłużenie okresu aktywności zawodowej może być szczególnie trudne dla osób wykonujących ciężką pracę fizyczną lub zmagających się z ograniczeniami zdrowotnymi.
800 plus może wzrosnąć. Pojawił się jednak warunek
Kolejny postulat Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz dotyczy świadczenia wychowawczego 800 plus. Minister zasugerowała, że można rozważyć podwyższenie kwoty przekazywanej rodzinom, zwłaszcza tym wielodzietnym, w których dzieci są zagrożone ubóstwem. Jednocześnie opowiedziała się za wprowadzeniem ograniczenia dla rodzin znajdujących się w najlepszej sytuacji materialnej.
Obecnie podstawowa wysokość świadczenia wynosi 800 zł miesięcznie na dziecko do ukończenia 18. roku życia. Dla polskich rodzin prawo do niego nie jest co do zasady uzależnione od osiąganych dochodów. Ostatnia podwyżka nastąpiła 1 stycznia 2024 roku, kiedy kwota wzrosła z 500 do 800 zł.
Minister wskazała możliwość zastosowania limitu majątkowego, który ograniczałby dostęp do pieniędzy najzamożniejszym gospodarstwom domowym. Nie podała jednak wartości takiego limitu ani wysokości ewentualnie podwyższonego świadczenia. Nie wiadomo także, czy oceniany miałby być wyłącznie dochód rodziny, jej majątek, czy oba te elementy.
Czy 800 plus będzie wynosiło 1000 zł?
Wypowiedź minister nie zawiera konkretnej propozycji nowej stawki świadczenia wychowawczego. Nie można więc na jej podstawie stwierdzić, że 800 plus zostanie zwiększone do 900, 1000 lub innej kwoty. Tak samo nie ma potwierdzenia, że od określonego terminu rodziny z wyższymi dochodami utracą prawo do wypłaty.
Podwyższenie świadczenia o 200 zł oznaczałoby przykładowo wzrost wsparcia na jedno dziecko z 9600 zł do 12 000 zł rocznie. W przypadku dwojga dzieci byłby to wzrost rocznej sumy z 19 200 zł do 24 000 zł. Są to jednak wyłącznie matematyczne przykłady, a nie kwoty zapowiedziane przez ministerstwo.
Ewentualne połączenie wyższych wypłat z ograniczeniem ich dostępności oznaczałoby istotną zmianę konstrukcji programu. Z powszechnego świadczenia mógłby on stać się instrumentem silniej ukierunkowanym na określone grupy rodzin. Wprowadzenie takiego rozwiązania wymagałoby jednak przygotowania szczegółowych przepisów.
Trzynasta emerytura również może zostać zmieniona
Wśród propozycji Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz znalazła się także zmiana zasad wypłacania trzynastej emerytury. Minister zasugerowała, że dodatkowe świadczenie powinno trafiać przede wszystkim do osób pobierających najniższe emerytury. Oznaczałoby to możliwość odejścia od obowiązującego modelu wypłaty niezależnej od wysokości podstawowego świadczenia.
W 2026 roku trzynasta emerytura wyniosła 1978,49 zł brutto, czyli tyle samo, ile najniższa emerytura po marcowej waloryzacji. Świadczenie było przyznawane automatycznie osobom spełniającym ustawowe warunki. Nie obowiązywał przy nim próg dochodowy podobny do tego, który stosuje się przy czternastej emeryturze.
Minister nie określiła, jaka wysokość podstawowej emerytury miałaby uprawniać do dodatkowych pieniędzy. Nie wiadomo również, czy zmiana polegałaby na wprowadzeniu jednego progu, czy mechanizmu stopniowego ograniczania wypłat. Na obecnym etapie nie można więc ustalić, ile osób potencjalnie straciłoby prawo do trzynastki.
Czy nowe przepisy wejdą w życie w 2027 roku?
Na 27 października 2026 roku opisane postulaty nie stanowią obowiązujących przepisów. Nie przedstawiono potwierdzonego terminu wejścia w życie zmian w wieku emerytalnym, 800 plus ani trzynastej emeryturze. Wypowiedzi minister nie oznaczają również, że wszystkie te rozwiązania zostały zaakceptowane przez Radę Ministrów.
Każda z proponowanych reform wymagałaby przygotowania odpowiednich przepisów oraz przeprowadzenia procesu legislacyjnego. Szczególnie zmiana wieku emerytalnego wymagałaby rozstrzygnięcia, jak potraktować osoby zbliżające się do osiągnięcia obecnej granicy wieku. W przypadku 800 plus i trzynastej emerytury konieczne byłoby natomiast określenie szczegółowych kryteriów przyznawania pieniędzy.
Do czasu ewentualnej zmiany przepisów obowiązują dotychczasowe zasady. Kobiety mogą przechodzić na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat. Świadczenie wychowawcze nadal wynosi 800 zł miesięcznie, natomiast trzynasta emerytura pozostaje ustawowym dodatkowym świadczeniem dla uprawnionych emerytów i rencistów.
Komentarze (0)