7000 zł na pogrzeb to nie wszystko. Można dostać dodatkowe pieniądze, a ZUS szykuje kolejne zmiany

Od początku 2026 roku osoby uprawnione mogą otrzymać 7000 zł zasiłku pogrzebowego. Wcześniej maksymalna kwota świadczenia wynosiła 4000 zł i nie zmieniała się od 2011 roku. Podwyżka o 75 proc. miała częściowo zrekompensować rosnące koszty usług pogrzebowych.

Organizacja pochówku wiąże się z szeregiem wydatków, których łączna wysokość może przekroczyć wartość świadczenia. Rodzina musi opłacić między innymi usługi zakładu pogrzebowego, trumnę lub urnę, transport i niezbędne czynności związane z pochówkiem. Dochodzą do tego opłaty cmentarne oraz inne koszty zależne od miejsca i charakteru ceremonii.

Problemy finansowe związane z organizacją pogrzebów były jednym z tematów posiedzenia sejmowej podkomisji stałej do spraw zabezpieczenia społecznego. Przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz ZUS przedstawili informacje o funkcjonowaniu nowych przepisów. Omówiono również planowane na 2027 rok rozwiązania dotyczące elektronicznej obsługi wniosków.

Dodatkowe pieniądze na pogrzeb. Nie zawsze obowiązuje kryterium dochodowe

Osoby, dla których standardowe świadczenie okazuje się niewystarczające, mogą w szczególnych sytuacjach ubiegać się o zasiłek celowy z pomocy społecznej. Dotyczy to przede wszystkim przypadków nadzwyczajnych, gdy koszty pogrzebu są wyjątkowo wysokie albo gdy zasiłek pogrzebowy w ogóle nie przysługuje. Przepisy przewidują możliwość przyznania takiej pomocy także osobie, która otrzymała już podstawowe świadczenie.

Przykładem wyjątkowo kosztownej sytuacji jest sprowadzenie ciała osoby zmarłej z zagranicy. Transport międzynarodowy i związane z nim formalności mogą znacząco podnieść wydatki na pochówek. W takim przypadku osoba organizująca pogrzeb może zwrócić się o dodatkowe wsparcie do ośrodka pomocy społecznej.

W określonych ustawą przypadkach dodatkowe świadczenie nie jest uzależnione od kryterium dochodowego. Nie oznacza to jednak, że każda rodzina, która wyda ponad 7000 zł, automatycznie otrzyma zwrot pozostałych kosztów. Konieczne jest udokumentowanie wydatków i wykazanie okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

ZUS wypłaca zasiłek szybciej. Termin skrócono do 14 dni

Zmiany wprowadzone 1 stycznia 2026 roku objęły również procedury wypłacania świadczenia. ZUS ma obecnie 14 dni na wypłatę zasiłku od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do pieniędzy. Przed zmianą przepisów termin ten wynosił 30 dni.

Według informacji przekazanych podczas posiedzenia sejmowej podkomisji średni czas oczekiwania na pieniądze wynosił około 9 dni. W przypadku świadczeń wypłacanych przez KRUS było to około 10 dni. Dane wskazują, że obie instytucje realizowały wiele wypłat przed upływem ustawowego terminu.

Skala wydatków pozostaje znaczna. Na wypłatę zasiłków pogrzebowych w 2026 roku zaplanowano około 2,6 mld zł. Według danych zaprezentowanych podczas obrad od 1 stycznia do 11 maja 2026 roku ZUS otrzymał ponad 115,6 tys. wniosków, a wartość wypłaconych świadczeń przekroczyła 859 mln zł.

Nowość od 2027 roku. Zakłady pogrzebowe będą mogły składać wnioski elektronicznie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje kolejne uproszczenia, które mają zacząć funkcjonować w 2027 roku. Zapowiedziano uruchomienie systemu umożliwiającego zakładom pogrzebowym elektroniczne przekazywanie wniosków o świadczenie. Rozwiązanie ma przyspieszyć obieg dokumentów i ograniczyć obowiązki administracyjne.

Już obecnie przedsiębiorcy z branży pogrzebowej mogą pośredniczyć w załatwianiu formalności. Wniosek można złożyć przez zakład pogrzebowy, a osoba uprawniona może upoważnić go do odbioru części lub całości pieniędzy. Dzięki temu rodzina nie musi w każdym przypadku samodzielnie pokrywać całej kwoty należnej przedsiębiorcy i czekać na późniejszą wypłatę zasiłku.

Przedstawiciele branży wskazują jednak, że obecne procedury nadal wymagają udoskonalenia. Zwracają uwagę między innymi na ograniczenia formularza Z-12, który nie uwzględnia wszystkich sytuacji występujących podczas rozliczania pochówku. ZUS zapowiedział przeanalizowanie tych zastrzeżeń przy dalszym rozwijaniu systemu.

Komu przysługuje pełne 7000 zł, a kto dostanie mniej?

Wysokość zasiłku pogrzebowego zależy od tego, kto poniósł koszty pochówku. Członkowie rodziny uprawnieni do świadczenia otrzymują 7000 zł niezależnie od wysokości faktycznych wydatków. Pozostałe osoby i instytucje mogą otrzymać pieniądze jedynie do wysokości udokumentowanych kosztów, maksymalnie 7000 zł.

Pełne świadczenie przysługuje uprawnionym członkom rodziny, w tym małżonkowi, dzieciom, rodzicom, rodzeństwu, dziadkom i wnukom. Zwrot kosztów może otrzymać również osoba niespokrewniona ze zmarłym, która zorganizowała i opłaciła pogrzeb. W takim przypadku nie obowiązuje zasada automatycznej wypłaty pełnych 7000 zł.

Jeżeli koszty pogrzebu zostały poniesione przez kilka osób, świadczenie jest odpowiednio dzielone. Udział poszczególnych wnioskodawców zależy od wysokości wydatków, które rzeczywiście ponieśli. Nie można więc otrzymać kilku pełnych zasiłków na pokrycie kosztów jednego pogrzebu.

Wniosek Z-12 do ZUS. Trzeba pamiętać o terminie

Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, należy złożyć formularz Z-12 wraz z dokumentami wymaganymi w danej sprawie. Można to zrobić bezpośrednio w ZUS albo skorzystać z pośrednictwa zakładu pogrzebowego. Wnioskodawca powinien dysponować dokumentami potwierdzającymi poniesienie kosztów pochówku.

Co do zasady dokumenty trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od śmierci osoby, po której przysługuje świadczenie. Wyjątki dotyczą sytuacji, w których wcześniejsze zgłoszenie było niemożliwe z przyczyn niezależnych od uprawnionego, na przykład z powodu późniejszego odnalezienia lub identyfikacji zwłok. W takich okolicznościach termin może wynosić 12 miesięcy od dnia pogrzebu.

Zasiłek pogrzebowy w 2027 roku. Czy będzie kolejna podwyżka?

Podwyższenie świadczenia do 7000 zł nie musi być ostatnią zmianą jego wysokości. Od 2026 roku obowiązuje mechanizm waloryzacji uzależniony od wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Zasiłek może zostać podniesiony od 1 marca, jeśli ustawowy wskaźnik waloryzacji przekroczy 105.

Oznacza to, że ewentualna kolejna podwyżka będzie zależała od poziomu inflacji, a nie od samego rozpoczęcia nowego roku. Na razie nie można przesądzić, czy w marcu 2027 roku świadczenie wzrośnie. Niezależnie od tego ZUS zapowiada rozwój elektronicznej obsługi wniosków, który ma ułatwić rodzinom załatwianie formalności pogrzebowych.