Ustawa metropolitalna dla Pomorza podpisana. Samorządowcy rozpoczynają nowy rozdział. „Od słów przechodzimy do czynów”

Po latach rozmów, wspólnych działań i kolejnych prób Pomorze doczekało się rozwiązania, które samorządowcy określają jako historyczne. Podpis prezydenta kończy proces legislacyjny, ale jednocześnie rozpoczyna najważniejszy etap, czyli tworzenie metropolii w praktyce.

Po latach starań przyszedł czas na konkretne działania

Pierwsze miesiące będą czasem intensywnych przygotowań. Samorządy rozpoczną proces tworzenia nowego związku metropolitalnego, opracują statut, przeprowadzą konsultacje społeczne i przygotują dokumenty niezbędne do formalnego rozpoczęcia działalności.

Od słów przechodzimy do czynów. Podpis Pana Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zakończył proces legislacyjny, ale rozpoczął bardzo ważny etap realnych działań w kierunku utworzenia metropolii. Dziękujemy za ten podpis, ale trzeba podziękować bardzo wielu osobom, które ten proces legislacyjny wspierały.

– Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska

Prezydent Gdańska dziękowała premierowi Donaldowi Tuskowi, ministrom Tomaszowi Szymańskiemu i Jackowi Karnowskiemu, parlamentarzystom, wojewodzie pomorskiej, marszałkowi województwa, przedstawicielom środowiska akademickiego oraz wszystkim samorządowcom zaangażowanym w prace nad ustawą.

Podkreślała, że sukces był możliwy dzięki konsekwencji i współpracy wszystkich 61 samorządów.

To, że mówiliśmy jednym głosem, było bardzo widoczne i bardzo docenione. Mimo tylu lat oczekiwania nie przestaliśmy działać. Wiele inicjatyw już zaczęliśmy realizować na wcześniejszym etapie. Teraz dostaliśmy narzędzia do tego, żeby prawdziwa metropolia stała się faktem.

– Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska

Historia, która zaczęła się ponad trzy dekady temu

Idea utworzenia metropolii na Pomorzu nie narodziła się w ostatnich latach. Samorządowcy przypomnieli, że pierwsze dyskusje na ten temat prowadzono już na początku lat dziewięćdziesiątych.

Aleksandra Dulkiewicz pokazała egzemplarz "Gazety Gdańskiej" z 1992 roku z artykułem autorstwa Pawła Adamowicza dotyczącym przyszłości samorządów i metropolii.

Tutaj mam „Gazetę Gdańską” z 1992 roku i artykuł Pawła Adamowicza. To pokazuje, jak długo na Pomorzu dyskutujemy o metropolii. Można powiedzieć, że po kilkudziesięciu latach mamy to.

Pokazaliśmy, że naprawdę umiemy współpracować ponad podziałami. Nie tylko samorządowo, ale także razem z uczelniami, środowiskami gospodarczymi i społecznymi. Po prostu zrobiliśmy to ciężką pracą.

– Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska

Najpierw formalności, później powstanie metropolia

Najbliższe miesiące będą kluczowe dla dalszych losów projektu. Z końcem lipca ustawa wejdzie w życie. Następnie rozpocznie się proces przekształcenia Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk Gdynia Sopot w związek metropolitalny. Każda rada gminy i powiatu będzie musiała podjąć uchwałę dotyczącą przystąpienia do nowej struktury. Równolegle prowadzone będą konsultacje społeczne oraz spotkania informacyjne dla mieszkańców.

Coś się skończyło, coś się zaczyna. Na początku sierpnia Walne Stowarzyszenia podejmie uchwałę kierunkową, aby przekształcić się w związek metropolitalny. Potem następuje czas bardzo intensywnych prac nad statutem nowego związku. Każda rada gminy czy powiatu musi także podjąć uchwałę wyrażającą wolę przystąpienia do związku metropolitalnego.

– Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska

Samorządowcy szacują, że formalny wniosek do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostanie złożony jesienią. Jeżeli harmonogram zostanie dotrzymany, jeszcze przed końcem roku powinno zostać wydane rozporządzenie Rady Ministrów powołujące związek metropolitalny.

Wspólny bilet pozostaje największą ambicją

Najbardziej odczuwalnym efektem zmian ma być integracja transportu publicznego. To właśnie wspólny system komunikacyjny i wspólny bilet są dziś jednym z najważniejszych oczekiwań mieszkańców.

Wspólny bilet jest naszą ambicją, żeby był możliwy w 2027 roku, najpóźniej w 2028 roku. Przed nami jeszcze wiele formalności, uzgodnień i prac organizacyjnych.

– Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska

Prezydent Gdańska podkreśliła również, że mieszkańcy od początku byli jednymi z największych zwolenników utworzenia metropolii.

Dziękuję wszystkim mieszkańcom, którzy nas do tego dopingowali, którzy mówili o potrzebie zintegrowanego transportu, wspólnego biletu i o tym, że chcą być częścią metropolii. Chcą szybciej i łatwiej dojeżdżać do poszczególnych miejscowości i chcą, żeby nasz region rozwijał się jeszcze bardziej dynamicznie.

– Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska

Gdynia od dwóch lat przygotowywała się do zmian

Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek zaznaczyła, że podpisanie ustawy nie jest końcem pracy samorządów, ale początkiem nowego etapu.

Metropolia jest sukcesem wszystkich samorządowców. Natomiast ona powinna być przede wszystkim sukcesem naszych mieszkańców. Dzisiaj to zobowiązanie na siebie przyjmujemy i deklarujemy, że zrobimy wszystko, aby jak najszybciej te rozwiązania dogodne dla mieszkańców wdrożyć.

– Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni

Jak przypomniała, Gdynia od dwóch lat przygotowywała się do integracji transportu.

Od dwóch lat liczyliśmy i wierzyliśmy w to, że metropolia stanie się faktem w tej kadencji. Dlatego integrowaliśmy nasze spółki transportowe. Od 1 lipca trzy gdyńskie spółki komunikacyjne stały się jedną dużą spółką. Do tego procesu przygotowywaliśmy się już od długiego czasu. Jako Gdynia jesteśmy gotowi.

– Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni

Metropolia ma służyć każdej gminie

O tym, że korzyści mają odczuć nie tylko mieszkańcy Trójmiasta, mówiła również wojewoda pomorska.

Metropolia jest jednym sprawnie działającym organizmem, w którym mocnym sercem jest Trójmiasto. Ale ono nie będzie dobrze biło, jeżeli ta krew nie będzie docierała do każdego nawet najdalej położonego miejsca naszego regionu. Naszą odpowiedzialnością jest doprowadzenie do tego, aby każdy mieszkaniec odczuł realne korzyści z tego, że jest w metropolii.

– Beata Rutkiewicz Wojewoda pomorska

Pomorze chce być metropolią opartą na wiedzy

Jednym z najbardziej wyróżniających elementów ustawy są rozwiązania dotyczące współpracy z uczelniami i wykorzystania potencjału naukowego regionu.

Powstaje metropolia, ale nie zwykła metropolia. Nie kolejny byt administracyjny czy związek transportowy. Powstaje metropolia oparta na wiedzy. Oparta na wiedzy, bo całymi garściami będzie czerpać z potencjału intelektualnego i zaplecza badawczo rozwojowego Pomorza. Metropolia oparta na wiedzy, bo sprzęgnięta ustawowo z uczelniami Trójmiasta i uczelniami Fahrenheita.

Metropolia oparta na wiedzy wykorzystuje w pełni możliwości finansowania działalności badawczo rozwojowej i rozwiązywania żywotnych problemów regionu przez naukowców z Pomorza. To jest rozwiązanie absolutnie unikatowe, rozwiązanie odważne.

Jestem przekonany, że w bardzo krótkim czasie przekonamy się, że będzie to metropolia, z której generowane będą prawdziwe innowacje. Innowacje badawcze, społeczne i przemysłowe. Będziemy ściągać coraz więcej talentów, coraz więcej funduszy europejskich i w taki sposób wybudujemy naprawdę coś niezwykłego.

Trzymajcie zatem kciuki, żeby ten związek już nigdy się nie rozstał i żeby uczelnie na zawsze mogły wspierać państwa w samorządach.

– prof. Piotr Stepnowski, rektor Uniwersytetu Gdańskiego i przewodniczący Związku Uczelni Fahrenheita

Nawet 500 milionów złotych rocznie dla regionu

Nowa ustawa daje Pomorzu również zupełnie nowe możliwości finansowania wspólnych przedsięwzięć. Już w pierwszym roku funkcjonowania związek metropolitalny ma dysponować budżetem wynoszącym około 150 milionów złotych, a w kolejnych latach kwota ma wzrosnąć do około 500 milionów złotych rocznie.

Środki będą mogły zostać przeznaczone na integrację transportu publicznego, rozwój infrastruktury, planowanie przestrzenne, wspólne inwestycje, promocję regionu, a także finansowanie badań naukowych i projektów rozwojowych realizowanych we współpracy samorządów z pomorskimi uczelniami. Dzięki temu Pomorze zyska nie tylko nowe narzędzia do zarządzania, ale także dodatkowe środki, które pozostaną w regionie i będą wspierały jego dalszy rozwój.