Ta figurka w centrum Gdańska ma wyjątkowe znaczenie. Upamiętnia historię trwającą od 50 lat

Na dziedzińcu Forum Gdańsk odsłonięto nową figurkę Gdańskiego Szlaku Lwa Heweliona. Wydarzenie odbyło się w związku z obchodami 50. rocznicy partnerstwa Gdańska i Bremy, które należy do najdłużej utrzymywanych i najbardziej aktywnych partnerstw miejskich pomiędzy Polską a Niemcami.

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz obu miast, radni, mieszkańcy oraz autor figurki Tomasz Radziewicz. Wśród gości znaleźli się między innymi Agnieszka Owczarczak, przewodnicząca Rady Miasta Gdańska, Antje Grotheer, przewodnicząca Parlamentu Bremy, Emilia Lodzińska, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju przestrzennego i mieszkalnictwa oraz przedstawiciele instytucji zaangażowanych w rozwój współpracy między miastami.

Bremek został 18. Hewelionem w Gdańsku

Nowa figurka dołączyła do realizowanego od 2015 roku Gdańskiego Szlaku Lwa Heweliona, który stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji miasta. Każdy z brązowych lwów posiada własną historię oraz charakterystyczne elementy nawiązujące do miejsca, w którym został ustawiony.

Bremek jest już osiemnastym Hewelionem.

Tym razem inspiracją stała się Brema, niemieckie miasto partnerskie Gdańska. Figurka przedstawia lwa trzymającego miniaturową rzeźbę muzykantów bremeńskich. To jeden z najbardziej znanych symboli Bremy i jednocześnie motyw, który doskonale oddaje ideę współpracy.

Historia muzykantów bremeńskich opowiada o zwierzętach, które dzięki wzajemnemu wsparciu i działaniu razem pokonują przeciwności losu. Właśnie dlatego stała się symbolem jubileuszowego Heweliona.

Historia Bremka. Z podróży do Bremy przywiózł wyjątkową pamiątkę

Każdy Hewelion ma własną opowieść. Nie inaczej jest w przypadku Bremka. Według przygotowanej historii gdański lew od dawna słynął z ciekawości świata. Szczególnie interesowały go miejsca bliskie mieszkańcom Gdańska. Kiedy usłyszał o Bremie, spakował najpotrzebniejsze rzeczy do swojej ulubionej nerki i wyruszył w podróż.

Spacerował nad Wezerą, odwiedzał zabytkowy rynek, poznawał hanzeatycką historię miasta i chłonął jego atmosferę. Największe wrażenie zrobili jednak na nim słynni muzykanci bremeńscy. Zachwycony historią osła, psa, kota i koguta, którzy dzięki współpracy odnaleźli nowy dom, postanowił zabrać ze sobą do Gdańska ich miniaturową figurkę. Po powrocie uniósł ją wysoko nad głowę, prezentując mieszkańcom wyjątkową pamiątkę z miasta partnerskiego. Właśnie ten moment został uwieczniony w nowej rzeźbie.

50 lat partnerstwa Gdańska i Bremy. Historia, która zaczęła się w 1976 roku

Partnerstwo pomiędzy Gdańskiem a Bremą zostało podpisane 12 kwietnia 1976 roku przez burmistrza Hansa Koschnicka oraz prezydenta Gdańska Andrzeja Kaznowskiego. Było to wydarzenie o historycznym znaczeniu. Partnerstwo stało się pierwszą oficjalną współpracą Bremy z innym miastem oraz pierwszym oficjalnym partnerstwem pomiędzy miastem zachodnioniemieckim a polskim.

Przez kolejne dekady relacja rozwijała się mimo politycznych podziałów Europy i zmian zachodzących po obu stronach granicy.

– Niemal dokładnie 50 lat temu, 12 kwietnia 1976 roku, partnerstwo miast zostało podpisane przez burmistrza Hansa Koschnicka i prezydenta Andrzeja Kaznowskiego. Było to nie tylko pierwsze oficjalne partnerstwo Bremy, lecz także pierwsze oficjalne partnerstwo między miastem zachodnioniemieckim a polskim. Gdańsk i Brema wykonały w latach siedemdziesiątych ważny krok w kierunku pojednania i zbliżenia naszych narodów – mówił Andreas Bovenschulte, burmistrz Bremy.

Jak podkreślał, z jednego podpisu wyrosła współpraca oparta na zaufaniu, wzajemnym szacunku i przyjaźni, która trwa już ponad pół wieku.

Agnieszka Owczarczak: To przede wszystkim historia mieszkańców obu miast

Podczas odsłonięcia figurki wielokrotnie podkreślano, że sukces partnerstwa nie jest wyłącznie zasługą samorządów.

– Spotykamy się tutaj w gronie dzisiejszych władz Gdańska i Bremy, ale przecież te 50 lat współpracy między naszymi miastami było możliwe dzięki wszystkim kolejnym prezydentom, burmistrzom, radnym i członkom parlamentu zarówno w Gdańsku, jak i w Bremie. Przede wszystkim jednak to 50 lat współpracy tysięcy mieszkańców obu miast, którzy przyczynili się do budowania relacji i przyjaźni. To członkowie organizacji pozarządowych, uczniowie, nauczyciele, instytucje publiczne i kulturalne oraz artyści, którzy wspólnie realizowali wiele projektów – mówiła Agnieszka Owczarczak, przewodnicząca Rady Miasta Gdańska.

To właśnie dzięki takim kontaktom współpraca nie ograniczała się do oficjalnych spotkań. Przez lata rozwijały ją szkoły, organizacje społeczne, instytucje kultury, środowiska artystyczne oraz mieszkańcy obu miast.

Regularnie organizowano wymiany młodzieży, wspólne projekty edukacyjne, wystawy, koncerty, działania muzealne i wydarzenia społeczne. To one budowały relacje, które z czasem stały się fundamentem partnerstwa.

Brema wspierała Gdańsk w najtrudniejszych momentach

Historia współpracy obu miast to także konkretna pomoc udzielana wtedy, gdy była najbardziej potrzebna.

– Brema jest naszym najdłuższym partnerem. Te 50 lat współpracy to przede wszystkim wielka przyjaźń, wspaniała relacja pomiędzy mieszkańcami naszych miast i możliwość liczenia na siebie wzajemnie wtedy, kiedy jest taka potrzeba. Warto przypomnieć o ogromnej pomocy, jaka płynęła do Gdańska z Bremy – mówiła Agnieszka Owczarczak.

Szczególne znaczenie miało wsparcie udzielane w czasach narodzin Solidarności, podczas stanu wojennego oraz w okresie transformacji ustrojowej.

– Przyjaciele stoją przy sobie w trudnych czasach. Tak było, gdy partnerstwo zostało nawiązane ponad żelazną kurtyną. Potem, gdy bremeńczycy wspierali gdańszczan w czasie narodzin Solidarności oraz stanu wojennego. W latach dziewięćdziesiątych organizacje z Bremy wspierały działania na rzecz osób najbardziej potrzebujących – podkreślała Monika Chabior, zastępczyni prezydenta Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania.

Dzięki współpracy rozwijały się działania prowadzone między innymi przez Caritas, AWO Bremen oraz Gdański Komitet Obywatelski. Wiele inicjatyw uruchomionych w tamtym okresie funkcjonuje do dziś.

Dlaczego jubileusz upamiętniono właśnie figurką?

Organizatorzy chcieli, aby po obchodach pozostał trwały ślad w przestrzeni miasta.

– Pomyśleliśmy, że ciekawym akcentem jubileuszu będzie pozostawienie po nim czegoś w sercu miasta. Chcieliśmy, żeby każdy, kto tutaj przyjdzie, mógł spojrzeć na naszego gdańskiego lwa, a jednocześnie zobaczyć muzykantów bremeńskich. To przecież symbol współpracy i wzajemnego wsparcia. Opowieść o muzykantach pokazuje, że trzeba współpracować ze sobą i pomagać sobie nawzajem. Mam nadzieję, że Bremek będzie przypominał mieszkańcom właśnie o tym, jak ważne są relacje i współpraca – mówiła Agnieszka Owczarczak.

Nowa figurka stanęła w miejscu codziennie odwiedzanym przez tysiące mieszkańców i turystów. Dzięki temu historia partnerstwa Gdańska i Bremy będzie obecna w przestrzeni miasta nie tylko podczas jubileuszowych obchodów.

Gdańsk i Brema otwierają nowy rozdział współpracy

Obchody jubileuszu nie ograniczyły się wyłącznie do wspomnień. W dniach od 22 do 24 czerwca delegacja Gdańska uczestniczyła w oficjalnych wydarzeniach organizowanych w Bremie. W skład delegacji weszli między innymi Monika Chabior, radni miasta Gdańska oraz przedstawiciele środowiska literackiego. Jednym z najważniejszych efektów wizyty było podpisanie listu intencyjnego dotyczącego utworzenia programu rezydencji literackich Brema Gdańsk.

Pomysł nie jest przypadkowy. Oba miasta należą do sieci Miast Literatury UNESCO. Program ma umożliwić autorom i autorkom pobyty twórcze trwające od jednego do trzech miesięcy w mieście partnerskim. Pierwsze rezydencje planowane są w 2027 roku.

To jednak niejedyna nowa inicjatywa.

Równolegle realizowany jest projekt INCLU50, finansowany ze środków Unii Europejskiej. Jego celem jest rozwijanie współpracy z udziałem osób z niepełnosprawnościami oraz tworzenie nowych standardów dostępności i inkluzywności w międzynarodowych partnerstwach samorządowych. Projekt obejmuje między innymi wymianę młodzieży, wizyty studyjne oraz wspólne działania ekspertów z Gdańska i Bremy. Efektem ma być stworzenie rozwiązań, które będą mogły zostać wykorzystane również przez inne miasta partnerskie w Europie.

Bremek dołączył do wyjątkowej rodziny gdańskich lwów

Od ponad dekady Heweliony pomagają mieszkańcom i turystom odkrywać historię Gdańska w nietypowy sposób. Każda figurka opowiada inną historię, nawiązuje do konkretnego miejsca i przypomina o ważnych wydarzeniach związanych z miastem.

Bremek jest kolejnym rozdziałem tej opowieści.

Tym razem przypomina o relacji, która od pięćdziesięciu lat łączy dwa hanzeatyckie miasta. Relacji budowanej przez samorządowców, nauczycieli, uczniów, organizacje społeczne, artystów i tysiące mieszkańców, którzy przez pół wieku udowadniali, że współpraca i wzajemne zaufanie potrafią przetrwać zmieniające się czasy, granice i pokolenia.