Nowa danina coraz bliżej. Zmiany obejmą także mieszkańców Gdańska

Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą Osobiste Konta Inwestycyjne, czyli OKI. Za przyjęciem nowych przepisów głosowało 427 posłów, 5 było przeciw a jeden wstrzymał się od głosu. Ustawa ma teraz trafić do Senatu.

Nowe rozwiązanie będzie dobrowolne. Oznacza to, że mieszkańcy Gdańska nie zostaną automatycznie objęci nowym podatkiem, tylko dlatego, że mają pieniądze na koncie bankowym, lokacie albo rachunku maklerskim. Danina będzie związana wyłącznie z aktywami zgromadzonymi na OKI i pojawi się dopiero po przekroczeniu ustawowych limitów.

Osobiste Konta Inwestycyjne dla mieszkańców Gdańska

OKI mają być dostępne od 1 stycznia 2027 r. Ich podstawową zaletą będzie możliwość inwestowania bez 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych, nazywanego podatkiem Belki.

Obecnie podatek ten obejmuje m.in. odsetki z lokat, dywidendy oraz zyski ze sprzedaży akcji. Po uruchomieniu Osobistego Konta Inwestycyjnego dochody osiągane w jego ramach nie będą objęte tą daniną.

W zamian ustawodawca wprowadza inny mechanizm. Po przekroczeniu określonej wartości aktywów pojawi się podatek naliczany od zgromadzonego majątku. Nie będzie więc zależał wyłącznie od tego, czy inwestor w danym roku osiągnął zysk.

Limit 100 tys. zł dla inwestycji

Najwyższa kwota zwolnienia ma dotyczyć pieniędzy inwestowanych na rynku kapitałowym. Podatek od wartości aktywów nie będzie pobierany, jeżeli ich wartość nie przekroczy 100 tys. zł.

Do tej grupy mają należeć m.in. akcje spółek, jednostki funduszy inwestycyjnych, obligacje przedsiębiorstw i inne instrumenty finansowe dopuszczone do systemu.

Dla części mieszkańców Gdańska oznacza to możliwość inwestowania do określonego limitu bez podatku Belki i bez nowego podatku od aktywów. Dopiero po przekroczeniu progu pojawi się dodatkowe obciążenie.

Limit 25 tys. zł dla lokat i obligacji skarbowych

Niższy próg przewidziano dla bardziej zachowawczych form oszczędzania. W przypadku lokat bankowych oraz skarbowych obligacji oszczędnościowych limit ma wynosić 25 tys. zł.

Kwota ta nie będzie jednak dodatkowym zwolnieniem ponad ogólny limit 100 tys. zł. Limit dotyczący bezpiecznych aktywów mieści się w całym zwolnieniu przewidzianym dla OKI.

Konstrukcja przepisów ma skłaniać oszczędzających do przeznaczania większej części pieniędzy na rynek kapitałowy. Rząd liczy na to, że część środków znajdujących się dziś na depozytach i lokatach zostanie skierowana do akcji i funduszy inwestycyjnych.

Nowy podatek od aktywów od 2027 r.

W pierwszym roku funkcjonowania systemu stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 0,85 proc.

W kolejnych latach nie będzie ona stała. Jej wysokość ma odpowiadać 19 proc. stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy.

Przykładowo, przy stopie referencyjnej wynoszącej 3,75 proc. stawka nowego podatku wyniosłaby około 0,71 proc.

Zmiana stóp procentowych będzie więc wpływać na wysokość przyszłego obciążenia. Przy niższych stopach podatek powinien maleć, a przy wyższych może rosnąć.

Podatek liczony od średniej wartości aktywów

Nowa danina nie będzie obliczana wyłącznie na podstawie stanu konta na koniec roku. Podstawą ma być średnia dzienna wartość aktywów zgromadzonych na OKI.

W praktyce trzeba będzie zsumować wyceny konta z końca każdego dnia i podzielić wynik przez liczbę dni, w których podatnik posiadał konto w danym roku.

Przy obliczeniach uwzględniane mają być także wpłaty i wypłaty. Taki sposób naliczania podatku ma ograniczać możliwość czasowego wycofywania pieniędzy wyłącznie po to, by obniżyć wysokość daniny.

OKI bez czekania do emerytury

Osobiste Konta Inwestycyjne nie będą odpowiednikiem IKE ani IKZE. Pieniądze nie zostaną zablokowane do momentu osiągnięcia wieku emerytalnego.

Posiadacz konta będzie mógł wypłacać środki bez konieczności czekania do określonego wieku. To jedna z najważniejszych różnic pomiędzy nowym rozwiązaniem a klasycznymi produktami emerytalnymi.

Konto będzie mogła otworzyć osoba pełnoletnia. Jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI.

Rachunki mają oferować m.in. banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń i dobrowolne fundusze emerytalne. Podstawowe czynności, takie jak otwarcie rachunku oraz wpłata i wypłata pieniędzy, mają być bezpłatne.

Gdańscy inwestorzy przed wyborem nowych zasad

Dla mieszkańców Gdańska, którzy już dziś inwestują na giełdzie, korzystają z funduszy albo regularnie odkładają pieniądze, najważniejsze będzie porównanie obu systemów.

Poza OKI nadal będą obowiązywały dotychczasowe zasady. Inwestor może więc pozostać przy zwykłym rachunku i płacić 19-procentowy podatek od osiągniętego zysku albo zdecydować się na OKI, gdzie podatek Belki zniknie, lecz powyżej określonych limitów pojawi się danina od wartości aktywów.

Opłacalność rozwiązania będzie zależała od wysokości zgromadzonych pieniędzy, rodzaju inwestycji oraz osiąganych wyników. System może być szczególnie istotny dla osób, które regularnie inwestują i pozostają poniżej ustawowego limitu zwolnienia.

Miliardy złotych mają trafić na polską giełdę

Wprowadzenie Osobistych Kont Inwestycyjnych ma służyć także całej gospodarce. Rząd chce zwiększyć udział indywidualnych inwestorów na polskim rynku kapitałowym.

Ministerstwo Finansów szacuje, że do 2040 r. dzięki OKI na Giełdę Papierów Wartościowych może trafić dodatkowo około 74 mld zł.

Większa liczba inwestorów i większy napływ krajowego kapitału mają poprawić płynność rynku oraz ułatwić przedsiębiorstwom zdobywanie pieniędzy na rozwój.

Zmiany od 2027 r. po zakończeniu prac parlamentarnych

Ustawa została przyjęta przez Sejm, ale proces legislacyjny jeszcze się nie zakończył. Kolejnym etapem będą prace w Senacie.

Senatorowie mogą przyjąć ustawę bez zmian, zgłosić poprawki albo wnieść o jej odrzucenie. Dopiero później dokument będzie mógł trafić do prezydenta.

Jeżeli procedura zakończy się zgodnie z planem, pierwsze Osobiste Konta Inwestycyjne mają być dostępne od 1 stycznia 2027 r. Od 2030 r. limity zwolnienia mają być dodatkowo waloryzowane z uwzględnieniem inflacji.