Emeryci i renciści mieszkający w Gdańsku nie muszą obecnie posiadać konta bankowego, aby otrzymywać świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pieniądze mogą trafiać na rachunek albo być dostarczane w gotówce przez operatora pocztowego. ZUS zaproponował jednak, aby w przyszłości całkowicie zrezygnować z drugiej możliwości.
Dla części mieszkańców miasta taka zmiana pozostałaby praktycznie niezauważalna. Zdecydowana większość świadczeniobiorców w Polsce już dziś otrzymuje emerytury i renty przelewem. Według danych przedstawianych w związku z propozycją ZUS jest to 81,8 proc. wszystkich wypłat.
Pozostała grupa nadal korzysta jednak z przekazów pocztowych. Są wśród niej przede wszystkim osoby starsze, które nie używają bankowości elektronicznej, nie chcą korzystać z aplikacji mobilnych albo po prostu wolą otrzymywać świadczenie w gotówce.
ZUS chce wypłacać emerytury tylko na konta
Propozycja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprowadza się do całkowitego przejścia na przelewy bankowe. Gdyby została przyjęta, każdy emeryt i rencista musiałby posiadać rachunek, na który ZUS przekazywałby pieniądze.
Dla mieszkańców Gdańska korzystających dziś z usług bankowych nie oznaczałoby to większej zmiany. Problem dotyczyłby przede wszystkim osób przyzwyczajonych do odbioru gotówki oraz seniorów, którzy z różnych powodów nie chcą zawierać umowy z bankiem.
Przeciwnicy rozwiązania wskazują, że państwo nie powinno uzależniać wypłaty należnego świadczenia od obowiązku posiadania rachunku bankowego. Korzystanie z usług finansowych powinno, ich zdaniem, pozostać indywidualnym wyborem.
Przekaz pocztowy kosztuje znacznie więcej niż przelew
ZUS uzasadnia swój pomysł przede wszystkim oszczędnościami. Różnica pomiędzy kosztem przekazania emerytury na rachunek a dostarczeniem jej w gotówce jest bardzo duża.
Pojedynczy przelew bankowy kosztuje około 9 groszy. Koszt przekazu pocztowego może natomiast sięgać niemal 20 zł. Przy milionach wypłat realizowanych każdego miesiąca oznacza to istotną różnicę w wydatkach całego systemu ubezpieczeń społecznych.
Zakład przekonuje, że pieniądze zaoszczędzone na obsłudze wypłat mogłyby zostać wykorzystane na modernizację systemów informatycznych oraz rozwój narzędzi służących emerytom i rencistom.
Przelewy mają także ograniczać problemy związane z fizycznym transportowaniem gotówki. Zwolennicy rozwiązania wskazują na mniejsze koszty logistyczne i ograniczenie ryzyka, na jakie narażeni są pracownicy dostarczający pieniądze.
Emerytury od listonosza ważne dla części mieszkańców Gdańska
Gotówkowe świadczenia nadal mają znaczenie dla części seniorów. Dotyczy to nie tylko mieszkańców mniejszych miejscowości, lecz także dużych miast, w tym Gdańska. Dostęp do placówek bankowych nie oznacza bowiem automatycznie, że każdy emeryt chce korzystać z rachunku.
Część starszych osób świadomie pozostaje przy gotówce. Inni mają trudności z obsługą bankowości internetowej, aplikacji mobilnych lub kart płatniczych. Z tego punktu widzenia obowiązkowe przelewy mogłyby stać się problemem dla osób dotkniętych wykluczeniem cyfrowym.
Nie można także pomijać zagrożeń związanych z oszustwami. Przeniesienie wszystkich świadczeń do banków ogranicza ryzyko związane z przewożeniem gotówki, ale nie eliminuje przestępczości. Seniorzy regularnie stają się celem oszustów podszywających się pod banki, urzędy, policjantów lub członków rodziny.
Ministerstwo zatrzymało propozycję ZUS
Pomysł likwidacji przekazów pocztowych pojawił się podczas prac nad projektem UDER75. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie zgodziło się jednak, aby obowiązkowe wypłaty na rachunki bankowe zostały wprowadzone w ramach tej nowelizacji.
Resort uznał, że propozycja ZUS wykracza poza zakres przygotowywanego projektu. Oznacza to, że mieszkańcy Gdańska pobierający emerytury i renty w gotówce nie muszą obecnie zmieniać sposobu otrzymywania pieniędzy.
Nie ma także decyzji o likwidacji wypłat pocztowych ani daty, od której świadczenia miałyby trafiać wyłącznie na rachunki bankowe.
Projekt UDER75 dotyczy innych zmian w ZUS
Przygotowywana nowelizacja dotyczy przede wszystkim pracujących emerytów i rencistów. Jej celem jest ograniczenie obowiązków związanych z informowaniem ZUS o osiąganych przychodach.
Obecnie część osób pobierających wcześniejsze emerytury i renty musi przekazywać Zakładowi informacje o dodatkowych dochodach. Po zmianach ZUS ma w większym zakresie samodzielnie wykorzystywać dane, które już znajdują się w jego systemach.
Wyjątki mają dotyczyć między innymi osób osiągających przychody za granicą oraz pobierających uposażenie z tytułu służby. W przypadku niejasności ZUS nadal będzie mógł żądać dodatkowych dokumentów potrzebnych do prawidłowego rozliczenia świadczenia.
Projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w trzecim kwartale 2026 r. Propozycja odejścia od gotówki nie jest obecnie jego częścią.
Przelewy dominują, ale listonosze nadal dostarczają świadczenia
System wypłaty emerytur i rent już dziś opiera się głównie na przelewach. Gotówka pozostaje rozwiązaniem mniejszościowym, ale nadal legalnym i dostępnym dla świadczeniobiorców.
Dotyczy to również mieszkańców Gdańska. Osoby odbierające emeryturę lub rentę od listonosza nie muszą obecnie zakładać rachunku bankowego. ZUS chce zmiany tego modelu, ale resort rodziny nie zgodził się na wprowadzenie jej w ramach trwających prac legislacyjnych.
Źródła:
- Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, projekt UDER75.
- Gazeta Prawna – informacje o propozycji ZUS i kosztach obsługi świadczeń.
- Rynek Zdrowia – informacje o planie odejścia od przekazów pocztowych i skali wypłat na rachunki bankowe.
- RMF FM – informacje o stanowisku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Komentarze (0)