Przełom sierpnia i września od lat zajmuje szczególne miejsce w kalendarzu Gdańska. To właśnie tutaj rozpoczęła się II wojna światowa, tutaj działało powojenne podziemie niepodległościowe, a kilkadziesiąt lat później narodziła się Solidarność, która stała się jednym z symboli walki z systemem komunistycznym.
Dla Pomorza to historia wyjątkowo bliska. Nie tylko zapisana w podręcznikach, ale również w konkretnych miejscach, przez które każdego dnia przechodzą mieszkańcy: na Westerplatte, w Stoczni Gdańskiej, na Placu Solidarności czy na Cmentarzu Garnizonowym. Najbliższe dni będą okazją, aby do tej historii wrócić.
80 lat od śmierci „Inki” i „Zagończyka”
Pierwsze rocznicowe wydarzenia odbędą się już w piątek, 28 sierpnia. Tego dnia przypada 80. rocznica śmierci Danuty Siedzikówny „Inki” i Feliksa Selmanowicza „Zagończyka” oraz 10. rocznica ich państwowego pogrzebu. Sanitariuszka i oficer 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej po zakończeniu wojny działali w podziemiu niepodległościowym. 28 sierpnia 1946 roku zostali rozstrzelani przez komunistyczne władze w Gdańsku.
Obchody rozpoczną się o godz. 15 mszą w Bazylice Mariackiej. Następnie uczestnicy przejdą ulicami miasta na Cmentarz Garnizonowy. Tego samego dnia w godz. 12–19 na Placu Zebrań Ludowych działać będzie Patriotyczna Strefa Edukacyjna.
Spotkanie z weteranami w Muzeum II Wojny Światowej
W sobotę, 29 sierpnia, Muzeum II Wojny Światowej zaprosi na Zlot Weteranów „Wdzięczni za Waszą służbę”. Spotkanie rozpocznie się o godz. 13 i będzie skierowane nie tylko do weteranów misji wojskowych. Zaproszeni są również funkcjonariusze policji i straży pożarnej oraz osoby cywilne, które uczestniczyły w działaniach poza granicami Polski.
W programie znajdą się m.in. panel dyskusyjny i koncert. Organizatorzy chcą nie tylko podziękować weteranom za ich służbę, ale także wykorzystać ich doświadczenie w rozmowie o bezpieczeństwie i przygotowaniu społeczeństwa na sytuacje kryzysowe.
Chcemy podziękować i wysłuchać weteranów, a także porozmawiać o tym, jak ich wiedza i doświadczenie mogą wspierać nasze wspólne działania – mówi Mateusz Jasik, zastępca dyrektora Muzeum II Wojny Światowej ds. popularyzacji
Weekend pod znakiem Solidarności
Od 29 do 31 sierpnia głównym miejscem rocznicowych wydarzeń będzie także Europejskie Centrum Solidarności. Tegoroczne Święto Solidarności i Wolności przypomina 46. rocznicę Sierpnia ’80 i podpisania Porozumień Sierpniowych. Organizatorzy chcą jednak nie tylko wspominać wydarzenia sprzed blisko pół wieku. Program ma być również punktem wyjścia do rozmowy o tym, czym dzisiaj są solidarność, demokracja, wolność i prawa człowieka.
W tych sierpniowych dniach mówimy o wojnie i pokoju, ale w Europejskim Centrum Solidarności możemy przede wszystkim celebrować pokój, solidarność i wolność – podkreśla Magdalena Mistat, p.o. dyrektor ECS
Już 29 sierpnia odbędą się subiektywne spacery po wystawie stałej prowadzone przez osoby związane z wydarzeniami Sierpnia ’80. Wśród przewodników znajdą się Henryka Krzywonos-Strycharska, Sławomir Rybicki i fotograf Chris Niedenthal. Przygotowano również propozycje dla najmłodszych, w tym rodzinne warsztaty „Pierwsze światło w stoczni” i zajęcia w Sali Małych Stoczniowców. Rozpocznie się też piąta edycja Latającego Uniwersytetu Praw Człowieka.
Jerzy Buzek bohaterem sobotnich spotkań
30 sierpnia ECS ponownie mocno otworzy się na rodziny. Jednym z wydarzeń będzie premiera czytania ilustrowanego książki Sylwii Chutnik „Dżinsy na parapecie. O równości dla dzieci”, przygotowanego przez Miejski Teatr Miniatura.
Duża część programu będzie poświęcona Jerzemu Buzkowi. Zaplanowano spotkania dotyczące jego działalności związkowej i okresu sprawowania funkcji premiera. Wieczorem odbędzie się premiera filmu dokumentalnego „Jerzy Buzek. Siła marzeń”. Były premier otrzyma także Odznakę Solidarności i Praw Człowieka ECS.
31 sierpnia otworzą historyczną Bramę nr 2
Kulminacja obchodów nastąpi w poniedziałek, 31 sierpnia, dokładnie w 46. rocznicę podpisania Porozumienia Gdańskiego.
O godz. 11 w ogrodzie zimowym ECS rozpocznie się międzykulturowe śniadanie „Przy wspólnym stole”. Jego symbolem będzie chleb, rozumiany jako znak wspólnoty, gościnności i dzielenia się z innymi. Godzinę później uczestnicy przeniosą się na Plac Solidarności. O godz. 12 odbędzie się wspólnotowe ukwiecenie oraz otwarcie Bramy nr 2 Stoczni Gdańskiej z udziałem sygnatariuszy Porozumienia Gdańskiego i bohaterów Sierpnia ’80.
To odwołanie do wydarzeń z 1980 roku, kiedy po zakończeniu strajku i podpisaniu porozumień robotnicy opuszczali stocznię.
Chcemy przypomnieć o sile wspólnoty, która była jednym z fundamentów Sierpnia ’80 – mówi Magdalena Mistat
W rocznicowym programie znalazły się również wręczenie Odznak Solidarności i Praw Człowieka ECS, rozmowa z okazji 50. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników oraz wydarzenia dotyczące roli kobiet w ochronie ludności i obronie cywilnej.
Historia nie tylko podczas uroczystości
Przez cały ten czas można również odwiedzać wystawy poświęcone wydarzeniom Sierpnia ’80. „(Nie)oczywisty Sierpień” prezentuje oryginalne przedmioty związane ze strajkiem w Stoczni Gdańskiej. Ekspozycja „Sierpień 1980” pokazuje wydarzenia poprzez archiwalne fotografie.
Na Placu Solidarności dostępna jest natomiast wystawa plenerowa „Święto podniesionych głów”, oparta na wspomnieniach uczestników strajku i zdjęciach dokumentujących narodziny Solidarności. To propozycja również dla tych, którzy nie chcą uczestniczyć w oficjalnych uroczystościach, ale chcieliby przy okazji spaceru po tej części Gdańska lepiej poznać historię miejsca.
1 września o godz. 4.45 na Westerplatte
Kilka dni rocznicowych wydarzeń zamkną uroczystości związane z 87. rocznicą wybuchu II wojny światowej. 1 września o godz. 4.45 Gdańsk ponownie spotka się na Westerplatte. Godzina nie jest przypadkowa. Nawiązuje do momentu rozpoczęcia niemieckiego ataku na polską Wojskową Składnicę Tranzytową i pierwszych chwil wojny.
Mimo prowadzonej na półwyspie inwestycji część Westerplatte pozostaje dostępna dla odwiedzających. Można zobaczyć m.in. wystawę w budynku dawnej Elektrowni oraz Wartownię nr 1. Miasto przygotuje również bezpłatną komunikację miejską, która umożliwi mieszkańcom i turystom udział w porannych uroczystościach.
Kilka dni, które opowiadają dużą część historii Polski
Wydarzenia zaplanowane między 28 sierpnia a 1 września dotyczą różnych epok i różnych doświadczeń. Łączy je jednak Gdańsk i Pomorze.
To tutaj rozpoczęła się tragedia II wojny światowej. Tutaj komunistyczne władze odebrały życie „Ince” i „Zagończykowi”. Wreszcie tutaj, w sierpniu 1980 roku, protest stoczniowców przerodził się w ruch, który objął miliony Polaków i odegrał ogromną rolę w drodze do demokratycznych przemian.
Dlatego końcówka sierpnia w Gdańsku nie musi oznaczać wyłącznie oficjalnych obchodów i składania kwiatów. Tegoroczny program daje możliwość spotkania ludzi, którzy byli świadkami historii, rozmowy o jej współczesnym znaczeniu, obejrzenia miejsc i przedmiotów związanych z wydarzeniami sprzed lat, a najmłodszym poznania tej historii w przystępnej formie.
Komentarze (0)