Umów się do ginekologa na 3 miesiące przed rozpoczęciem starań o dziecko

Wizyta u ginekologa przed poczęciem jest podstawą dla dobrego rozpoczęcia ciąży. Podczas takiej wizyty ginekolog przeprowadzi wywiad, oceni Twój stan zdrowia i pomoże opracować „plan działania” – od wyboru odpowiednich suplementów po to, jakie badania warto wykonać przed koncepcją.

– Wizyta prekoncepcyjna pomoże przede wszystkim odpowiednio wcześnie wprowadzić suplementację donorów metylacji: aktywnej formy kwasu foliowego, choliny oraz kofaktorów, czyli witamin B6 i B12. Te składniki zwiększają szanse na prawidłowy przebieg ciąży, która zakończy się urodzeniem zdrowego potomstwa. Potrzeba jednak czasu, żeby w pełni wysycić nimi organizm przyszłej mamy. To minimum 3 miesiące. – tłumaczy prof. dr hab. Rafał Stojko, prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP) w podcaście „Co się zmieniło w zaleceniach suplementacji dla kobiet w ciąży i dlaczego?”⁵.

Uwaga! Na poczęcie powinien być przygotowany również organizm przyszłego taty. Wpływ męskich problemów na kłopoty z płodnością sięga dziś niemal połowy przypadków¹. Dlatego zalecenia ekspertów dotyczą obojga partnerów: panowie również powinni przyjmować aktywne foliany przez co najmniej 12 tygodni przed planowaną koncepcją². O tym także powie ginekolog na wizycie.

Więcej informacji na temat nowoczesnej suplementacji zgodnej z zaleceniami PTGiP znajdziesz w podcaście z prof. Rafałem Stojko – Co suplementować w ciąży i w trakcie starania się o dziecko.

Rozpocznij suplementację przed ciążą

Przy suplementacji przed ciążą nie chodzi o przypadkowo wybrany zestaw witamin, a o zestaw składników zgodnych z zaleceniami ekspertów i dopasowanych do polskiej szerokości geograficznej oraz diety². Co rekomenduje PTGiP w okresie prekoncepcyjnym i w przebiegu ciąży? Lista jest zaskakująco krótka!

Foliany (najlepiej w aktywnej formie 5-MTHF) – chronią przed wadami cewy nerwowej i wspierają syntezę DNA². W ciąży zalecana porcja to 800 µg dziennie².
Cholina, witaminy B6 i B12 – współpracują z folianami w procesach metylacji².
Jod (200 µg) – jest niezbędny dla prawidłowej pracy tarczycy mamy i rozwoju układu nerwowego dziecka¹.
Witamina D3 (1500–2000 j.m.) – w polskich warunkach skóra produkuje ją tylko od marca do września¹.
DHA (od 200 mg, w II i III trymestrze rekomenduje się wzrost podaży do 400–600 mg) – ten kwas z grupy omega-3 wspomaga budowę struktury mózgu i siatkówki oka maluszka¹ ³.

Nie bierz żelaza „na wszelki wypadek”

Absolutna konieczność suplementacji żelaza przez każdą ciężarną to jeden z najbardziej szkodliwych mitów odnośnie do suplementacji w ciąży. Według rekomendacji PTGiP ten składnik mineralny włącza się dopiero przy potwierdzonej niedokrwistości – czyli gdy stężenie hemoglobiny spada poniżej 11 g/dl¹.

Profilaktyczne przyjmowanie żelaza może natomiast zwiększać ryzyko pojawienia się nadciśnienia ciążowego, niewydolności łożyska oraz zaburzeń wzrastania płodu⁴. Dlatego o jego suplementacji powinien decydować lekarz na podstawie wyników badań.

Bądź pod regularną kontrolą lekarza

Świadoma opieka nad sobą i dzieckiem oznacza również systematyczne badania. W trakcie ciąży warto kontrolować m.in. morfologię oraz stężenie ferrytyny – białka pokazującego rzeczywiste zapasy żelaza w organizmie⁴. Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia czyni je obowiązkowym elementem opieki okołoporodowej, dzięki czemu można wcześniej i bardziej precyzyjnie wykryć utajony niedobór.

Zadbaj też o swój komfort psychiczny

Ciąża jest wyzwaniem nie tylko na poziomie biologicznym. Dobrze przespana noc, spokojny spacer, kontakt z bliskimi i chwile dla siebie również wpływają na samopoczucie przyszłej mamy! Pozwól więc sobie celebrować ten czas – z pełną świadomością, że robisz wszystko, co możesz, dla zdrowego startu maluszka.

Bibliografia

Zimmer M., Sieroszewski P., Oszukowski P., Huras H., Fuchs T., Pawłosek A.: Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2020; 5(4): 170–181.
Seremak-Mrozikiewicz A., Bomba-Opoń D., Drews K., Kaczmarek P., Wielgoś M., Sieroszewski P.: Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji aktywnych folianów, choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu. PTGiP, 2024.
Kamiński K., Wietrak E., Popiel M.: Rola kwasu dokozaheksaenowego (DHA) w ciąży. Jaką dawkę stosować? Ginekologia Polska Medical Project 2011; 3(21): 113–127.
Misztal-Szkudlińska M., Ośko J., Brzezińska-Rojek J., Sagatovych S., Grembecka M.: Suplementy diety i żywność wzbogacana jako środki umożliwiające uzupełnienie diety w żelazo. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2023; 30, 2(135): 5–17.
Podcast: „Co się zmieniło w zaleceniach suplementacji dla kobiet w ciąży i dlaczego?” Rozmowa z Prof. dr n. med. Rafałem Stojko. Prezesem Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników: https://www.youtube.com/watch?v=E3KRywMCNAM.

Ciąża (1)

Jak zadbać o rozwój dziecka już w trakcie ciąży?