Ponad 91 tys. uczniów wraca do szkół. Gdańsk szykuje ważne zmiany

Wakacje jeszcze się nie skończyły, ale w gdańskich szkołach przygotowania do nowego roku szkolnego są już na ostatniej prostej. Za kilka dni ponad 91 tysięcy uczniów i przedszkolaków rozpocznie kolejny etap nauki. Tegoroczny powrót będzie jednak wyjątkowy nie tylko ze względu na nowy program nauczania.

Władze miasta wskazują na kilka najważniejszych wyzwań, z którymi gdańska edukacja będzie mierzyć się w najbliższych miesiącach. Są wśród nich zarówno zmiany dotyczące sposobu nauki, jak i kwestie związane z demografią, edukacją włączającą, przygotowaniem uczniów do dorosłego życia oraz ich bezpieczeństwem i dobrostanem.

Ponad 91 tysięcy uczniów rozpocznie rok szkolny w Gdańsku

Skala gdańskiej oświaty jest ogromna. W roku szkolnym 2026/2027 naukę w gdańskich szkołach i przedszkolach rozpocznie ponad 91 tysięcy dzieci i młodzieży. Jednocześnie liczba ta jest niższa niż przed rokiem. Jak poinformowała Aleksandra Dulkiewicz, w ciągu roku ubyło około 2300 uczniów i przedszkolaków. To jedna z informacji, która podczas briefingu wyraźnie wybrzmiała.

- W tym roku szkolnym, 2026/2027, naukę zarówno w gdańskich przedszkolach, jak i szkołach rozpocznie ponad 91 tysięcy uczniów. Co też bardzo ważne, także w naszym mieście mimo ogólnego wzrostu ludności odnotowujemy spadek liczby młodych mieszkańców naszego miasta, uczennic, uczniów, przedszkolaków. Te 91 tysięcy to jest o 2300 mniej niż w ubiegłym roku szkolnym. Kryzys demograficzny także dotyka nasze miasto i jest to na pewno wyzwanie na przyszłość - mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Gdańska sieć oświatowa obejmuje 511 jednostek oświatowych, zarówno samorządowych, jak i niesamorządowych. To między innymi 220 przedszkoli, 114 szkół podstawowych, 50 liceów ogólnokształcących i 17 techników. W systemie są również szkoły branżowe, poradnie psychologiczno pedagogiczne i inne miejsca zapewniające uczniom wsparcie. W samorządowych jednostkach oświatowych pracuje ponad 9200 osób na etatach pedagogicznych oraz prawie 3200 pracowników administracji i obsługi.

„Kompas Jutra” wchodzi do szkół. Gdańsk mówi o praktycznej nauce

Jednym z głównych tematów spotkania była zmiana programowa „Kompas Jutra”, która wchodzi w życie od 1 września. Władze Gdańska przekonują, że miejskie szkoły już wcześniej przygotowywały się do kierunku, który zakłada większy nacisk na praktyczne umiejętności.

Przykładem jest właśnie Gdańska Szkoła Szermierki. Choć placówka kojarzy się przede wszystkim ze sportem i sukcesami młodych zawodników, znajduje się w niej także warsztatownia przeznaczona do nauki praktycznych umiejętności.

- Nowy program, który wchodzi w życie od 1 września, Kompas Jutra, jest czymś, do czego my w Gdańsku już przygotowujemy się od dłuższego czasu. Chodzi o nauczanie różnych umiejętności praktycznych, które w życiu dzisiaj są bardzo potrzebne. Mimo że jesteśmy w szkole szermierki i wydawałoby się mogło, że tutaj tylko sportem i szermierką uczniowie się zajmują, to pokazuje też, jak w różnych miejscach działamy. Od wielu lat pracujemy z dyrektorami szkół i nauczycielami, budując sale przygotowane do uczenia różnych praktycznych umiejętności - mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Jak podkreślano podczas briefingu, takich przestrzeni jest w gdańskich szkołach więcej. Miasto chce wykorzystać istniejącą bazę do wdrażania zmian programowych.

Monika Chabior zwracała uwagę, że dla gdańskich szkół nie jest to start od zera.

- Nie zaczynamy od zera. Wiele naszych szkół jest doskonale wyposażonych. Tutaj jesteśmy w warsztatowni, ale takich różnego rodzaju sal wspierających praktyczną edukację w szkołach podstawowych i w szkołach średnich jest bardzo dużo. Jako organ prowadzący przede wszystkim nastawiamy się na wsparcie dyrektorów, nauczycielek i nauczycieli w upowszechnieniu tej zmiany, którą w moim głębokim przekonaniu doskonale rozumiemy i też z którą się zgadzamy - mówi Monika Chabior, zastępczyni prezydenta Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania.

81 milionów złotych na remonty i inwestycje

Zmiany w szkołach nie dotyczą wyłącznie programu nauczania. W czasie wakacji w wielu placówkach prowadzono remonty, modernizacje i prace związane z dostosowaniem budynków do nowych potrzeb. W 2026 roku Gdańsk przeznaczył na inwestycje budowlane, remontowe i modernizacyjne 81 milionów złotych. Miasto poinformowało również o zakończeniu budowy dwóch nowych żłobków oraz rozbudowie dwóch kolejnych.

- W wielu naszych placówkach kończą się różnego rodzaju remonty, przystosowanie szkół, poprawa jakości, ale także zakończyliśmy budowę dwóch nowych żłobków oraz rozbudowę dwóch kolejnych. W tym roku przeznaczyliśmy na inwestycje budowlane, remontowe, modernizacyjne 81 milionów złotych. Dzisiaj największym naszym wyzwaniem jest rzeczywiście zmiana programowa, która nazywa się Kompas Jutra - mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Ostatnie dni przed rozpoczęciem zajęć widać również bezpośrednio w szkołach. Adam Władek, dyrektor Gdańskiej Szkoły Szermierki, opowiadał podczas spotkania o wakacyjnych pracach w swojej placówce.

- Jesteśmy na ostatniej prostej do tego, żeby przygotować szkołę do przyjęcia uczniów. Tak jak my i pewnie większość szkół w Gdańsku robimy już ostatnie szlify do tego, aby szkoła była przygotowana optymalnie. Pojawiają się już pierwsi nauczyciele w szkole, są pracownicy obsługi. Całe wakacje doprowadzaliśmy szkołę do porządku, remontowaliśmy pomieszczenia, żeby 1 września móc wystartować i być gotowym na przyjęcie uczniów - mówi Adam Władek, dyrektor Gdańskiej Szkoły Szermierki.

Gdańsk przygotowuje szkoły na uczniów z doświadczeniem migracji

Wśród wyzwań na nowy rok szkolny znalazła się także edukacja uczniów z doświadczeniem migracji. Miasto od tego roku uczestniczy w projekcie unijnym, którego celem jest wypracowanie modelu pracy z takimi uczniami. To część szerszej współpracy samorządu z Województwem Pomorskim.

- Mimo tego, że każdy rok przynosi zmiany programowe, organizacyjne, konieczność dostosowania naszych placówek do nowych przepisów, przygotowujemy się do różnych wyzwań, choćby związanych z kwestiami bezpieczeństwa, uczestnicząc w różnych programach. Od tego roku uczestniczymy także w programie unijnym związanym z wypracowaniem modelu pracy z uczniami z doświadczeniem migracji. Takich programów różnych jest bardzo, bardzo wiele - mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Edukacja włączająca. Miasto wydaje 18 milionów złotych

Kolejnym dużym wyzwaniem jest edukacja włączająca. W gdańskich szkołach przybywa uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W tym przypadku przygotowanie placówki oznacza nie tylko odpowiednie wyposażenie. Potrzebne są także szkolenia pracowników i przygotowanie całej społeczności szkolnej.

Miasto realizuje projekt „Włączamy Gdańskie Szkoły”, którego wartość wynosi 18 milionów złotych.

- Wiemy, że dla szkół, dla placówek oświatowych przygotowanie szkoły dla dzieci, które mają takie szczególne potrzeby, jest zawsze dużym wyzwaniem. Trzeba je doposażyć, trzeba wyszkolić pracowników, trzeba przygotować całą społeczność szkolną. Projekt, który realizujemy, ma wartość 18 milionów złotych i muszę powiedzieć, że z perspektywy naszego drugiego roku jego wdrażania nie wyobrażam sobie bez niego dobrego przygotowania placówek oświatowych - mówi Monika Chabior.

W ramach projektu powstają między innymi sale sensoryczne, prowadzone jest doposażenie placówek i przygotowanie przestrzeni odpowiadających potrzebom uczniów.

- Jesteśmy naprawdę zaawansowani w takich sprawach jak wyciszanie sal, sale sensoryczne, dodatkowe sprzęty, których wymagają dzieci o szczególnych potrzebach. Zadbanie o te dzieci to też zadbanie o bezpieczeństwo i dobre doświadczenie edukacyjne całej klasy - mówi Monika Chabior.

Ponad 60 milionów złotych na projekty edukacyjne

Dużą część działań miasta stanowią projekty finansowane z udziałem środków unijnych. Jak poinformowała Monika Chabior, obecnie ich skala przekracza 60 milionów złotych.

Jednym z programów jest „Zdolni z Pomorza”, skierowany do uczniów szczególnie uzdolnionych. Gdańsk angażuje się w wieloletnią inicjatywę realizowaną przez Samorząd Województwa Pomorskiego.

- To ponad milion złotych skierowane właśnie do dzieci szczególnie uzdolnionych, które potrzebują dodatkowych szkoleń, które potrzebują mentorów, które potrzebują relacji z ludźmi, które jeszcze lepiej rozwiną ich talenty - mówi Monika Chabior.

Szkoły techniczne mają przygotowywać młodych do rynku pracy

Miasto kontynuuje także program „Gdańsk Miastem Zawodowców”. W jego ramach szkoły techniczne i branżowe są wyposażane w sprzęt, warsztatownie i aktualizowane oprogramowanie. Cel jest konkretny: lepsze przygotowanie uczniów do wejścia na rynek pracy.

- W ramach tego projektu wyposażamy szkoły techniczne, branżowe, dodatkowe sprzęty, warsztatownie, aktualizujemy oprogramowanie. To wszystko jest niezwykle ważne w dostosowaniu naszych szkół średnich do wymogów rynku pracy. Dobrze wiemy, że rozwój ekonomiczny, rozwój gospodarczy Pomorza, ale też Polski jest bezwzględnie zależny od tego, jak przygotowani są uczniowie do odnalezienia się na rynku pracy - mówi Monika Chabior.

Program będzie dalej rozwijany. Jednym z jego elementów ma być intensywniejsza współpraca z doradcami zawodowymi.

23 listopada na Amber Expo odbędzie się konferencja dotycząca doradztwa zawodowego i współpracy przedsiębiorców z placówkami oświatowymi.

Zdrowie psychiczne pozostaje jednym z najważniejszych tematów

Podczas briefingu sporo miejsca poświęcono również zdrowiu psychicznemu dzieci, rodziców i nauczycieli. Gdańsk zapowiada kolejne wydarzenia w ramach Gdańskiego Miesiąca Zdrowia Psychicznego. Kontynuowany jest również program „Jestem”, prowadzony przez Gdański Ośrodek Zdrowia Psychicznego.

- Tematem, który nie przestaje być dla nas bardzo ważny, jest zdrowie psychiczne. Zdrowie psychiczne dzieci, zdrowie psychiczne rodziców, zdrowie psychiczne nauczycieli. Zapraszam na liczne wydarzenia, które będą się odbywały w ramach Gdańskiego Miesiąca Zdrowia Psychicznego, ale także do odwiedzenia oferty Gdańskiego Ośrodka Zdrowia Psychicznego, który od kilku lat oferuje program Jestem, oferujący wsparcie psychologiczne, superwizyjne, szczególnie dla nauczycielek i nauczycieli, ale również rodziców, którzy tego potrzebują - mówi Monika Chabior.

Jak podkreślała zastępczyni prezydenta, wsparcie dla szkół powinno obejmować zarówno kwestie formalne i prawne, jak i pomoc merytoryczną.

Młodzi Gdańszczanie mają uczyć się demokracji w praktyce

Nowy rok szkolny będzie także czasem rozwoju edukacji obywatelskiej.

W roku szkolnym 2026/2027 ma powstać gdańska grupa nauczycieli wychowania obywatelskiego, WOS i historii. Jej zadaniem będzie przygotowanie młodzieży do wspólnego działania i większego zaangażowania społecznego.

- Jednym z ważnych obszarów, na czym nam w Gdańsku zależy, jest rozwój demokracji obywatelskiej, żeby młodzi gdańszczanie i gdańszczanki miały poczucie nie tylko, że zdobywają wiedzę i edukację w szkole, ale też, że nabierają doświadczeń życiowych wspólnego działania i solidarnego działania - mówi Andrzej Kowalczys, przewodniczący Komisji Edukacji i radny Koalicji Obywatelskiej w Radzie Miasta Gdańska.

Kontynuowane będzie również Forum Młodych, podczas którego uczniowie i uczennice angażują się w przygotowanie wydarzenia, wymianę pomysłów i rozmowę o dalszych działaniach.

32 spółdzielnie uczniowskie i pieniądze na pomysły młodzieży

Jednym z bardziej konkretnych pomysłów jest rozwój spółdzielni uczniowskich. Jak poinformowano podczas spotkania, obecnie działa ich w mieście 32, a planowane jest powstanie kolejnych. Młodzi mieszkańcy mają również dostać możliwość samodzielnego realizowania własnych pomysłów.

W ramach Młodzieżowego Funduszu Obywatelskiego uczniowie powyżej 13. roku życia będą mogli otrzymać 1000 złotych na realizację swoich inicjatyw.

- W ramach Młodzieżowego Funduszu Obywatelskiego miasto przyzna dotacje w kwocie tysiąca złotych dla uczniów powyżej 13. roku życia, którzy będą mogli realizować swoje pomysły przy wsparciu właśnie tego tysiąca złotych. Ma to też kształtować świadomość wspólnego gospodarowania środkami finansowymi, publicznymi środkami finansowymi - mówi Andrzej Kowalczys.

Kultura, zielona polityka i przedsiębiorczość

Marcin Makowski zwrócił uwagę na projekty skierowane przede wszystkim do młodszych uczniów. We wrześniu rozpocznie się kolejna edycja Akademii Gdańskich Lwiątek, dzięki której dzieci będą poznawały kulturę oraz interesujące miejsca w Gdańsku. Kontynuowane będą również działania związane z zieloną polityką miasta.

Kolejnym elementem będzie rozwijanie przedsiębiorczości młodzieży.

- Chcemy kształcić praktyczne umiejętności naszych najmłodszych uczniów, dlatego już we wrześniu rozpoczynamy Akademię Gdańskich Lwiątek. To bardzo znany projekt dla poznania kultury i bardzo ciekawych miejsc w naszym mieście. Będziemy również kontynuować działania związane z polityką zieloną naszego miasta, a także chcemy kształcić w naszej młodzieży takie instynkty przedsiębiorczości. Kolejnym projektem, który będzie w przyszłym roku funkcjonował, są Mikrobaty Przedsiębiorczości - mówi Marcin Makowski, radny klubu Wszystko dla Gdańska.

Miasto chce również wspierać wolontariat, w tym wolontariat międzynarodowy i spotkania organizowane w placówkach oświatowych.

Fake newsy, dezinformacja i mowa nienawiści

Wśród nowych pomysłów pojawiła się także propozycja zajęć dotyczących dezinformacji, fake newsów i mowy nienawiści. Na razie jest to inicjatywa radnych. Jej dalszy los będzie zależał od decyzji Rady Miasta.

- Wystąpiliśmy z taką inicjatywą jako radni, mam nadzieję, że na najbliższej sesji zostanie poparta przez wszystkich radnych, żeby wprowadzić również zajęcia, które mają na celu informować młodzież o dezinformacji, o fake newsach, o mowie nienawiści. Mam nadzieję, że w przyszłości uda się takie warsztaty dla chętnych wprowadzić - mówi Marcin Makowski.

Pierwszy dzwonek już 1 września

Gdańskie szkoły mają więc przed sobą rok pełen zmian. 1 września uczniowie wrócą do szkół, a miejska inauguracja nowego roku szkolnego odbędzie się w Szkole Podstawowej nr 38 na Niedźwiedniku. Środowy briefing odbył się na tydzień przed rozpoczęciem zajęć. W samej Gdańskiej Szkole Szermierki trwały jeszcze ostatnie prace, ale pierwsi nauczyciele i pracownicy obsługi byli już na miejscu. Wakacje w placówce upłynęły między innymi na remontach i przygotowaniu pomieszczeń.

Tegoroczny rok szkolny będzie więc dla Gdańska nie tylko kolejnym etapem organizacji pracy ponad 500 placówek. To także czas wdrażania „Kompasu Jutra”, dalszego rozwoju praktycznej edukacji, przygotowywania szkół na potrzeby uczniów z różnymi potrzebami, a także nowych działań związanych z przedsiębiorczością, aktywnością obywatelską i bezpieczeństwem informacyjnym młodzieży.