reklama

Wychodzisz na papierosa w godzinach pracy? Konsekwencje mogą być kosztowne

Opublikowano:
Autor:

Wychodzisz na papierosa w godzinach pracy? Konsekwencje mogą być kosztowne - Zdjęcie główne
Autor: Archiwum | Opis: Palisz papierosy w pracy? Pracodawca może sięgnąć po twoją pensję

reklama
Udostępnij na:
Facebook
Praca GdańskKilka minut na papierosa nie wydaje się wielką stratą czasu. Problem zaczyna się wtedy, gdy pracownik robi takich przerw kilka lub kilkanaście dziennie. W skali miesiąca mogą uzbierać się całe godziny, za które firma nie musi płacić. Przepisy pozwalają pracodawcy rozliczać dodatkowe wyjścia, a nawet zobowiązać zatrudnionego do ich odpracowania. Wyjaśniamy, gdzie przebiega granica między legalną przerwą a nieobecnością przy stanowisku.
reklama

W wielu firmach krótkie wyjścia na papierosa stały się nieformalnym elementem dnia pracy. Pracownicy wychodzą przed budynek, wracają po kilku minutach, a następnie ponownie opuszczają stanowisko. Choć pojedyncza przerwa wydaje się nieistotna, suma takich wyjść może być znaczna.

Załóżmy, że zatrudniony wychodzi na papierosa pięć razy dziennie, a każda przerwa trwa sześć minut. Oznacza to 30 minut nieobecności przy stanowisku każdego dnia. W ciągu 20 dni roboczych uzbiera się w ten sposób 600 minut, czyli dziesięć godzin.

Jeżeli wszystkie te wyjścia odbywają się poza ustawowymi lub dodatkowymi płatnymi przerwami, pracodawca może mieć podstawy do ich odrębnego rozliczenia. Nie oznacza to automatycznego obowiązku odpracowania dziesięciu godzin, ponieważ znaczenie mają konkretne zasady obowiązujące w zakładzie. Pokazuje jednak, dlaczego kwestia dodatkowych przerw bywa istotna przy organizacji pracy.

reklama

Czy pracownik ma prawo do przerwy na papierosa?

Kodeks pracy nie przewiduje odrębnej przerwy przysługującej wyłącznie osobom palącym. Obowiązujące przepisy gwarantują natomiast wszystkim pracownikom przerwy zależne od długości dobowego wymiaru pracy. Są one wliczane do czasu pracy i nie powodują pomniejszenia wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 134 Kodeksu pracy wymiar ustawowych przerw wygląda następująco:

Co najmniej 6 godzin pracy: przerwa trwająca minimum 15 minut.

  • Powyżej 9 godzin pracy: dodatkowa przerwa trwająca minimum 15 minut, czyli łącznie co najmniej 30 minut.
  • Powyżej 16 godzin pracy: kolejna przerwa trwająca minimum 15 minut, czyli łącznie co najmniej 45 minut.
  • Wszystkie wymienione przerwy są wliczane do czasu pracy. Pracownik może wykorzystać je na odpoczynek, posiłek lub inne dozwolone czynności, przestrzegając jednocześnie obowiązujących zakazów. Przepisy nie przyznają osobom palącym dodatkowego czasu ponad wskazane uprawnienia.
reklama

Pracodawca może nakazać odpracowanie papierosowych przerw

Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że dodatkowe wyjścia na papierosa poza ustawową przerwą nie stanowią automatycznie czasu pracy. Jeżeli pracownik przestaje wykonywać obowiązki, a nie korzysta z przysługującej mu płatnej przerwy, nie ma podstaw do uznania każdego takiego wyjścia za czas, za który należy się wynagrodzenie. Pracodawca może również zobowiązać zatrudnionego do odpracowania dodatkowych przerw.

Przykładowo pracownik, który powinien wykonywać obowiązki przez osiem godzin, może uzgodnić z przełożonym, że dodatkowe wyjścia na papierosa będą rozliczane osobno. Jeżeli łączny czas takich przerw wyniesie 20 minut, może pojawić się konieczność odpowiedniego wydłużenia obecności w zakładzie. Zasady powinny być jednak jasne i zgodne z przepisami o czasie pracy.

reklama

Warto przy tym rozróżnić odpracowanie niepłatnej przerwy od pracy w godzinach nadliczbowych. Nie każde późniejsze zakończenie dnia pracy oznacza powstanie nadgodzin. Decydują rzeczywisty czas wykonywania obowiązków, przyjęty rozkład pracy i obowiązujące normy.

Czy za wyjścia na papierosa można stracić część pensji?

Pracownik nie zachowuje automatycznie prawa do wynagrodzenia za czas każdej dodatkowej, niewliczanej do pracy przerwy. Nie jest to jednak równoznaczne z możliwością dowolnego potrącania pieniędzy z wypłaty. Firma powinna prawidłowo ustalać czas pracy i stosować właściwe zasady rozliczania wynagrodzenia.

Odrębną kwestią są kary porządkowe. Jeżeli pracownik narusza ustaloną organizację pracy lub obowiązujące zakazy, pracodawca może zastosować upomnienie albo naganę. Kara pieniężna jest dopuszczalna jedynie w przypadkach wskazanych w art. 108 § 2 Kodeksu pracy, między innymi przy naruszeniu zasad BHP, przepisów przeciwpożarowych lub nieusprawiedliwionym opuszczeniu pracy.

reklama

Za jedno naruszenie kara pieniężna nie może przekroczyć jednodniowego wynagrodzenia. Łączne kary również podlegają ustawowym limitom. Firma nie może więc stworzyć własnego, dowolnego cennika sankcji za każdą minutę spędzoną na papierosie.

Czy firma musi zapewnić pracownikom palarnię?

Prawo pozwala pracodawcy wyznaczyć specjalną palarnię, ale nie nakłada obowiązku jej tworzenia. Takie pomieszczenie musi spełniać określone wymagania, w szczególności dotyczące oddzielenia od pozostałych części budynku i wentylacji. Jego istnienie nie daje jednak pracownikom prawa do nieograniczonych przerw.

Zakaz palenia obowiązuje w pomieszczeniach zakładów pracy, z wyjątkiem ustawowo dopuszczonych palarni. Dotyczy również papierosów elektronicznych. Pracodawca może ponadto regulować zasady palenia na pozostałym terenie przedsiębiorstwa.

Za palenie w miejscu objętym ustawowym zakazem grozi grzywna do 500 zł. Jest to sankcja przewidziana w ustawie antytytoniowej, a nie dodatkowa opłata, którą pracodawca może samodzielnie naliczyć pracownikowi. Te dwa mechanizmy nie powinny być ze sobą utożsamiane.

Co zrobić, gdy pracodawca rozlicza każdą minutę przerwy?

Najważniejsze jest ustalenie, które przerwy są ustawowo zagwarantowane, a które stanowią dodatkowe wyjścia pracownika. Firma nie może pozbawić zatrudnionego przerwy wynikającej z Kodeksu pracy. Może natomiast określać zasady korzystania z dodatkowego czasu wolnego od obowiązków.

Pracownik powinien sprawdzić regulamin pracy i zasady ewidencjonowania czasu pracy. Jeżeli pracodawca obniża wynagrodzenie, warto ustalić, czy chodzi o niewykonywanie pracy, czy o formalnie nałożoną karę pieniężną. Każda z tych sytuacji wymaga innej podstawy prawnej.

W razie sporu dotyczącego czasu pracy lub wysokości wypłaty można zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy. Pracodawca ma prawo organizować pracę i egzekwować obowiązujące zasady, ale musi przestrzegać przepisów chroniących wynagrodzenie zatrudnionych. Nawet wielokrotne wychodzenie na papierosa nie daje mu prawa do stosowania dowolnych sankcji.

Źródła

  • Państwowa Inspekcja Pracy – „Czy pracodawca może zakazać palenia w zakładzie pracy?”
  • Państwowa Inspekcja Pracy – „Czas pracy”, część dotycząca przerw.
  • Kodeks pracy, art. 80, 108 i 134; tekst jednolity Dz.U. z 2026 r., poz. 1245.
  • Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych; tekst jednolity Dz.U. z 2026 r., poz. 1214.
  • Infor.pl – materiał źródłowy dotyczący kar i przerw na papierosy.
reklama
reklama
Udostępnij na:
Facebook
wróć na stronę główną

ZALOGUJ SIĘ

Twoje komentarze będą wyróżnione oraz uzyskasz dostęp do materiałów PREMIUM

e-mail
hasło

Zapomniałeś hasła? ODZYSKAJ JE

Komentarze (0)
Wczytywanie komentarzy
logo