Zwolnienia lekarskie już nie na starych zasadach. ZUS inaczej rozpatruje te sytuacje

Pracownik, który w trakcie dnia poczuje się źle i otrzyma zwolnienie lekarskie, może znaleźć się w sytuacji mającej istotny wpływ na ustalenie długości okresu zasiłkowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił zasady liczenia takich dni. Chodzi o przypadki, w których niezdolność do pracy została orzeczona od daty, w której zatrudniony wykonywał jeszcze swoje obowiązki zawodowe.

ZUS wskazuje obecnie, że do okresu zasiłkowego należy wliczyć również dzień, w którym ubezpieczony przepracował cały obowiązujący go czas pracy, a następnie otrzymał zwolnienie lekarskie obejmujące tę samą datę. Tak samo traktowany jest dzień, w którym pracownik wykonywał obowiązki tylko przez część zmiany, a później udał się do lekarza.

Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku osób korzystających z długotrwałych zwolnień. Okres zasiłkowy jest bowiem ograniczony ustawowo, a jego wyczerpanie może oznaczać zakończenie prawa do dalszego pobierania zasiłku chorobowego. Jednocześnie trzeba odróżnić liczenie dni do ustawowego limitu od ustalania wysokości wypłaty za konkretną datę.

Pierwszy dzień L4 wlicza się do okresu zasiłkowego. Nawet po przepracowaniu całej zmiany

Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez ZUS istotna jest data objęta zaświadczeniem o niezdolności do pracy, a nie wyłącznie to, czy pracownik otrzymał za ten dzień wynagrodzenie. W praktyce oznacza to, że dzień, w którym zatrudniony zakończył swoją zmianę, a dopiero później zgłosił się do lekarza, może zostać zaliczony do okresu zasiłkowego.

Przykładowo pracownik zatrudniony od godziny 8 do 16 wykonuje wszystkie swoje obowiązki. Po zakończeniu pracy jego stan zdrowia pogarsza się na tyle, że konieczna jest konsultacja lekarska. Lekarz wystawia zwolnienie obejmujące również dzień wizyty. Według wyjaśnień ZUS ta data zostanie uwzględniona przy ustalaniu okresu zasiłkowego, chociaż pracownik otrzymał wynagrodzenie za przepracowaną zmianę.

Podobnie wygląda sytuacja, gdy zatrudniony opuszcza zakład pracy po kilku godzinach z powodu choroby. Jeżeli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy od tego samego dnia, zostanie on wliczony do okresu zasiłkowego.

Nie oznacza to jednak, że ubezpieczony zawsze otrzyma dwa świadczenia za ten sam dzień. Zasady wypłaty wynagrodzenia i zasiłku należy rozpatrywać odrębnie od zasad ustalania długości okresu zasiłkowego.

Dlaczego jeden dzień ma znaczenie? Chodzi o ustawowy limit zasiłku

W polskim systemie ubezpieczeń społecznych długość pobierania zasiłku chorobowego jest ograniczona. Co do zasady okres zasiłkowy wynosi 182 dni, natomiast w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży albo spowodowanej gruźlicą może wynieść 270 dni.

Wliczenie pierwszego dnia zwolnienia, nawet jeżeli pracownik przepracował całą zmianę, może więc wpłynąć na termin wyczerpania okresu zasiłkowego. Szczególnie ważne jest to dla osób, które chorują przez wiele miesięcy i zbliżają się do ustawowego limitu.

Najważniejsze limity dotyczące świadczeń chorobowych w 2026 roku wynoszą:

• 182 dni – podstawowy maksymalny okres zasiłkowy.
• 270 dni – okres zasiłkowy w razie niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą lub przypadającej w czasie ciąży.
• 91 dni – co do zasady limit zasiłku za okres niezdolności do pracy przypadającej po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, z określonymi ustawowymi wyjątkami.
• 33 dni – podstawowy roczny limit wynagrodzenia chorobowego wypłacanego przez pracodawcę.
• 14 dni – limit wynagrodzenia chorobowego dla pracowników po ukończeniu 50. roku życia, stosowany od kolejnego roku kalendarzowego.

Warto zaznaczyć, że okresy pobierania wynagrodzenia chorobowego także uwzględnia się przy ustalaniu długości okresu zasiłkowego. Nie jest więc tak, że ustawowe 182 dni zaczynają biec dopiero po zakończeniu wypłat finansowanych przez pracodawcę.

Kilka zwolnień lekarskich. ZUS może zsumować okresy niezdolności do pracy

Przy ustalaniu prawa do zasiłku znaczenie ma również to, czy pomiędzy kolejnymi okresami choroby występowały przerwy. Zgodnie z ustawą do jednego okresu zasiłkowego wlicza się nieprzerwane okresy niezdolności do pracy oraz określone okresy rozdzielone przerwami nieprzekraczającymi 60 dni.

Reguła ta ma znaczenie nawet wtedy, gdy powodem kolejnego zwolnienia jest inne schorzenie. Wyjątek dotyczy określonych sytuacji związanych z niezdolnością do pracy przypadającą w czasie ciąży. Tym samym kilkudniowy powrót do pracy nie zawsze powoduje rozpoczęcie nowego okresu zasiłkowego.

Przykładowo pracownik, który korzystał ze zwolnienia przez 100 dni, następnie wrócił do pracy na dwa tygodnie i ponownie zachorował, nie musi automatycznie otrzymać nowego limitu 182 dni. Jeżeli spełnione są ustawowe warunki sumowania okresów, dotychczas wykorzystane dni zostaną uwzględnione.

Dlatego przy długotrwałej chorobie ważna jest nie tylko długość aktualnego zwolnienia, ale również historia wcześniejszych niezdolności do pracy.

Ile wynosi zasiłek chorobowy w 2026 roku? ZUS nadal stosuje podstawowe stawki

Wyjaśnienia dotyczące pierwszego dnia zwolnienia nie oznaczają zmiany standardowej wysokości zasiłku chorobowego. Pracownik zasadniczo otrzymuje świadczenie wynoszące 80 proc. podstawy wymiaru. W określonych sytuacjach przewidzianych ustawą przysługuje 100 proc.

Podstawą obliczenia zasiłku dla pracownika jest najczęściej przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Przy ustalaniu tej wartości uwzględnia się zasady dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne oraz poszczególnych składników wynagrodzenia.

Podstawowe stawki świadczeń chorobowych:

• 80 proc. – standardowa wysokość zasiłku chorobowego.
• 100 proc. – wysokość świadczenia między innymi w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży lub spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy albo z pracy.
• 13,71 proc. – wartość składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez pracownika, o którą pomniejsza się uwzględniane wynagrodzenie przy obliczaniu podstawy zasiłku.

Ostateczna kwota wypłaty zależy od indywidualnych okoliczności. Znaczenie mogą mieć premie, dodatki, okres zatrudnienia oraz to, czy określone składniki wynagrodzenia są uwzględniane w podstawie wymiaru świadczenia.

Co po wyczerpaniu 182 dni zwolnienia? Możliwe jest świadczenie rehabilitacyjne

Przekroczenie maksymalnego okresu zasiłkowego nie musi oznaczać, że osoba nadal niezdolna do pracy zostanie całkowicie pozbawiona możliwości uzyskania wsparcia finansowego. W określonych sytuacjach może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne.

Przysługuje ono osobie, która po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal pozostaje niezdolna do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja dają szansę na odzyskanie zdolności do wykonywania obowiązków zawodowych. Świadczenie może zostać przyznane na okres niezbędny do odzyskania zdolności do pracy, maksymalnie na 12 miesięcy.

Decyzja nie zapada automatycznie. Konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania i ustalenie, czy spełnione zostały ustawowe warunki. Dlatego osoby zbliżające się do końca okresu zasiłkowego powinny odpowiednio wcześnie sprawdzić możliwość złożenia dokumentów.

ZUS liczy okres zasiłkowy według określonych zasad. Co powinien sprawdzić pracownik?

Ustalając długość niezdolności do pracy, warto przeanalizować wszystkie zwolnienia lekarskie obejmujące aktualny okres choroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na datę rozpoczęcia pierwszego L4, wcześniejsze zwolnienia oraz przerwy pomiędzy nimi.

Nie należy zakładać, że dzień przepracowany w całości nie będzie miał znaczenia dla okresu zasiłkowego. Jak wynika z aktualnych wyjaśnień ZUS, również taki dzień może zostać uwzględniony, jeśli został objęty zaświadczeniem lekarskim.

W przypadku wątpliwości co do liczby wykorzystanych dni ubezpieczony może wystąpić o wyjaśnienie do płatnika zasiłku lub ZUS. Prawidłowe ustalenie okresu zasiłkowego ma znaczenie zarówno dla bieżących wypłat, jak i dla określenia dalszych uprawnień związanych z niezdolnością do pracy.i zawodowe.