Wysokie rachunki za energię dotyczą dziś gospodarstw domowych w całej Polsce, ale ryczałt energetyczny nie jest powszechnym dodatkiem dla wszystkich emerytów czy rencistów. To świadczenie skierowane do konkretnie wskazanych w przepisach grup osób, a jego przyznanie nie zależy od poziomu dochodów.
Oznacza to, że ZUS nie bada wysokości emerytury, renty ani innych przychodów osoby składającej wniosek. Nie ma też progu dochodowego, po przekroczeniu którego świadczenie byłoby obniżane albo odbierane.
Kluczowe jest natomiast spełnienie przesłanek ustawowych dotyczących statusu osoby uprawnionej.
336,16 zł miesięcznie od 1 marca 2026 r.
Od 1 marca 2026 r. miesięczna kwota ryczałtu energetycznego wynosi 336,16 zł. W skali pełnego roku daje to 4033,92 zł dodatkowego świadczenia. Kwota jest wyższa niż rok wcześniej. Od marca 2025 r. ryczałt wynosił 312,71 zł miesięcznie, co oznacza wzrost o 23,45 zł. Podwyżka nie wynika jednak z typowej waloryzacji emerytur i rent. Wysokość ryczałtu jest zmieniana według odrębnego mechanizmu, który uwzględnia średnioroczny wskaźnik cen konsumpcyjnych nośników energii. Główny Urząd Statystyczny podał, że w 2025 r. wskaźnik ten wyniósł 107,5, co oznacza wzrost cen nośników energii o 7,5 proc. Na tej podstawie ustalono wysokość świadczenia obowiązującą od marca 2026 r.
Dofinansowanie do prądu, gazu i ogrzewania
Ryczałt energetyczny potocznie bywa określany jako dodatek albo dofinansowanie do prądu, ale jego przeznaczenie jest szersze. Świadczenie ma rekompensować część wydatków związanych z używaniem energii elektrycznej, gazowej i cieplnej w gospodarstwie domowym. Nie jest jednak klasyczną refundacją rachunków.
Osoba uprawniona nie przedstawia ZUS faktur za prąd, gaz czy ogrzewanie. Pieniądze nie trafiają również bezpośrednio do sprzedawcy energii. ZUS wypłaca określoną ustawowo kwotę razem ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym.
Kto może otrzymać ryczałt energetyczny?
Prawo do świadczenia mają przede wszystkim kombatanci oraz inne osoby objęte przepisami dotyczącymi ofiar represji wojennych i okresu powojennego. Ryczałt przysługuje także części byłych żołnierzy zastępczej służby wojskowej, którzy byli przymusowo zatrudniani m.in. w kopalniach, kamieniołomach, batalionach budowlanych albo przy wydobyciu rud uranu. ZUS może wypłacać świadczenie również wdowom i wdowcom po osobach uprawnionych, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie. W tej grupie znajdują się m.in. wdowy i wdowcy będący emerytami lub rencistami pozostali po kombatantach i innych osobach uprawnionych, a także wdowy po określonych grupach żołnierzy przymusowo zatrudnianych.
Sam wiek nie daje prawa do świadczenia
Ryczałt energetyczny nie jest dodatkiem przyznawanym automatycznie po ukończeniu 65., 70. czy 75. roku życia. Nie wystarczy również samo pobieranie emerytury z ZUS. O prawie do pieniędzy decyduje status wynikający z przepisów dotyczących kombatantów, osób represjonowanych albo określonych grup byłych żołnierzy i członków ich rodzin. To istotna różnica w porównaniu z częścią innych dodatków emerytalno-rentowych, w których prawo może być związane z wiekiem, niepełnosprawnością albo wysokością dochodu.
Wniosek ERK do ZUS
Osoba spełniająca warunki może wystąpić do ZUS o przyznanie ryczałtu energetycznego. Służy do tego formularz ERK. Wniosek można złożyć w dowolnym czasie. Nie obowiązuje jeden coroczny termin ani krótki okres naboru, po którego zakończeniu trzeba byłoby czekać do kolejnego roku. Formularz jest dostępny w ZUS i w oficjalnych serwisach Zakładu. W zależności od podstawy ubiegania się o świadczenie do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do ryczałtu.
Jakie dokumenty trzeba dołączyć?
Zakres wymaganych dokumentów zależy od sytuacji osoby występującej o świadczenie. Kombatanci i osoby represjonowane powinny dysponować decyzją potwierdzającą ich uprawnienia. W przypadku wdów i wdowców po kombatantach konieczna może być decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzająca odpowiedni status.
Byli żołnierze zastępczej służby wojskowej powinni przedstawić dokumentację potwierdzającą okres i charakter przymusowego zatrudnienia. W ich przypadku ZUS wskazuje m.in. zaświadczenia wydawane przez właściwe organy wojskowe.
Podobne dokumenty mogą być wymagane przy ubieganiu się o świadczenie przez wdowy po osobach należących do tej grupy.
Wypłata razem z emeryturą lub rentą
Po przyznaniu ryczałtu pieniądze są wypłacane razem z emeryturą lub rentą. Uprawniona osoba nie musi osobno występować o wypłatę w kolejnych miesiącach. Świadczenie nie jest też uzależnione od przedstawiania rachunków ani rozliczania wydatków poniesionych na energię. Jeżeli jedna osoba ma prawo do więcej niż jednego świadczenia emerytalno-rentowego, nie oznacza to automatycznie możliwości otrzymywania kilku ryczałtów. W przypadku zbiegu praw wypłacany jest jeden ryczałt energetyczny.
Coroczna zmiana kwoty ryczałtu energetycznego
Wysokość świadczenia jest aktualizowana każdego roku. Nowa kwota obowiązuje od 1 marca. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ogłasza ją w „Monitorze Polskim”, uwzględniając dane dotyczące zmian cen nośników energii. W 2026 r. właśnie ten mechanizm doprowadził do wzrostu miesięcznej wypłaty z 312,71 zł do 336,16 zł.
Komentarze (0)