Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą od lat mogą wybierać między kilkoma formami opodatkowania. Jedną z popularnych możliwości jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Dla osób osiągających wysokie przychody przy stosunkowo niewielkich kosztach bywa on rozwiązaniem pozwalającym ograniczyć obciążenia podatkowe.
Ta sytuacja może się jednak zmienić już od początku 2027 roku. Reforma przygotowana przez Ministerstwo Finansów przewiduje zmniejszenie limitu przychodów pozwalającego korzystać z ryczałtu z 2 mln do 250 tys. euro. To oznacza ośmiokrotne obniżenie progu uprawniającego do wyboru tej formy opodatkowania.
Zmiana nie oznacza automatycznego podwyższenia podatku każdemu przedsiębiorcy. Jej konsekwencje zależą od rodzaju działalności, kosztów uzyskania przychodów, wysokości dochodów oraz składek na ubezpieczenia. Dla części firm konieczność rezygnacji z ryczałtu może jednak oznaczać wyraźnie wyższe obciążenia.
Dlaczego ryczałt może być korzystniejszy od podatku liniowego?
Różnica między ryczałtem a podatkiem liniowym dotyczy przede wszystkim podstawy opodatkowania. W przypadku ryczałtu podatek naliczany jest od przychodu, bez pomniejszania go o koszty prowadzenia działalności. Przy podatku liniowym przedsiębiorca płaci natomiast 19 proc. podatku od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty jego uzyskania.
Przykładowo firma świadcząca specjalistyczne usługi może generować wysokie przychody i jednocześnie ponosić niewielkie wydatki. W takim przypadku ryczałt według odpowiedniej stawki może być korzystniejszy niż podatek liniowy. Sytuacja wygląda inaczej w przedsiębiorstwach, które przeznaczają znaczną część wpływów na materiały, pracowników, podwykonawców czy transport.
Przy wyborze formy opodatkowania należy uwzględnić również składkę zdrowotną. Jej wysokość oraz sposób obliczania różnią się w zależności od przyjętego systemu rozliczeń. Samo porównanie stawek podatkowych nie wystarcza więc do określenia rzeczywistego obciążenia przedsiębiorcy.
Ryczałt, podatek liniowy czy skala? Najważniejsze różnice
Przedsiębiorcy, którzy utracą możliwość korzystania z ryczałtu, powinni porównać dostępne rozwiązania. Poszczególne formy opodatkowania różnią się nie tylko stawkami, ale również sposobem uwzględniania kosztów i dostępnymi preferencjami. Znaczenie może mieć także sytuacja rodzinna podatnika.
Najważniejsze różnice są następujące:
- Ryczałt: podatek obliczany od przychodów, bez odliczania kosztów uzyskania przychodów.
- Podatek liniowy: stawka 19 proc. naliczana od dochodu z działalności gospodarczej.
- Skala podatkowa: opodatkowanie dochodu według ustawowych progów, z uwzględnieniem kwoty wolnej od podatku.
- Koszty działalności: mogą pomniejszać podstawę opodatkowania przy podatku liniowym i skali, ale nie przy ryczałcie.
- Składka zdrowotna: jej sposób naliczania zależy od wybranej formy opodatkowania.
- Preferencje podatkowe: możliwość wspólnego rozliczenia małżonków i korzystania z ulg jest uzależniona od rodzaju opodatkowania oraz indywidualnej sytuacji podatnika.
Wybór najkorzystniejszej formy rozliczenia wymaga zatem uwzględnienia wszystkich składników obciążeń publicznoprawnych. Przedsiębiorca, który dotychczas płacił niski ryczałt, nie musi automatycznie stracić finansowo na przejściu na podatek liniowy. Może się jednak okazać, że przy niewielkich kosztach działalności jego obciążenia wzrosną.
Zmiany podatkowe obejmą także skalę PIT
Reforma nie ogranicza się do przedsiębiorców korzystających z ryczałtu. W jej ramach zaplanowano również przebudowę skali podatkowej, która ma zacząć obowiązywać od 2027 roku. Wprowadzenie dodatkowego przedziału opodatkowania ma ograniczyć gwałtowny wzrost obciążeń po przekroczeniu pierwszego progu.
Projektowane zasady przewidują:
- 12 proc.: dla dochodów do 130 tys. zł rocznie, z uwzględnieniem mechanizmu kwoty wolnej.
- 24 proc.: dla części dochodu przekraczającej 130 tys. zł, ale nieprzekraczającej 150 tys. zł.
- 32 proc.: dla nadwyżki dochodu ponad 150 tys. zł.
- 30 tys. zł: tyle ma nadal wynosić kwota wolna od podatku.
Według Ministerstwa Finansów zmiany w skali podatkowej mogą przynieść korzyści około 3,5 mln podatników. W przypadku osób zyskujących najwięcej oszczędności mają sięgać 3,6 tys. zł rocznie. Reforma łączy zatem obniżenie obciążeń dla części podatników ze zwiększeniem wpływów budżetowych z innych źródeł.
Co zmieni się dla firmy osiągającej 1,5 mln zł przychodu?
Rozważmy przedsiębiorcę, który prowadzi działalność usługową i osiąga 1,5 mln zł rocznego przychodu. Obecnie, przy spełnieniu pozostałych warunków ustawowych, taka firma może korzystać z ryczałtu. Po obniżeniu limitu do 250 tys. euro przychody na takim poziomie przekroczą dopuszczalny próg.
Przedsiębiorca nie będzie więc mógł wybrać ryczałtu na kolejny rok podatkowy, jeżeli nowe przepisy wejdą w życie w zapowiadanym kształcie. Konieczne będzie rozliczenie działalności na zasadach przewidzianych dla innej dopuszczalnej formy opodatkowania. O wysokości podatku przesądzi między innymi to, jaka część przychodów pozostaje w firmie po odliczeniu kosztów.
Nie można jednak wskazać jednej kwoty podwyżki podatku dla wszystkich firm osiągających 1,5 mln zł przychodu. Przedsiębiorca wydający na prowadzenie działalności kilkaset tysięcy złotych rocznie znajdzie się w innej sytuacji niż osoba świadcząca usługi niemal bez kosztów. Dlatego planowanie podatków powinno uwzględniać rzeczywiste wyniki finansowe, a nie wyłącznie roczny obrót.
Od kiedy nowe przepisy? Przedsiębiorcy muszą pilnować terminów
Sejm uchwalił ustawę dotyczącą zmian w podatkach dochodowych 5 listopada 2026 roku. Dzień później Senat przyjął ją bez poprawek, a dokument został skierowany do podpisu prezydenta. Zakładany termin wejścia w życie nowych rozwiązań to 1 stycznia 2027 roku.
Dla przedsiębiorców szczególnie istotne jest to, że przy ustalaniu prawa do ryczałtu na 2027 rok uwzględniane będą przychody uzyskane w 2026 roku. Oznacza to, że skutki reformy mogą być uzależnione od wyników finansowych osiągniętych jeszcze przed jej rozpoczęciem. Firmy zbliżające się do nowego limitu powinny więc przeanalizować swoje rozliczenia.
Warto również pamiętać, że utrata możliwości korzystania z ryczałtu nie oznacza obowiązku zamknięcia działalności. Przedsiębiorca może nadal prowadzić firmę, rozliczając się według właściwych zasad podatkowych. Najważniejsze będzie wcześniejsze ustalenie, jaki sposób opodatkowania okaże się dopuszczalny i najbardziej odpowiedni w jego sytuacji.
Komentarze (0)