Nawet kilka tysięcy złotych rocznie z ZUS. Wielu seniorów nie wie o tym świadczeniu

Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania stanowią istotną część domowych budżetów, szczególnie w przypadku osób utrzymujących się z emerytury lub renty. Rachunki za energię elektryczną, gaz i ogrzewanie trzeba opłacać niezależnie od wysokości miesięcznych dochodów. Niektóre grupy seniorów mogą jednak liczyć na dodatkowe świadczenie pieniężne wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jest nim ryczałt energetyczny, którego wysokość aktualizowana jest każdego roku.

Świadczenie ma szczególny charakter. Nie jest formą powszechnego wsparcia dla wszystkich emerytów ani dodatkiem przyznawanym każdemu gospodarstwu domowemu ponoszącemu wysokie koszty energii. Ustawodawca przeznaczył je dla ściśle określonych grup osób, w tym kombatantów, niektórych osób represjonowanych oraz uprawnionych członków ich rodzin. W przeciwieństwie do części świadczeń socjalnych ryczałt nie jest jednak uzależniony od spełnienia kryterium dochodowego.

Dodatkowe pieniądze z ZUS w 2026 roku. Ile wynosi ryczałt energetyczny?

Od 1 marca 2026 roku kwota ryczałtu energetycznego wynosi 336,16 zł miesięcznie. Wysokość świadczenia została ustalona na podstawie komunikatu Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 20 stycznia 2026 roku. Dokument ogłoszono 22 stycznia w Monitorze Polskim. Nowa stawka zastąpiła obowiązującą wcześniej kwotę 312,71 zł miesięcznie.

W praktyce oznacza to, że osoba pobierająca ryczałt przez dwanaście miesięcy według obecnej stawki może otrzymać łącznie 4033,92 zł. Pieniądze są wypłacane w ramach przysługujących uprawnień, a ich wysokość nie zależy od rzeczywistego zużycia energii w gospodarstwie domowym.

Wysokość świadczenia w kolejnych latach:

• 2024 rok: 299,82 zł miesięcznie od 1 marca.
• 2025 rok: 312,71 zł miesięcznie od 1 marca.
• 2026 rok: 336,16 zł miesięcznie od 1 marca.

Roczna wartość: 4033,92 zł przy dwunastu wypłatach według stawki obowiązującej od marca 2026 roku.

Oznacza to, że w porównaniu z poprzednią stawką miesięczna wypłata wzrosła o 23,45 zł. Nie jest to świadczenie jednorazowe, lecz cykliczne, wypłacane osobom, które posiadają wymagane uprawnienia.

Komu przysługuje dodatkowe świadczenie? Nie każdy emeryt otrzyma pieniądze

Prawo do ryczałtu energetycznego wynika z przepisów regulujących uprawnienia kombatantów, osób będących ofiarami represji wojennych i powojennych oraz żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w określonych zakładach pracy. O dodatek mogą występować również wskazani w przepisach członkowie rodzin osób uprawnionych.

Do grup uprawnionych do ryczałtu energetycznego należą:

• Kombatanci i inne osoby posiadające uprawnienia określone w ustawie o kombatantach.
• Osoby będące ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, którym przyznano odpowiedni status.
• Żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach pozyskiwania rud uranowych oraz batalionach budowlanych.
• Wdowy i wdowcy pobierający emeryturę lub rentę, pozostali po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
• Wdowy po żołnierzach przymusowo zatrudnianych, które pobierają emeryturę lub rentę i spełniają odpowiednie warunki ustawowe.

Samo osiągnięcie wieku emerytalnego albo pobieranie emerytury nie daje prawa do pieniędzy. Konieczne jest wykazanie przynależności do jednej z grup wskazanych w przepisach. Ważne jest również to, że możliwość otrzymywania dodatku przez wdowy i wdowców zależy od konkretnego rodzaju uprawnień osoby zmarłej oraz statusu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Czy ZUS sprawdza dochody? Wysoka emerytura nie wyklucza dodatku

Ryczałt energetyczny należy do świadczeń, których przyznanie nie jest uzależnione od sytuacji dochodowej. Osoba spełniająca wymagania ustawowe nie traci prawa do dodatku wyłącznie dlatego, że otrzymuje wyższą emeryturę lub rentę. Nie stosuje się również zasady obniżania wysokości ryczałtu wraz ze wzrostem dochodów.

To istotna różnica w porównaniu z mechanizmami pomocy społecznej, w których wysokość wsparcia może zależeć od dochodu na osobę w gospodarstwie domowym. W przypadku ryczałtu energetycznego najważniejszą przesłanką jest szczególny status uprawnionego wynikający z ustawy.

Nie oznacza to jednak, że świadczenie można otrzymać wyłącznie na podstawie informacji o wysokich rachunkach za prąd, gaz czy ogrzewanie. Osoba, która nie ma wymaganych uprawnień, nie otrzyma pieniędzy z tego tytułu, nawet jeżeli znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

Jak otrzymać pieniądze z ZUS? Potrzebny jest odpowiedni wniosek

Osoby, które posiadają wymagane uprawnienia, mogą wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie ryczałtu energetycznego. ZUS udostępnia formularz ERK, służący do ubiegania się między innymi o dodatek kombatancki, dodatek kompensacyjny oraz ryczałt energetyczny.

Wniosek można pobrać ze strony Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo otrzymać w placówce instytucji. Należy w nim wskazać wymagane dane osobowe oraz określić, o jakie świadczenie ubiega się wnioskodawca.

Do dokumentów potrzebnych w postępowaniu mogą należeć:

• Formularz ERK, czyli właściwy wniosek o przyznanie świadczenia.
• Decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzająca okresy działalności kombatanckiej lub represji.
• Decyzja potwierdzająca uprawnienia członka rodziny po zmarłym kombatancie lub innej osobie uprawnionej.
• Zaświadczenie właściwego organu wojskowego potwierdzające okres i charakter przymusowego zatrudnienia podczas zastępczej służby wojskowej.
• Dokumenty dotyczące uprawnień wdowy po żołnierzu przymusowo zatrudnianym, jeżeli to właśnie z tego tytułu osoba ubiega się o świadczenie.

Nie każdy wnioskodawca musi przedstawiać wszystkie wymienione dokumenty. Ich zakres zależy od podstawy prawnej uprawnienia. Osoba, której status został już formalnie potwierdzony, powinna sprawdzić, jakie dokumenty są wymagane w jej indywidualnej sytuacji.

Czy wniosek o ryczałt energetyczny trzeba składać każdego roku?

ZUS wyjaśnia, że wniosek o przyznanie ryczałtu energetycznego można złożyć w każdym czasie. Nie obowiązuje jeden coroczny termin, którego przekroczenie powodowałoby utratę możliwości wystąpienia o świadczenie.

Po przyznaniu dodatku nie trzeba ponownie ubiegać się o niego wyłącznie z powodu corocznej zmiany stawki. Nowa wysokość świadczenia jest ustalana w drodze urzędowego komunikatu, a nie na podstawie kolejnego wniosku każdego uprawnionego.

Warto również zwrócić uwagę na sytuację osób pobierających więcej niż jedno świadczenie emerytalno-rentowe. ZUS wskazuje, że nawet w takim przypadku przysługuje tylko jeden ryczałt energetyczny. Nie można zatem pobierać kilku dodatków z tego samego tytułu wyłącznie dlatego, że dana osoba otrzymuje więcej niż jedną emeryturę lub rentę.

Czy trzeba pokazywać rachunki za prąd i gaz?

Ryczałt energetyczny ma charakter świadczenia pieniężnego o ustalonej wysokości. Nie jest rozliczany na podstawie comiesięcznych faktur wystawianych przez przedsiębiorstwa energetyczne, a jego wysokość nie zwiększa się automatycznie wraz ze wzrostem kosztów ogrzewania czy zużycia energii elektrycznej.

W praktyce osoba uprawniona nie musi co miesiąc przedstawiać rachunków za prąd lub gaz, aby uzasadnić wysokość wypłaty. Podstawą przyznania pieniędzy jest spełnienie warunków ustawowych. Kwota świadczenia jest natomiast jednakowa dla uprawnionych niezależnie od wielkości mieszkania, rodzaju ogrzewania lub liczby osób mieszkających we wspólnym gospodarstwie domowym.

Ryczałtu nie należy również utożsamiać z bonami energetycznymi czy programami dopłat do określonego rodzaju ogrzewania. Są to odrębne rozwiązania, które mogą mieć inne zasady przyznawania, kryteria dochodowe i terminy składania wniosków.

Ryczałt energetyczny w 2027 roku. Czy będzie kolejna podwyżka?

Kwota ryczałtu energetycznego jest aktualizowana każdego roku. Zgodnie z obowiązującym mechanizmem nowa wysokość świadczenia zaczyna obowiązywać od 1 marca. Informację o stawce ogłasza Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Monitorze Polskim.

Kolejna aktualizacja przypadnie zatem na 1 marca 2027 roku. Na 20 października 2026 roku oficjalna wysokość ryczałtu na ten okres nie została jeszcze ogłoszona. Nie można więc traktować kwot pojawiających się w prognozach jako ostatecznie zatwierdzonych.

Do końca lutego 2027 roku obowiązującą stawką pozostaje 336,16 zł miesięcznie, o ile wcześniej nie nastąpi zmiana przepisów. Osoby uprawnione mogą dzięki temu uwzględniać świadczenie w swoim domowym budżecie, pamiętając jednak, że jego uzyskanie wymaga spełnienia szczególnych warunków ustawowych.

Ponad 4 tysiące złotych rocznie. Kto powinien sprawdzić swoje uprawnienia?

Ryczałt energetyczny może być ważnym uzupełnieniem dochodów osób uprawnionych, szczególnie tych, które otrzymują stosunkowo niskie świadczenia emerytalno-rentowe. Brak kryterium dochodowego sprawia jednak, że prawo do wypłaty nie jest zarezerwowane wyłącznie dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.

Przede wszystkim warto zweryfikować dokumenty potwierdzające działalność kombatancką, doznane represje lub przymusowe zatrudnienie w ramach zastępczej służby wojskowej. Uprawnienia mogą mieć również znaczenie dla wdów i wdowców pozostałych po osobach objętych odpowiednimi przepisami.

W razie wątpliwości dotyczących posiadanego statusu można zwrócić się do ZUS lub właściwego urzędu zajmującego się potwierdzaniem uprawnień. Prawidłowo ustalony status uprawnionego pozwala ocenić, czy istnieje podstawa do złożenia wniosku i otrzymywania dodatkowego świadczenia.

PODSTAWY PRAWNE

• Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w szczególności art. 20.
• Ustawa z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych.
• Komunikat Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 20 stycznia 2026 r. w sprawie kwoty ryczałtu energetycznego, Monitor Polski z 2026 r., poz. 104.

ŹRÓDŁA

• Infor.pl – materiał o dodatku do prądu i gazu wypłacanym przez ZUS, bez kryterium dochodowego.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych – oficjalne zasady przyznawania ryczałtu energetycznego oraz formularz ERK.
• Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – informacje o uprawnieniach do świadczeń.
• Monitor Polski – komunikat dotyczący wysokości ryczałt