Jednym z najpoważniejszych przewlekłych powikłań cukrzycy jest cukrzycowa choroba stóp. Może ona rozwijać się na skutek uszkodzenia nerwów obwodowych oraz zaburzeń ukrwienia kończyn dolnych. W efekcie nawet niewielki uraz skóry może doprowadzić do powstania trudno gojącej się rany.
Szczególnie groźna jest neuropatia cukrzycowa, która powoduje osłabienie albo całkowitą utratę czucia ochronnego. Pacjent może nie odczuwać ucisku niewygodnego obuwia, wysokiej temperatury czy drobnych skaleczeń. Czasami nie zauważa problemu aż do momentu pojawienia się owrzodzenia.
Dodatkowym zagrożeniem są zaburzenia krążenia. Niedostateczne ukrwienie utrudnia gojenie uszkodzonych tkanek i zwiększa ryzyko przewlekłych zakażeń. W najcięższych przypadkach choroba może prowadzić do martwicy i konieczności amputacji części stopy lub kończyny.
Pierwsze objawy stopy cukrzycowej. Na co trzeba uważać?
Objawy neuropatii i cukrzycowej choroby stóp mogą pojawiać się stopniowo. U części pacjentów występuje mrowienie, pieczenie lub drętwienie, natomiast inni zaczynają tracić zdolność odczuwania bólu. Z tego powodu sama nieobecność dolegliwości nie wyklucza poważnego problemu.
Do najważniejszych sygnałów ostrzegawczych należą:
- Drętwienie: osłabienie lub utrata czucia w palcach i podeszwach.
- Mrowienie: uczucie kłucia, pieczenia albo przebiegania prądu.
- Brak czucia: niewyczuwanie skaleczeń, otarć lub ucisku obuwia.
- Pęknięcia skóry: szczególnie na piętach i między palcami.
- Odciski: zrogowacenia, pod którymi mogą powstawać uszkodzenia tkanek.
- Rany: uszkodzenia skóry, które nie goją się prawidłowo.
- Obrzęk: powiększenie obwodu stopy, zwłaszcza jednostronne.
- Zmiana koloru: zaczerwienienie, zblednięcie albo zasinienie skóry.
Nie każdy wymieniony objaw oznacza rozwój cukrzycowej choroby stóp, ale każdy może wymagać oceny lekarskiej. Szczególną uwagę należy zwracać na rany, zaczerwienienie połączone z obrzękiem oraz objawy zakażenia. W takich sytuacjach nie należy czekać na profilaktyczne badanie przesiewowe.
Nawet 250 tysięcy chorych z raną stopy cukrzycowej
Według informacji przedstawianych przez Polskie Towarzystwo Leczenia Ran w Polsce od 200 do 250 tys. osób zmaga się z raną stopy cukrzycowej. To poważny problem zdrowotny, który często wiąże się z długotrwałym leczeniem, ograniczeniem sprawności oraz koniecznością specjalistycznej opieki. U części pacjentów dochodzi do powikłań wymagających hospitalizacji.
Niebezpieczeństwo polega między innymi na tym, że niewielka rana może stopniowo się powiększać. Jeżeli dodatkowo występują zaburzenia ukrwienia, proces gojenia może być znacznie utrudniony. W zaawansowanych przypadkach rozwijają się zakażenia i uszkodzenia tkanek zagrażające zachowaniu kończyny.
Nie oznacza to jednak, że każda rana prowadzi do amputacji. Wczesna diagnostyka, odpowiednie leczenie oraz odciążenie uszkodzonej stopy mogą znacząco poprawić rokowanie. Dlatego specjaliści podkreślają znaczenie profilaktyki oraz szybkiego reagowania na pierwsze nieprawidłowości.
Bezpłatne badania od 13 listopada. Wystarczy 10 minut
Od 13 do 20 listopada 2026 roku w całej Polsce odbędzie się akcja bezpłatnych badań profilaktycznych stóp. Organizuje ją Polskie Towarzystwo Leczenia Ran w ramach Światowego Tygodnia Świadomości Stopy Cukrzycowej. Uczestniczące placówki będą oceniały ryzyko rozwoju poważnych powikłań u pacjentów z cukrzycą.
Badanie trwa około 10 minut i nie wymaga skierowania. Specjalista sprawdza czucie ochronne, między innymi przy pomocy monofilamentu, oraz ocenia tętno na tętnicach stóp. To podstawowe elementy pozwalające wstępnie rozpoznać zwiększone ryzyko cukrzycowej choroby stóp.
Najważniejsze informacje o akcji:
- Termin: od 13 do 20 listopada 2026 roku.
- Koszt: badanie jest bezpłatne.
- Skierowanie: nie jest wymagane.
- Czas badania: około 10 minut.
- Uczestnicy: osoby z rozpoznaną cukrzycą, będące w trakcie leczenia.
- Przygotowanie: specjalne przygotowanie nie jest potrzebne.
- Rejestracja: według zasad obowiązujących w danej placówce.
- Ograniczenia: akcja nie jest przeznaczona dla osób aktualnie leczonych z powodu ran stopy cukrzycowej.
Po zakończeniu kontroli pacjent może otrzymać zalecenia dotyczące codziennej pielęgnacji i konieczności dalszej diagnostyki. W przypadku wykrycia nieprawidłowości konieczna może być konsultacja specjalistyczna. Samo badanie przesiewowe nie zastępuje regularnej opieki diabetologicznej.
Bezpłatne badania stóp w województwie pomorskim. Pełna lista placówek
W województwie pomorskim do akcji zgłoszono sześć placówek. Znajdują się one w Gdańsku, Gdyni, Słupsku, Pucku, Wejherowie oraz Kiełpinie. Wśród uczestników są placówki medyczne, gabinety podologiczne oraz ośrodki prowadzące działalność zdrowotną.
Pełna lista placówek uczestniczących w Tygodniu Świadomości Stopy Cukrzycowej 2026 w województwie pomorskim:
- Uniwersytet Pomorski w Słupsku
Adres: ul. Kozietulskiego 7, 76-200 Słupsk.
Rejestracja: 881 065 667.
Badania według komunikatu uczelni: 16–20 listopada 2026 roku. - Gdyński Instytut Podologiczny
Adres: ul. Portowa 6, 81-350 Gdynia.
Rejestracja: 570 909 995. - Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Pielęgniarska Magdalena Kaźmirska
Adres: ul. Dziedzictwa Jana Pawła II 12, 84-100 Puck.
Rejestracja: 504 920 426. - Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień w Gdańsku – Oddział Dzienny
Adres: ul. Zakopiańska 37, 80-142 Gdańsk.
W wykazie organizatora nie podano numeru rejestracyjnego. - Ośrodek Terapii Uzależnień w Wejherowie
Adres: ul. Marynarki Wojennej 53, 84-200 Wejherowo.
W wykazie organizatora nie podano numeru rejestracyjnego. - BioUroda Kosmetologia i Podologia Wojciech Zapotoczny
Adres: ul. Piaskowa 2B, 83-307 Kiełpino.
Rejestracja: 726 549 373.
Przed wizytą należy sprawdzić dostępność terminu i zasady przyjmowania pacjentów. Placówki mogą prowadzić badania tylko w wybrane dni, a liczba miejsc jest ograniczona. W przypadku ośrodków, dla których organizator nie opublikował numeru telefonu, informacje o zapisach należy ustalić bezpośrednio w placówce.
Jak zapisać się na darmowe badanie stopy cukrzycowej?
Rejestracja na ogólnopolską akcję rozpoczęła się 2 listopada 2026 roku. Poszczególne placówki ustalają własne zasady zapisów, a dostępność miejsc zależy od liczby osób przeprowadzających badania i harmonogramu przyjęć. Nie wszystkie ośrodki będą przyjmować pacjentów przez cały tydzień.
Najprościej skontaktować się telefonicznie z wybraną placówką i zapytać o dostępny termin. Przed wizytą warto również potwierdzić dokładne miejsce wykonywania badania oraz ewentualne wymagania organizacyjne. Samo badanie nie wymaga skierowania ani specjalnego przygotowania.
Osoby, które zauważyły u siebie niepokojące zmiany skórne, powinny pamiętać, że akcja ma charakter profilaktyczny. Jeżeli pojawiła się rana, obrzęk, zaczerwienienie lub objawy zakażenia, konieczny jest szybki kontakt z lekarzem. Oczekiwanie na termin przesiewowej kontroli może w takiej sytuacji opóźnić potrzebne leczenie.
Jak zapobiegać stopie cukrzycowej i zmniejszyć ryzyko amputacji?
Podstawowym elementem profilaktyki jest codzienna kontrola stóp. Osoby chorujące na cukrzycę powinny oglądać skórę, zwłaszcza pięty, podeszwy i przestrzenie między palcami. Warto zwracać uwagę na drobne skaleczenia, otarcia, pęcherze, pęknięcia i zmiany zabarwienia.
Istotne znaczenie ma również odpowiednio dobrane obuwie, które nie powoduje nadmiernego ucisku. Osoby z zaburzeniami czucia powinny unikać chodzenia boso oraz samodzielnego usuwania odcisków ostrymi narzędziami. Nawet niewielki uraz może być niebezpieczny, jeżeli pacjent nie odczuwa bólu i nie zauważa uszkodzenia skóry.
Podstawą pozostaje właściwe leczenie cukrzycy i kontrolowanie czynników ryzyka chorób naczyniowych. Regularne badania lekarskie, odpowiednia pielęgnacja oraz szybka reakcja na pojawiające się zmiany mogą ograniczać ryzyko poważnych powikłań. Bezpłatna akcja profilaktyczna jest okazją do wczesnego rozpoznania zagrożenia i uzyskania zaleceń dotyczących dalszego postępowania.
Komentarze (0)