Duże samochody na celowniku. Gminy i miasta chcą dodatkowych opłat za parkowanie

W ostatnich latach rynek motoryzacyjny wyraźnie zmienił się pod względem popularności poszczególnych typów samochodów. Coraz większą część nowych pojazdów stanowią SUV-y i crossovery, które często są wyższe, szersze i cięższe od tradycyjnych samochodów osobowych. Zmiany te mają znaczenie nie tylko dla producentów i kierowców, ale również dla samorządów odpowiedzialnych za organizację ruchu.

Duży samochód może zajmować większą część wyznaczonego stanowiska parkingowego i utrudniać korzystanie z sąsiednich miejsc. W starszych częściach miast, gdzie układ ulic i parkingów zaprojektowano dla mniejszych pojazdów, staje się to szczególnie odczuwalne.

Według informacji opublikowanych przez Infor.pl jednym z analizowanych sposobów rozwiązania problemu jest dodatkowe obciążenie właścicieli największych samochodów. Takie rozwiązanie miałoby rekompensować zwiększone wykorzystanie ograniczonej przestrzeni miejskiej.

Nie jest jednak przesądzone, czy ewentualne przyszłe regulacje przyjęłyby formę podatku, opłaty parkingowej czy innego mechanizmu finansowego.

Podatek od SUV-ów w Polsce. Czy nowe przepisy już obowiązują?

Na 22 października 2026 roku w Polsce nie obowiązuje powszechny podatek od samochodów osobowych naliczany wyłącznie dlatego, że pojazd jest SUV-em lub przekracza określoną masę.

Obowiązujący system podatków i opłat związanych z motoryzacją obejmuje między innymi akcyzę przy określonych czynnościach dotyczących samochodów osobowych, podatek od czynności cywilnoprawnych w odpowiednich przypadkach oraz podatek od środków transportowych. Ten ostatni dotyczy ustawowo określonych kategorii pojazdów, przede wszystkim samochodów ciężarowych, ciągników siodłowych, określonych przyczep i naczep oraz autobusów.

Sam fakt posiadania dużego samochodu osobowego nie oznacza więc obowiązku zapłacenia podatku od środków transportowych.

Nie ma również potwierdzonego terminu wejścia w życie w Polsce ogólnopolskiego podatku od SUV-ów w 2027 roku. Doniesień o rozważanych rozwiązaniach nie należy utożsamiać z uchwalonymi przepisami.

Ile mogłyby wynosić nowe opłaty? Przykład z Europy

Przy analizowaniu możliwych zmian w Polsce często przywoływane są rozwiązania zastosowane w Paryżu. Francuska stolica zdecydowała się na uzależnienie części stawek parkingowych od masy pojazdu. System obowiązuje od października 2024 roku i obejmuje przede wszystkim kierowców przyjeżdżających do miasta.

W przypadku samochodów przekraczających ustalone limity masy wysokość opłat może być trzykrotnie większa niż dla lżejszych pojazdów. W centrum Paryża oznacza to 18 euro za pierwszą godzinę parkowania. W drugiej strefie jest to 12 euro.

Jeszcze większe różnice pojawiają się przy wielogodzinnym postoju. Za sześć godzin parkowania cięższego samochodu w centrum stolicy Francji można zapłacić 225 euro, podczas gdy właściciel lżejszego pojazdu poniesie koszt 75 euro.

Wprowadzenie takich stawek miało związek z ograniczoną przestrzenią miejską oraz rosnącymi rozmiarami i masą samochodów. System przewiduje przy tym preferencyjne zasady dla określonych grup, w tym uprawnionych mieszkańców.

Paryskie stawki nie są propozycją oficjalnych opłat w Polsce. Pokazują jedynie, jak może wyglądać zróżnicowanie kosztów parkowania w zależności od parametrów samochodu.

Jakie samochody mogą być uznawane za zbyt duże?

Kluczowym zagadnieniem przy projektowaniu ewentualnego systemu dodatkowych opłat byłby sposób klasyfikacji pojazdów. Samo określenie SUV nie ma wystarczająco precyzyjnego znaczenia prawnego, ponieważ obejmuje zarówno niewielkie crossovery, jak i bardzo duże samochody rodzinne.

Przykład francuski pokazuje, że kryterium może stanowić masa samochodu, z odrębnymi progami dla pojazdów spalinowych oraz elektrycznych.

• Samochody spalinowe: w Paryżu podwyższona taryfa dotyczy pojazdów przekraczających 1600 kg masy w stanie gotowym do jazdy.
• Samochody elektryczne: próg wynosi ponad 2000 kg.
• Typ nadwozia: nie stanowi samodzielnego kryterium objęcia wyższą opłatą.
• Miejsce rejestracji i uprawnienia: mogą mieć znaczenie dla stosowania stawek preferencyjnych, szczególnie dla mieszkańców miasta.

Zasady te nie obowiązują w Polsce. W razie przygotowania krajowej reformy ustawodawca musiałby odrębnie określić zakres pojazdów, podstawę obciążenia i ewentualne wyjątki.

Dlaczego problem może dotyczyć również mniejszych miast?

Choć dyskusja o opłatach za duże samochody często koncentruje się na największych aglomeracjach, problem ograniczonej przestrzeni parkingowej występuje również w miastach średniej wielkości.

Osiedla budowane przed kilkudziesięcioma laty nie były projektowane z myślą o obecnej liczbie samochodów przypadających na gospodarstwo domowe. Dodatkowo część nowszych pojazdów jest szersza od aut, dla których wyznaczano standardowe miejsca postojowe.

Zwiększanie rozmiarów miejsc parkingowych może oznaczać konieczność zmniejszenia ich liczby. Z kolei utrzymywanie dotychczasowych wymiarów stanowisk może powodować trudności z wysiadaniem, parkowaniem oraz korzystaniem z przestrzeni przez sąsiadujących kierowców.

W artykule Infor.pl wskazano prognozę, według której Warszawa mogłaby do 2040 roku stracić nawet 17,5 tys. miejsc parkingowych. Bez pełnej metodologii nie należy jednak traktować tej wartości jako pewnego scenariusza dla stolicy ani przenosić jej proporcjonalnie na inne miasta.

Czy samorządy mogą samodzielnie nakładać podatek od dużych aut?

Polskie gminy mogą ustanawiać określone opłaty lokalne, ale tylko w granicach upoważnienia wynikającego z ustaw. Oznacza to, że rada miasta nie może samodzielnie stworzyć nowego podatku od SUV-ów wyłącznie na podstawie lokalnej uchwały.

Obowiązujące przepisy pozwalają samorządom wyznaczać strefy płatnego parkowania i ustalać stawki z zachowaniem ustawowych limitów. Ustawa o drogach publicznych reguluje również sposób różnicowania opłat oraz uprawnienia do stosowania abonamentów i stawek preferencyjnych.

Rozwiązanie, w którym opłata za postój byłaby uzależniona wyłącznie od masy każdego samochodu osobowego, wymagałoby jednak odpowiedniej i jednoznacznej podstawy prawnej. Samo istnienie strefy płatnego parkowania nie oznacza możliwości dowolnego wprowadzania takiej taryfy.

Nie należy również mylić dodatkowych opłat parkingowych z podatkiem od posiadania samochodu. To dwa różne instrumenty prawne, które mogą mieć odmienne zasady naliczania i pobierania.

Czy właściciele SUV-ów zapłacą więcej od 2027 roku?

Na obecnym etapie nie można wskazać daty, od której polscy właściciele SUV-ów mieliby obowiązkowo płacić nowy podatek. Nie ma potwierdzenia przyjęcia ogólnopolskich przepisów wprowadzających takie obciążenie od 1 stycznia 2027 roku.

Możliwość dalszej dyskusji o opłatach dla największych pojazdów jest jednak realna. Rosnące rozmiary samochodów, deficyt miejsc postojowych oraz doświadczenia innych europejskich miast mogą skłaniać samorządy i ustawodawcę do analizowania dodatkowych mechanizmów regulacyjnych.

Dla kierowców najważniejsze pozostaje rozróżnienie pomiędzy już obowiązującymi opłatami a pomysłami, które dopiero mogłyby zostać przekształcone w projekty ustaw. Dopóki nie pojawią się odpowiednie przepisy, samo posiadanie dużego SUV-a nie oznacza powstania nowego obowiązku podatkowego.