Wprowadzenie comiesięcznego świadczenia dla osób, które przed laty wychowywały dzieci, stało się przedmiotem petycji obywatelskiej skierowanej do Sejmu. Autor inicjatywy uznał, że państwowy system pomocy koncentruje się na rodzinach z małoletnimi dziećmi, pomijając starsze pokolenie rodziców, które nie mogło korzystać z programów 500 plus i 800 plus.
Petycja została zarejestrowana pod numerem BKSP-153-X-804/25. Przewidywała ustanowienie świadczenia pieniężnego w wysokości 1600 zł miesięcznie. Autor dokumentu przedstawił je jako rekompensatę za wieloletnie koszty utrzymania, wychowania i kształcenia dzieci. Inicjatywa nie była jednak projektem ustawy przygotowanym przez rząd, grupę posłów ani Senat. Stanowiła obywatelski postulat, którym mogła zająć się sejmowa Komisja do Spraw Petycji.
Jak informuje Fakt.pl, pomysłodawca świadczenia wskazywał na ekonomiczny wkład rodziców w funkcjonowanie państwa. Wychowanie dzieci, które po osiągnięciu dorosłości podejmują zatrudnienie, oznacza bowiem pojawienie się kolejnych podatników i osób finansujących system ubezpieczeń społecznych. Z ich wynagrodzeń pobierane są składki emerytalne, rentowe, chorobowe i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy.
Warunki otrzymania 1600 zł dla rodziców
Szczegółowe założenia petycji przewidywały, że świadczenie miałoby być kierowane do rodziców, którzy wychowali co najmniej dwoje dzieci. Nie wystarczałoby jednak samo rodzicielstwo. Dorosłe dzieci musiałyby pracować na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, płacić tutaj podatki oraz odprowadzać wszystkie obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Konstrukcja świadczenia łączyła zatem sytuację rodziców z późniejszą aktywnością zawodową ich potomstwa. Autor petycji argumentował, że rodzice przyczynili się w ten sposób do utrzymania stabilności finansów publicznych, systemu emerytalnego oraz ochrony zdrowia. Obowiązujące przepisy nie przewidują jednak powszechnego świadczenia rekompensującego rodzicom wydatki poniesione wiele lat wcześniej.
Petycja nie zawierała kompletnego projektu ustawy. Nie rozstrzygała również wszystkich kwestii, które musiałyby zostać uregulowane przed uruchomieniem wypłat. Dotyczy to między innymi zasad podziału pieniędzy między oboje rodziców, sytuacji osób rozwiedzionych, samotnych rodziców, wdów i wdowców oraz przypadków, w których tylko część dorosłych dzieci pozostaje aktywna zawodowo w Polsce.
Sejmowa decyzja w sprawie świadczenia 1600 zł
Komisja do Spraw Petycji zajęła się dokumentem 29 kwietnia 2026 r. Posłowie zdecydowali o pozostawieniu petycji bez rozpatrzenia. Tym samym na jej podstawie nie będą prowadzone osobne prace nad projektem ustawy ustanawiającej świadczenie w wysokości 1600 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie miało związek z tym, że Komisja wcześniej zajmowała się bardzo podobną propozycją. Poprzednia petycja również dotyczyła dodatkowego wsparcia dla rodziców-emerytów, których dorosłe dzieci pracują i płacą daniny w Polsce. W tamtej sprawie Komisja skierowała dezyderat do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Pozostawienie petycji bez rozpatrzenia oznacza, że świadczenie 1600 zł nie zostało wprowadzone. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przyjmuje wniosków i nie prowadzi wypłat z tego tytułu. Nie wyznaczono również terminu uruchomienia programu. Petycja nie jest źródłem prawa i sama w sobie nie może stanowić podstawy do przyznawania pieniędzy.
800 plus bez rozszerzenia na rodziców dorosłych dzieci
Podczas rozpatrywania sprawy wskazano, że świadczenie wychowawcze 800 plus ma inny cel niż postulowana pomoc dla rodziców-seniorów. Program 800 plus służy częściowemu pokrywaniu bieżących wydatków związanych z opieką, utrzymaniem i wychowaniem dziecka. Pieniądze przysługują na każde dziecko do ukończenia przez nie 18. roku życia, niezależnie od dochodów rodziny.
Doradca Komisji do Spraw Petycji Sławomir Piechota zwrócił uwagę na odrębność systemu wsparcia rodzin wychowujących małoletnie dzieci oraz pomocy adresowanej do seniorów. Oznacza to, że obecnych przepisów dotyczących 800 plus nie można bezpośrednio zastosować do rodziców, których dzieci są już pełnoletnie i samodzielne.
Wprowadzenie rekompensaty za wychowanie dorosłych dzieci wymagałoby przygotowania osobnych regulacji. Ustawodawca musiałby również określić źródło finansowania nowego programu i oszacować jego koszty. Przy świadczeniu wypłacanym co miesiąc szerokiej grupie rodziców wydatki budżetowe mogłyby być znaczące.
Mama 4 plus na zupełnie innych zasadach
Obecnie funkcjonującym rozwiązaniem powiązanym z wychowaniem dzieci jest rodzicielskie świadczenie uzupełniające, znane jako Mama 4 plus. Nie jest ono jednak powszechną nagrodą za rodzicielstwo ani dodatkiem przyznawanym na podstawie aktywności zawodowej dorosłych dzieci.
Mama 4 plus jest adresowana do osób, które ze względu na wychowywanie co najmniej czworga dzieci nie podjęły zatrudnienia lub z niego zrezygnowały, a w rezultacie nie mają prawa do emerytury zapewniającej niezbędne środki utrzymania. Matka może ubiegać się o świadczenie po ukończeniu 60 lat. W przypadku ojca wymagane jest ukończenie 65 lat oraz spełnienie dodatkowych warunków związanych ze śmiercią matki, porzuceniem przez nią dzieci lub długotrwałym zaprzestaniem ich wychowywania.
Od 1 marca 2026 r. maksymalna wysokość rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego wynosi 1978,49 zł brutto. Jeżeli uprawniona osoba nie pobiera emerytury ani renty, świadczenie może zostać przyznane w pełnej wysokości. W przypadku emerytury lub renty niższej od ustawowego minimum państwo dopłaca jedynie różnicę do kwoty 1978,49 zł brutto.
Karta Dużej Rodziny bez comiesięcznej wypłaty
Rodzice dorosłych dzieci mogą korzystać również z Karty Dużej Rodziny, jeżeli mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci. Uprawnienie rodziców nie wygasa po osiągnięciu przez dzieci pełnoletności. Karta zapewnia zniżki i dodatkowe uprawnienia oferowane przez instytucje publiczne oraz prywatnych partnerów programu.
Karta Dużej Rodziny nie jest jednak świadczeniem pieniężnym. Nie zapewnia comiesięcznej wypłaty i nie rekompensuje bezpośrednio kosztów poniesionych na wychowanie potomstwa. W rezultacie rodzice, którzy wychowali dwoje dzieci, nie mają obecnie prawa ani do Karty Dużej Rodziny, ani do specjalnego dodatku tylko z tego powodu, że ich dorosłe dzieci pracują i płacą podatki w Polsce.
Na 27 lipca 2026 r. świadczenie 1600 zł dla rodziców dorosłych dzieci nie obowiązuje. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji zakończyła postępowanie dotyczące petycji BKSP-153-X-804/25, nie podejmując na jej podstawie inicjatywy ustawodawczej.
Komentarze (0)