Z ruin do nowych mieszkań. Co stało się w kultowej kamienicy Nowego Portu [FOTO]

Zabytkowa kamienica przy Wilków Morskich 13-16 przez rok była placem budowy, dziś stała się miejscem nowych początków dla sześciu rodzin.

Najstarszy ocalały budynek Nowego Portu

Prezydent rozpoczęła od szerszego obrazu zmian w dzielnicy.

- Witamy w Nowym Porcie, który się zmienia. Zmienia się także dzięki środkom unijnym przeznaczanym na rewitalizację. Rewitalizacja to z jednej strony przywracanie blasku takim budynkom jak ten - mówi prezydent Aleksandra Dulkiewicz.

Następnie przypomniała historię kamienicy przy Wilków Morskich 13-16, która powstała w latach 1891–1894 jako część kolonii robotniczej Fundacji Abegga.

- To XIX-wieczna kamienica przygotowana dla robotników pracujących w porcie. Jest jednym z przykładów, kiedy ocalamy budynki, ale pamiętajmy, że rewitalizacja to nie tylko infrastruktura, lecz także programy społeczne - przypomniała prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.

Zespół czterech połączonych kamienic przy Wilków Morskich jest dziś jedynym zachowanym śladem dawnej kolonii robotniczej w Nowym Porcie.

Rok prac i zakres remontu

Prace rozpoczęły się w listopadzie 2024 roku i trwały 12 miesięcy. Wykonawcą była firma 3JM Michał Bryłka z Kwidzyna, wyłoniona w przetargu przez Gdańskie Nieruchomości.

Zakres robót obejmował między innymi:

• wymianę dachu i okien,
• modernizację wszystkich głównych instalacji,
• dobudowę brakujących kominów,
• ocieplenie ścian,
• renowację i rekonstrukcję detalu architektonicznego pod nadzorem konserwatora zabytków.

Wewnątrz budynku powstały nowe łazienki, a mieszkania zostały podłączone do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Ile kosztował remont

Łączny koszt inwestycji wyniósł około 4,8 mln zł brutto. Z tej kwoty 3,6 mln zł pochodziło ze źródeł zewnętrznych, głównie z Banku Gospodarstwa Krajowego, a resztę pokrył budżet miasta Gdańska.

Prezydent odniosła się do kwestii kosztów:

- Kiedy pomyślimy, że przebudowa kosztowała 4,8 miliony, z czego 3,6 miliony to środki zewnętrzne, można uznać, że pojedyncze mieszkanie wyszło drogo. Ale nie możemy tak na to patrzeć, bo to budynek XIX-wieczny, budowany w zupełnie inny sposób, bez kanalizacji i nowoczesnego ogrzewania - przekazała Aleksandra Dulkiewicz.

Nowy standard mieszkań komunalnych

W wyremontowanej kamienicy powstało sześć mieszkań komunalnych.

- Cały budynek i zmodernizowane mieszkania są dziś wyposażone w normalne łazienki oraz podłączone do miejskiego systemu ogrzewania, żeby były energooszczędne - mówiła prezydent Gdańska.

Dulkiewicz przypomniała także o skali działań miasta w zakresie mieszkań komunalnych:

- W 2025 roku wyremontowaliśmy 178 mieszkań w różnych dzielnicach miasta. Te lokale, choć wręczamy klucze w lutym, liczą się jeszcze do puli 2025 roku - mówiła Aleksandra Dulkiewicz.

Na 2026 rok plan zakłada remont około 170 mieszkań, z możliwością zwiększenia tej liczby, jeśli przetargi będą korzystne.

Nowi mieszkańcy i sąsiedztwo

Część rodzin, które otrzymały klucze, pochodzi z Nowego Portu, część z innych dzielnic Gdańska.

Prezydent zwróciła się do nich bezpośrednio:

- Życzę, żebyście w tym chyba najpiękniejszym budynku w Nowym Porcie stworzyli dobry dom, mieli dobre relacje sąsiedzkie i budowali małą, lokalną wspólnotę ludzi współtworzących Gdańsk - życzy Aleksandra Dulkiewicz.

Jak zmienia się Nowy Port

Głos zabrała wiceprezydent Emilia Lodzińska.

- Nowy Port faktycznie się zmienia. Każdy, kto spacerował tu w ostatnich latach, widzi te zmiany gołym okiem - mówiła Emilia Lodzińska.

Podkreśliła, że w ostatnich latach kilkadziesiąt kamienic w Nowym Porcie przeszło metamorfozę, zarówno gminnych, jak i współwłasnościowych oraz prywatnych.

Mówiła także o samym budynku przy Wilków Morskich:

- Budynek powstał w latach 1891–1894 jako kolonia robotnicza Fundacji Abegga, z myślą o rozwoju portu i napływie pracowników. Dziś wracamy do korzeni, bo zawsze pełnił funkcję mieszkaniową i taką będzie pełnił od teraz, tylko w zupełnie innym standardzie - mówiła wiceprezydent.

Zachowane ślady przeszłości

Podczas remontu zdecydowano się pozostawić część historycznych elementów.

- Zachowaliśmy pewne stare elementy, jak piec kaflowy, żeby pokazać kawałek historii i to, jak kiedyś wyglądały mieszkania. Dziś to już zupełnie inny standard, ale dbamy o to, by przyszłe pokolenia mogły zobaczyć ślady przeszłości - mówiła Emilia Lodzińska.

Jasne — poniżej masz skróconą, bardziej zwięzłą wersję tego rozdziału, bez fragmentu z wypowiedzią radnego, zachowującą wszystkie kluczowe informacje i ciąg narracji.

Możesz ją po prostu podmienić w artykule.

Kim był Heinrich Burkhard Abegg

Postać Heinricha Burkharda Abegga była kilkukrotnie przywoływana podczas uroczystości, bo to właśnie jego inicjatywa stoi u źródeł kamienicy przy Wilków Morskich 13-16 i wielu podobnych domów w Gdańsku. Abegg osiedlił się w Gdańsku w 1816 roku i szybko stał się jedną z ważniejszych postaci życia gospodarczego miasta. Prowadził firmę kupiecką handlującą zbożem, a przy ul. Bednarskiej uruchomił rafinerię cukru palmowego, jeden z pierwszych zakładów w Gdańsku wykorzystujących maszyny parowe.

Działał też publicznie. Zasiadał w radzie miejskiej, a w latach 1827-1828 był jej przewodniczącym. Łączył więc działalność biznesową z odpowiedzialnością za sprawy miasta. W 1868 roku zapisał w testamencie 64 tysiące marek na utworzenie fundacji, której celem miała być poprawa warunków życia robotników poprzez budowę tanich mieszkań. Na czele Fundacji Abegga stanął jego bratanek, lekarz dr Georg Abegg, a kapitał fundacji był później wzmacniany kolejnymi zapisami rodzinnymi.

Plany miasta na kolejne remonty

Podczas wydarzenia poinformowano o dalszych inwestycjach.

Kilka miesięcy wcześniej podpisano umowę z marszałkiem województwa na dofinansowanie remontu budynku przy ulicy Władysława IV. Równolegle trwa przygotowanie projektu partnerstwa publiczno-prywatnego dla Nowego Portu, który zakłada remont dziewięciu kolejnych kamienic.

W planach jest także budowa pływalni na styku Wrzeszcza i Nowego Portu.

- Ta wyremontowana kamienica to nie koniec zmian w gdańskim zasobie komunalnym. Patrząc na detale architektoniczne i nowe ogródki przydomowe, widać, jak można przywrócić staremu budynkowi funkcję użytkową na współczesnym poziomie - podsumował radny Cezary Śpiewak-Dowbór

Znaczenie budynku przy Wilków Morskich 13-16

Kamienica jest objęta ochroną konserwatora zabytków, ale jednocześnie spełnia współczesne standardy mieszkaniowe.

Łączy trzy elementy:

• XIX-wieczną architekturę,
• nowoczesne instalacje,
• funkcję społeczną jako mieszkania komunalne.

Po ponad stu latach od powstania znów jest zamieszkana przez nowych lokatorów, w nowych warunkach i w nowym etapie historii Nowego Portu.